چرا توانمندی سایبری ایران به دغدغه امنیتی آمریکا و اروپا تبدیل شده است؟
گزارش تازه رسانههای بینالمللی از نگرانی آمریکا و اروپا درباره توان سایبری ایران و آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی و سامانههای صنعتی خبر میدهد.
گزارش تازه شبکه خبری NDTV هند از افزایش توجه آمریکا و کشورهای اروپایی به توانمندیهای سایبری ایران حکایت دارد. این گزارش با بررسی تحولات اخیر در حوزه امنیت زیرساختهای حیاتی، نشان میدهد که رقابت سایبری کشورها دیگر صرفاً به سرقت اطلاعات و نفوذ به شبکههای رایانهای محدود نیست و سامانههای صنعتی و تجهیزات متصل به اینترنت نیز به بخشی از معادلات امنیتی تبدیل شدهاند.
نگرانی غرب از گسترش دامنه تهدیدات سایبری
در گزارش NDTV به چند پرونده امنیتی در آمریکا و اروپا اشاره شده است؛ از جمله اختلال در دسترسی اپراتورهای تأسیسات آبرسانی به سامانههای کنترلی، بررسی نفوذ احتمالی به شبکه ارتباطی دو نفتکش و دستکاری تجهیزات سرمایشی فروشگاههای اروپایی.
این رویدادها در شرایطی مورد توجه قرار گرفتهاند که مقامها و کارشناسان غربی نسبت به آسیبپذیری زیرساختهای صنعتی و احتمال سوءاستفاده از تجهیزات متصل به اینترنت هشدار میدهند.
با وجود طرح نام ایران در ارزیابیهای امنیتی مرتبط با این پروندهها، انتساب قطعی همه این رخدادها به یک بازیگر مشخص تأیید نشده است.
فناوری عملیاتی؛ نقطه حساس زیرساختهای حیاتی
یکی از محورهای مهم این گزارش، فناوری عملیاتی (OT) و کنترلکنندههای منطقی برنامهپذیر (PLC) است. این تجهیزات در مدیریت فرایندهای صنعتی و کنترل سامانههایی مانند تأسیسات آب، شبکه انرژی و خطوط تولید کاربرد دارند.
برخلاف حملاتی که صرفاً اطلاعات را هدف قرار میدهند، نفوذ به سامانههای کنترل صنعتی میتواند در شرایط خاص به تغییر تنظیمات عملیاتی، توقف تجهیزات یا اختلال در ارائه خدمات منجر شود.
همین مسئله باعث شده است امنیت سامانههای OT به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری امنیت سایبری در کشورهای مختلف تبدیل شود.
سابقه توسعه توان سایبری ایران در ارزیابیهای بینالمللی
NDTV در بخش دیگری از گزارش خود به روند توسعه فعالیتهای سایبری مرتبط با ایران از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی پرداخته است.
در این ارزیابی، سابقه عملیات سایبری در منطقه و تحولات مرتبط با حمله بدافزاری شمعون به شرکت نفتی آرامکو عربستان در سال ۲۰۱۲ نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
این سوابق در کنار تحولات جدید، بخشی از دلایلی هستند که باعث شدهاند فعالیتهای سایبری مرتبط با ایران در ارزیابیهای امنیتی غرب جایگاه ویژهای داشته باشند.
ایران اتهامات سایبری را رد میکند
در همین پرونده، موضع ایران نیز اهمیت دارد. سفیر ایران در فرانسه در گفتوگو با والاستریت ژورنال، اتهامات مطرحشده درباره نقش ایران در حملات سایبری مورد بحث را رد کرده است.
بنابراین، باید میان گزارش وقوع یک رخداد سایبری، ارزیابی نهادهای امنیتی درباره منشأ آن و اثبات مسئولیت یک کشور تفاوت قائل شد.
جمعبندی
گزارش NDTV نشان میدهد که امنیت زیرساختهای حیاتی به یکی از محورهای مهم رقابت سایبری میان کشورها تبدیل شده است. توجه آمریکا و اروپا به ظرفیتهای سایبری ایران نیز بخشی از همین تحولات امنیتی است.
در این میان، توسعه فناوریهای صنعتی متصل به شبکه، حفاظت از سامانههای کنترل و افزایش تابآوری زیرساختها اهمیت بیشتری پیدا کردهاند؛ موضوعی که فراتر از رقابتهای سیاسی، آینده امنیت دیجیتال و خدمات حیاتی کشورها را تحت تأثیر قرار میدهد.