هوش مصنوعی به ماشین درآمدزایی بله تبدیل شد؛ فروش ۲۵۰ میلیارد تومانی در شش ماه

بر اساس اطلاعات منتشرشده از گزارش ارزش‌گذاری شرکت راهبر سداد فارس، فروش خدمات هوش مصنوعی حالا به یکی از بخش‌های مهم فعالیت اقتصادی بله تبدیل شده است؛ آن‌قدر مهم که درآمد شش‌ماهه این سرویس به بیش از نیمی از کل درآمد عملیاتی شرکت در سال مالی گذشته می‌رسد.

اما ماجرا فقط به یک عدد بزرگ ختم نمی‌شود. بله حالا در حال تجربه مدلی از درآمدزایی است که در آن کاربر برای دریافت پاسخ، تولید محتوا و استفاده از ابزارهای هوشمند هزینه پرداخت می‌کند؛ مدلی که تا همین چند سال پیش هنوز برای بخش بزرگی از بازار داخلی چندان شناخته‌شده نبود.

وقتی کاربران برای هوش مصنوعی پول می‌پردازند

یکی از بخش‌های جالب گزارش، آمار فروش بسته‌های این سرویس است. بله در شهریورماه بیش از ۶۹ هزار بسته هوش مصنوعی فروخته و از این محل حدود ۲۵ میلیارد تومان درآمد داشته است.

این آمار از شکل‌گیری تقاضای واقعی برای خدمات پولی هوش مصنوعی در میان کاربران ایرانی حکایت دارد. البته تعداد کاربران رایگان و افرادی که حاضرند برای استفاده از یک سرویس اشتراک بخرند، دو موضوع متفاوت‌اند. همین تفاوت است که در نهایت مشخص می‌کند یک محصول دیجیتال تا چه اندازه توانایی تبدیل محبوبیت به درآمد را دارد.

در حال حاضر بسته‌های ماهانه این سرویس با قیمت‌های ۳۴۷ هزار و ۸۳۷ هزار تومان عرضه می‌شوند. بنابراین کاربران با توجه به میزان استفاده و نیاز خود می‌توانند یکی از گزینه‌های پولی را انتخاب کنند.

عددی که جایگاه هوش مصنوعی را در بله تغییر می‌دهد

برای درک اهمیت درآمد ۲۵۰ میلیارد تومانی، باید به عملکرد مالی شرکت توسعه‌دهنده بله هم نگاه کرد.

راهبر سداد فارس در سال مالی منتهی به آذر ۱۴۰۴ حدود ۴۴۸ میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته است. حالا درآمد شش‌ماهه سرویس هوش مصنوعی به رقمی رسیده که معادل حدود ۵۶ درصد آن درآمد سالانه است.

این مقایسه نشان می‌دهد هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک قابلیت جانبی در این پیام‌رسان نیست و به یک فعالیت درآمدزا با وزن اقتصادی قابل‌توجه تبدیل شده است.

البته نباید از این مقایسه نتیجه گرفت که کل درآمد شرکت از هوش مصنوعی تأمین می‌شود. بله همچنان منابع درآمدی دیگری دارد و ارقام مربوط به درآمد عملیاتی شرکت با درآمد یک محصول مشخص تفاوت دارند.

۱۳.۹ میلیون کاربر؛ فرصت بزرگ یا یک عدد تبلیغاتی؟

آمار دیگری که در کنار درآمد سرویس جلب توجه می‌کند، تعداد کاربران ماهانه آن است. طبق اطلاعات اعلام‌شده در اپلیکیشن بله، این سرویس در آبان ۱۴۰۵ حدود ۱۳.۹ میلیون کاربر ماهانه داشته است.

بااین‌حال، این عدد به‌تنهایی نمی‌تواند میزان موفقیت تجاری محصول را مشخص کند. برای یک کسب‌وکار اشتراکی، مهم‌تر از تعداد افرادی که یک‌بار از سرویس استفاده می‌کنند، تعداد کسانی است که مرتب به آن بازمی‌گردند و حاضرند برای ادامه استفاده هزینه بپردازند.

از همین منظر، آمار فروش بسته‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. البته برای محاسبه دقیق نرخ تبدیل کاربران به مشتریان پولی، باید آمار تعداد خریداران منحصربه‌فرد و فروش در یک بازه زمانی یکسان منتشر شود.

