از بانکداری دیجیتال تا امنیت داده؛ افکس ۲۰۲۶ چه برنامه‌ای برای آینده نظام مالی دارد؟

این رویداد با حضور مجموعه‌های فعال در حوزه بانکداری، بیمه، بازار سرمایه و فناوری‌های مالی، فرصتی برای معرفی خدمات و راهکارهای دیجیتال نظام مالی کشور فراهم می‌کند. رونمایی از پایگاه داده بورس تهران نیز از برنامه‌های اعلام‌شده این دوره است؛ موضوعی که اهمیت دسترسی به داده، مدیریت اطلاعات و حفاظت از زیرساخت‌های دیجیتال در خدمات مالی را برجسته می‌کند.

افکس ۲۰۲۶ با تمرکز بر پیوند نظام مالی و فناوری برگزار می‌شود

هجدهمین دوره نمایشگاه نظام مالی ایران با تغییراتی در ساختار اجرایی و محتوایی نسبت به دوره‌های گذشته برنامه‌ریزی شده است. این رویداد در ادامه نمایشگاه بورس، بانک و بیمه برگزار می‌شود و دامنه موضوعی آن با تأکید بیشتر بر سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های دیجیتال توسعه یافته است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، بازنگری در جانمایی سالن‌ها، توسعه محورهای مرتبط با فناوری‌های مالی، برگزاری نشست‌های تخصصی و تقویت ارتباط با مخاطبان عمومی از جمله برنامه‌های این دوره عنوان شده است.

مدیریت برگزاری نمایشگاه بر عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی و اجرای آن بر عهده شرکت برنامه‌ریزی نمایشگاهی بانیان امید اعلام شده است.

بیش از ۱۰۰ مجموعه برای حضور در نمایشگاه اعلام آمادگی کرده‌اند

گزارش‌های منتشرشده از روند ثبت‌نام شرکت‌کنندگان نشان می‌دهد شمار متقاضیان حضور در افکس ۲۰۲۶ از ۱۰۰ مجموعه عبور کرده است.

در یکی از گزارش‌های منتشرشده در ۲۷ مهرماه، از ثبت‌نام ۵۳ مجموعه مرتبط با بازار سرمایه خبر داده شد. این مجموعه‌ها شامل ۱۱ بانک، ۹ شرکت بیمه، ۲۷ مجموعه فعال در حوزه بازار سرمایه و ۶ رکن بازار سرمایه بودند.

همچنین شرکت‌های فعال در حوزه فناوری مالی و ارائه‌دهندگان راهکارهای دیجیتال نیز در میان متقاضیان حضور در نمایشگاه قرار دارند.

باید توجه داشت که آمار بیش از ۱۰۰ مجموعه مربوط به متقاضیان حضور در نمایشگاه است و نباید آن را به‌عنوان تعداد نهایی شرکت‌کنندگان یا غرفه‌داران قطعی در نظر گرفت.

رونمایی از پایگاه داده بورس تهران؛ گامی در جهت دسترسی ساختاریافته به اطلاعات بازار

یکی از برنامه‌های مشخص اعلام‌شده برای افکس ۲۰۲۶، رونمایی از «پایگاه داده بورس تهران» است.

مهدی زمانی، معاون عملیات بازار بورس تهران، اعلام کرده است که این پایگاه با هدف تسهیل دسترسی عمومی به داده‌های بازار و فراهم کردن بستری یکپارچه برای دریافت و استفاده از اطلاعات طراحی شده است.

بر اساس توضیحات منتشرشده، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، استادان و دانشجویان، تحلیلگران مالی، شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری، نهادهای مالی و توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای مالی از گروه‌های مخاطب این پایگاه خواهند بود.

توسعه دسترسی ساختاریافته به داده‌های بازار می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از اطلاعات مالی در پژوهش، تحلیل اقتصادی و طراحی ابزارهای نرم‌افزاری را فراهم کند.

با این حال، دسترسی عمومی به داده‌ها به معنای انتشار بدون محدودیت تمام اطلاعات نیست. به گفته معاون عملیات بازار بورس تهران، انتشار داده‌ها در چارچوب مقررات و با رعایت ملاحظات قانونی و محرمانگی انجام خواهد شد.

جزئیات فنی مربوط به نحوه احراز هویت کاربران، سطح دسترسی‌ها، شیوه حفاظت از اطلاعات، رابط‌های برنامه‌نویسی و سازوکارهای امنیتی این پایگاه در اطلاعات منتشرشده تشریح نشده است.

چرا زیرساخت دیجیتال نظام مالی به امنیت سایبری وابسته است؟

گسترش خدمات مالی دیجیتال، وابستگی بانک‌ها، شرکت‌های بیمه، کارگزاری‌ها و سایر نهادهای مالی به سامانه‌های اطلاعاتی و شبکه‌های ارتباطی را افزایش داده است.

