ادعای وزیر حملونقل آمریکا: اختلال در تجهیزات ارتباطی، پروازهای آمریکا را زمینگیر کرد
یک عملیات معمول برای ارتقای تجهیزات ارتباطی در سامانه کنترل ترافیک هوایی آمریکا، به اختلالی سراسری منجر شد که هزاران پرواز را لغو کرد و فعالیت فرودگاههای این کشور را برای ساعتها تحت تأثیر قرار داد.
شان دافی، وزیر حملونقل آمریکا، روز شنبه ۱۴ نوامبر اعلام کرد اختلالی که به توقف سراسری پروازها در این کشور منجر شد، در جریان عملیات معمول نگهداری و ارتقای تجهیزات ارتباطی رخ داده است.
به گفته دافی، شرکت L3Harris که سالهاست بهعنوان پیمانکار سازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) فعالیت میکند، در یکی از مراکز دورافتاده این سازمان مشغول جایگزینی کابلهای مسی با کابلهای فیبر نوری بوده است. پس از اجرای این تغییر، یک روتر شبکه دچار اختلال شد و با ارسال حجم زیادی از درخواستهای اتصال، یکی از سامانههای ارتباطی حیاتی کنترل ترافیک هوایی را با مشکل مواجه کرد.
وزیر حملونقل آمریکا در نشست خبری خود گفت: هنوز مشخص نیست این اتفاق به دلیل خطای نیروی انسانی، اشتباه پیمانکار در نصب تجهیزات یا نقص فنی روتر رخ داده است. او تأکید کرد که بررسیها برای شناسایی علت دقیق حادثه ادامه دارد.
ثبت هزار درخواست اتصال در هر پنج ثانیه
ربکا گای، مدیر موقت فناوری اطلاعات سازمان هوانوردی فدرال آمریکا، درباره جزئیات فنی این اختلال توضیح داد که پس از بروز ناپایداری در شبکه، کارشناسان متوجه شدند دو نقطه از شبکه در فاصله هر چهار تا پنج ثانیه، حدود هزار درخواست اتصال ارسال میکنند.
به گفته او، این حجم از درخواستها باعث ناپایداری شبکه ارتباطی شد. تیم فنی FAA با غیرفعال کردن دو نقطه مشکلساز توانست پایداری شبکه را تا حد زیادی بازیابی کند. این سازمان اکنون در حال بررسی ریشهای علت اختلال است تا مشخص شود چه عاملی باعث ایجاد چنین ترافیک غیرعادی در شبکه شده است.
اختلال در سامانههای ارتباطی و راداری، مسئولان هوانوردی آمریکا را به توقف پروازها وادار کرد. این تصمیم با هدف حفظ ایمنی مسافران و خدمه پرواز گرفته شد تا هواپیماهای در حال پرواز به سلامت در فرودگاهها فرود بیایند و پس از بررسی وضعیت شبکه، فعالیت پروازها از سر گرفته شود.
لغو بیش از ۱۱ هزار پرواز طی دو روز
توقف سراسری پروازها در آمریکا بیش از چهار ساعت ادامه داشت و پیامدهای آن حتی پس از لغو دستور توقف نیز در فرودگاههای آمریکا باقی ماند. بر اساس دادههای شرکت Cirium، بیش از ۸۲۰۰ پرواز در شامگاه جمعه لغو شد. این اختلال در روز شنبه نیز ادامه پیدا کرد و دستکم سه هزار پرواز دیگر از برنامه خارج شد.
به این ترتیب، مجموع پروازهای لغوشده طی این دو روز از ۱۱ هزار مورد فراتر رفت. مسئولان هوانوردی آمریکا اعلام کردند با وجود بازگشت سامانهها به وضعیت عملیاتی، مسافران باید برای ادامه تأخیرها و لغو پروازها در روز شنبه آماده باشند.