پشت درآمد هوش مصنوعی، هزینه‌ای وجود دارد که کمتر دیده می‌شود

فروش خدمات هوش مصنوعی برخلاف بسیاری از محصولات دیجیتال، الزاماً به معنای حاشیه سود بالا نیست. هر بار که کاربر درخواستی ثبت می‌کند، ممکن است هزینه‌ای برای پردازش آن ایجاد شود.

این هزینه به نوع مدل، حجم درخواست، میزان پردازش و شیوه تأمین فناوری بستگی دارد. اگر سرویس از API شرکت‌های دیگر استفاده کند، هزینه دسترسی به مدل‌ها نیز باید محاسبه شود. اگر هم پردازش روی زیرساخت اختصاصی انجام شود، سرمایه‌گذاری در سرورها و تجهیزات پردازشی هزینه دیگری به کسب‌وکار تحمیل می‌کند.

در توضیحات منتشرشده از سوی روابط عمومی بله نیز به هزینه‌های تأمین API و زیرساخت اشاره شده است.

به همین دلیل، هنوز نمی‌توان از درآمد ۲۵۰ میلیارد تومانی به‌عنوان سود خالص این سرویس نام برد. برای چنین نتیجه‌ای باید صورت هزینه‌ها و حاشیه سود واقعی منتشر شود؛ اطلاعاتی که در گزارش‌های در دسترس به شکل کامل ارائه نشده است.

برنامه بله برای بزرگ‌تر شدن در سال ۱۴۰۵

گزارش ارزش‌گذاری راهبر سداد فارس تنها به عملکرد گذشته محدود نیست و پیش‌بینی‌هایی هم برای سال مالی منتهی به آذر ۱۴۰۵ دارد.

بر اساس این برآورد، درآمد عملیاتی شرکت قرار است از حدود ۴۴۸ میلیارد تومان در سال مالی قبل به ۱۷۵۶ میلیارد تومان برسد. در این پیش‌بینی، خدمات هوش مصنوعی پس از تبلیغات یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی شرکت خواهند بود.

البته این رقم هنوز یک پیش‌بینی است و تحقق آن به عملکرد واقعی شرکت در ادامه سال بستگی دارد.

برای بله، مسئله اصلی احتمالاً از اینجا به بعد شروع می‌شود: حفظ کاربرانی که امروز برای خدمات هوش مصنوعی پول پرداخت می‌کنند. بازار این ابزارها به‌سرعت در حال تغییر است و کاربران معمولاً به سرویسی وفادار می‌مانند که در کنار قیمت مناسب، کیفیت قابل‌قبول و دسترسی پایداری داشته باشد.

یک نکته که نباید در رقابت هوش مصنوعی فراموش شود

با افزایش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، اطلاعات بیشتری نیز وارد این سرویس‌ها می‌شود. بخشی از این اطلاعات ممکن است شامل متن‌های شخصی، اسناد کاری یا داده‌هایی باشد که کاربران تمایلی به انتشار آن‌ها ندارند.

در چنین شرایطی، موضوع حریم خصوصی دیگر یک ویژگی فرعی نیست. کاربران باید بدانند اطلاعاتی که در اختیار سرویس قرار می‌دهند چگونه پردازش و نگهداری می‌شود و چه ضوابطی برای حفاظت از آن وجود دارد.

این موضوع درباره بله و سایر سرویس‌های هوش مصنوعی داخلی و خارجی یکسان است. داخلی‌بودن یک پلتفرم به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت اطلاعات نیست و شفافیت در سیاست‌های مدیریت داده باید بخشی از ارزیابی هر سرویس باشد.

در نهایت، درآمد ۲۵۰ میلیارد تومانی بله را می‌توان نشانه‌ای از شکل‌گیری یک بازار پولی برای خدمات هوش مصنوعی در ایران دانست. بازاری که حالا فقط به ارائه قابلیت‌های جذاب محدود نیست و پای مدل‌های تجاری، هزینه‌های پردازش، رقابت و اعتماد کاربران را هم به میان کشیده است.

اینکه بله بتواند این درآمد را در سال‌های آینده حفظ کند، بیش از هر چیز به کیفیت محصول و توانایی آن در کنترل هزینه‌های ارائه خدمات بستگی خواهد داشت.