در چنین شرایطی، امنیت سایبری دیگر صرفاً موضوعی فنی و محدود به واحد فناوری اطلاعات سازمان‌ها نیست؛ بلکه بخشی از الزامات اعتماد عمومی به خدمات مالی محسوب می‌شود.

سه موضوع در این زمینه اهمیت ویژه‌ای دارد:

۱. حفاظت از اطلاعات مالی و هویتی کاربران

سامانه‌های مالی با اطلاعاتی مانند مشخصات هویتی، سوابق تراکنش‌ها و داده‌های مرتبط با حساب‌های کاربران سروکار دارند. دسترسی غیرمجاز به این اطلاعات می‌تواند زمینه سوءاستفاده از هویت افراد، فریب کاربران و کلاهبرداری‌های مالی را فراهم کند.

۲. تداوم فعالیت خدمات مالی

اختلال در زیرساخت‌های فناوری اطلاعات می‌تواند دسترسی کاربران به خدمات بانکی، سامانه‌های معاملاتی یا خدمات بیمه‌ای را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، پایداری خدمات، مدیریت رخدادهای امنیتی و برنامه‌های بازیابی پس از اختلال اهمیت زیادی دارند.

۳. امنیت تبادل و استفاده از داده‌ها

با توسعه پایگاه‌های داده و ابزارهای تحلیل مالی، نحوه ذخیره‌سازی، انتقال و ارائه اطلاعات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کنترل دسترسی، ثبت رویدادها، رمزنگاری اطلاعات حساس و مدیریت دسترسی اشخاص ثالث از جمله موضوعاتی هستند که باید در طراحی و بهره‌برداری از این زیرساخت‌ها مورد توجه قرار گیرند.

این موارد الزامات عمومی امنیت در سامانه‌های مالی هستند و به معنای گزارش وقوع حمله یا شناسایی آسیب‌پذیری مشخص در پایگاه داده بورس تهران نیستند.

کمیته علمی افکس ۲۰۲۶ معرفی شد

شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه، اعضای کمیته علمی هجدهمین دوره را معرفی کرده است.

بر اساس اطلاع‌رسانی منتشرشده در ۱۲ آبان‌ماه، فرهاد نیلی، علی ابراهیم‌نژاد، محمود جراحی، علی ناظمی، فرشید گلزاده، حسین عبده‌تبریزی و حمید کردبچه اعضای این کمیته هستند.

وظیفه این کمیته، نظارت علمی بر محتوا و برنامه‌های نمایشگاه اعلام شده است.

ترکیب این کمیته و تأکید برگزارکنندگان بر توسعه محتوای تخصصی، نشان‌دهنده توجه به ابعاد علمی و کارشناسی نظام مالی در کنار معرفی خدمات و محصولات است.

کاربران و کسب‌وکارها چه انتظاری از تحول دیجیتال نظام مالی داشته باشند؟

برای کاربران عادی، اهمیت توسعه زیرساخت‌های دیجیتال صرفاً به سرعت بیشتر خدمات یا دسترسی آسان‌تر به سامانه‌های مالی محدود نمی‌شود.

اعتماد به خدمات دیجیتال زمانی تقویت می‌شود که کاربران بتوانند از امنیت اطلاعات خود، صحت عملیات مالی و استمرار دسترسی به خدمات اطمینان بیشتری داشته باشند.

در همین راستا، معرفی فناوری‌های جدید مالی باید با توجه به چند معیار مورد ارزیابی قرار گیرد:

• اطلاعات کاربران چگونه ذخیره و محافظت می‌شود؟

• دسترسی کارکنان و شرکت‌های همکار به اطلاعات چگونه کنترل می‌شود؟

• در صورت بروز اختلال یا حادثه امنیتی، چه سازوکاری برای تداوم خدمات وجود دارد؟

• اطلاعات مالی چگونه میان سامانه‌های مختلف تبادل می‌شود؟

• کاربران چگونه از وضعیت خدمات و رخدادهای احتمالی مطلع می‌شوند؟

این پرسش‌ها می‌توانند معیار مناسبی برای ارزیابی دستاوردهای معرفی‌شده در حوزه فناوری مالی باشند.

افکس ۲۰۲۶؛ فرصتی برای بررسی امنیت در کنار نوآوری مالی

هجدهمین نمایشگاه نظام مالی، سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های دیجیتال قرار است طیف متنوعی از بازیگران نظام مالی و شرکت‌های فناوری را گرد هم آورد.

رونمایی از پایگاه داده بورس تهران و توسعه محورهای دیجیتال، از جمله برنامه‌های اعلام‌شده این رویداد هستند؛ با این حال، هنوز اطلاعات رسمی کافی درباره برگزاری پنل اختصاصی امنیت سایبری، معرفی محصولات امنیتی یا ارائه دستاوردهای مشخص در حوزه حفاظت از داده منتشر نشده است.

از این رو، یکی از موضوعات قابل پیگیری در جریان نمایشگاه، میزان توجه نهادهای مالی به امنیت اطلاعات، تاب‌آوری دیجیتال و حفاظت از داده‌های کاربران خواهد بود.