این اتفاق سومین توقف سراسری پروازها در آمریکا در قرن بیستویکم به شمار میرود و بار دیگر میزان وابستگی شبکه حملونقل هوایی به زیرساختهای ارتباطی و فناوری اطلاعات را نشان داد.
حمله سایبری یا هوش مصنوعی؛ عامل اختلال چه بود؟
همزمانی این حادثه با معرفی یک ابزار مبتنی بر هوش مصنوعی برای کمک به کنترلکنندگان ترافیک هوایی، پرسشهایی درباره احتمال ارتباط این دو اتفاق ایجاد کرد.
سازمان هوانوردی فدرال آمریکا تنها یک روز پیش از اختلال، از استقرار یک ابزار هوش مصنوعی برای کمک به کنترلکنندگان ترافیک هوایی خبر داده بود. اتحادیه کنترلکنندگان ترافیک هوایی نیز اعلام کرده بود در طراحی این سامانه با آنها مشورت نشده است.
با این حال، برایان بدفورد، رئیس سازمان هوانوردی فدرال آمریکا، اعلام کرد هیچ شواهدی از ارتباط این اختلال با هوش مصنوعی وجود ندارد. او همچنین احتمال وقوع حمله سایبری را رد کرد و گفت بررسیهای اولیه نشان میدهد مشکل به یک قطعه معیوب در تجهیزات شبکه مربوط بوده است.
بدفورد تأکید کرد پس از شناسایی و جداسازی بخش مشکلساز شبکه، سامانهها دوباره به فعالیت عادی بازگشتند. مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا نیز پیشتر در پاسخ به پرسشی درباره نقش هوش مصنوعی در این حادثه، احتمال ارتباط آن را رد کرده بود.
زیرساخت فرسوده کنترل ترافیک هوایی زیر ذرهبین رفت
این اختلال در شرایطی رخ داد که نوسازی زیرساختهای کنترل ترافیک هوایی آمریکا به یکی از موضوعات مورد توجه دولت و کنگره تبدیل شده است.
شان دافی بارها درباره قدمت تجهیزات و سامانههای ارتباطی هوانوردی این کشور هشدار داده و خواستار افزایش بودجه برای نوسازی آنها شده است. او معتقد است ادامه استفاده از فناوریهای قدیمی، خطر بروز اختلالهای مشابه را افزایش میدهد و سرمایهگذاری در زیرساختهای ارتباطی باید با سرعت بیشتری دنبال شود.
وزیر حملونقل آمریکا در نشست خبری خود اعلام کرد عملیات جایگزینی کابلهای مسی با فیبر نوری در مراکز مختلف ادامه دارد. به گفته او، این تغییر با هدف افزایش سرعت و پایداری ارتباطات انجام میشود؛ اما حادثه اخیر نشان داده است حتی عملیاتهای معمول ارتقای تجهیزات نیز در صورت بروز خطا میتوانند پیامدهای گستردهای برای شبکه حملونقل هوایی داشته باشند.
دافی همچنین درباره زمانبندی اجرای این عملیات گفت بهروزرسانی تجهیزات در مراکز بزرگ و فرودگاههای پرتردد معمولا در ساعات پایانی شب انجام میشود، اما عملیات در مراکز کوچک و دورافتاده ممکن است در طول روز صورت بگیرد. او اعلام کرد پس از حادثه اخیر، زمانبندی اجرای این تغییرات دوباره بررسی خواهد شد.
اختلال اخیر در فرودگاههای آمریکا نشان داد امنیت و پایداری سامانههای حیاتی حملونقل تنها به توسعه فناوریهای جدید وابسته نیست و نگهداری، یکپارچگی و نوسازی زیرساختهای ارتباطی نیز نقش تعیینکنندهای در تداوم خدمات دارند. در شرایطی که شبکههای حملونقل به سامانههای دیجیتال و ارتباطات بلادرنگ وابستگی بیشتری پیدا کردهاند، یک نقص فنی در بخشی از زیرساخت میتواند زنجیرهای از اختلالها را در مقیاس ملی ایجاد کند.