لغو ممنوعیت استفاده دستگاه‌های دولتی از تلگرام، اینستاگرام و واتس‌اپ

ممنوعیت استفاده دستگاه‌های دولتی از پیام‌رسان‌های غیربومی برای اطلاع‌رسانی رسمی لغو شد. این تصمیم در جلسه ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف و با اجماع اعضای این ستاد اتخاذ شده است.

محدودیتی که طی سال‌های گذشته فعالیت رسمی دستگاه‌های دولتی در پیام‌رسان‌ها و سکوهای غیربومی را برای اطلاع‌رسانی محدود کرده بود، اکنون برداشته شده است.

عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر معاون اول رئیس‌جمهور، پس از برگزاری جلسه ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی اعلام کرد که ممنوعیت استفاده از پیام‌رسان‌های غیربومی برای اطلاع‌رسانی رسمی دستگاه‌ها با اجماع کامل اعضای ستاد لغو شده است.

دستگاه‌های دولتی دوباره می‌توانند در پیام‌رسان‌های خارجی اطلاع‌رسانی کنند

بر اساس این تصمیم، دستگاه‌های دولتی برای اطلاع‌رسانی رسمی دیگر مشمول ممنوعیت قبلی استفاده از سکوهای غیربومی نخواهند بود. در نتیجه، امکان فعالیت و انتشار محتوای رسمی دستگاه‌ها در پلتفرم‌هایی مانند تلگرام، اینستاگرام و واتس‌اپ فراهم شده است.

گزارش‌های منتشرشده از این تصمیم، آن را پایان محدودیتی چندساله برای حضور رسمی دستگاه‌های دولتی در پیام‌رسان‌های غیربومی توصیف کرده‌اند.

این تصمیم از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از کاربران ایرانی همچنان از پلتفرم‌های بین‌المللی برای دریافت اخبار و اطلاعات استفاده می‌کنند و ممنوعیت حضور رسمی دستگاه‌های دولتی در این سکوها، عملاً ارتباط بخشی از دستگاه‌های اجرایی با مخاطبان خود را محدود می‌کرد.

آیا تلگرام و اینستاگرام رفع فیلتر شدند؟

خیر.

لغو ممنوعیت استفاده دستگاه‌های دولتی از پیام‌رسان‌های غیربومی با رفع فیلترینگ برای عموم مردم تفاوت دارد.

تصمیم جدید ناظر بر فعالیت و اطلاع‌رسانی رسمی دستگاه‌های دولتی است و به‌تنهایی به معنای رفع محدودیت دسترسی عمومی به تلگرام، اینستاگرام یا سایر سکوهای فیلترشده نیست.

به عبارت دیگر، موضوع این مصوبه «اجازه اطلاع‌رسانی رسمی دستگاه‌های دولتی در سکوهای غیربومی» است، نه «آزاد شدن دسترسی کاربران ایرانی به این پلتفرم‌ها».

ممنوعیت استفاده دولت از پیام‌رسان‌های خارجی از کجا آمده بود؟

محدودیت فعالیت رسمی دستگاه‌های دولتی در برخی پیام‌رسان‌های خارجی موضوعی جدید نیست و سابقه آن به سال‌های گذشته بازمی‌گردد.

در سال‌های گذشته، سیاست رسمی دولت و برخی نهادهای حاکمیتی بر توسعه پیام‌رسان‌های داخلی و انتقال فعالیت دستگاه‌های دولتی به سکوهای بومی متمرکز بود. در همین چارچوب، دستگاه‌های دولتی از حضور رسمی و اطلاع‌رسانی در برخی پیام‌رسان‌های خارجی منع شده بودند.

اکنون ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی با تصمیم جدید، این محدودیت را در بخش اطلاع‌رسانی رسمی دستگاه‌ها لغو کرده است.

دلیل لغو ممنوعیت چه بود؟

عباس پازوکی این تصمیم را در چارچوب بازنگری در سیاست اطلاع‌رسانی دستگاه‌های دولتی مطرح کرده است. در گزارش‌های منتشرشده از این تصمیم نیز بر پایان یک محدودیت چندساله و بازگشت دستگاه‌های دولتی به پیام‌رسان‌های بین‌المللی تأکید شده است.

از منظر ارتباطات عمومی، مهم‌ترین استدلال قابل طرح این است که دستگاه‌های دولتی برای دسترسی مؤثر به مخاطبان خود باید بتوانند در بسترهایی حضور داشته باشند که کاربران در آنها فعال هستند.

آیا همه دستگاه‌های دولتی موظف به حضور در تلگرام و اینستاگرام هستند؟

خیر. لغو ممنوعیت به معنای الزام دستگاه‌ها به فعالیت در پیام‌رسان‌های خارجی نیست.

تصمیم جدید امکان استفاده از سکوهای غیربومی برای اطلاع‌رسانی رسمی را فراهم می‌کند؛ بنابراین دستگاه‌های دولتی می‌توانند متناسب با سیاست ارتباطی خود، در این پلتفرم‌ها حضور داشته باشند.

به بیان ساده، آنچه تغییر کرده، رفع منع است، نه ایجاد یک تکلیف جدید برای همه دستگاه‌های دولتی.

تفاوت تصمیم جدید با رفع فیلترینگ

برای جلوگیری از برداشت اشتباه، باید میان دو موضوع تفکیک قائل شد:

بنابراین تیترهایی مانند «رفع فیلتر تلگرام برای مردم» یا «رفع فیلتر اینستاگرام» بر اساس این تصمیم، دقیق نیستند.

واکنش‌ها به لغو ممنوعیت دستگاه‌های دولتی

این تصمیم در فضای رسانه‌ای با تعابیری مانند «بازگشت دستگاه‌های دولتی به پیام‌رسان‌های خارجی» و «رفع یک خودتحریمی» بازتاب یافته است. برخی گزارش‌ها نیز تأکید کرده‌اند که تصمیم جدید پس از سال‌ها محدودیت، امکان حضور رسمی دستگاه‌های دولتی در سکوهای بین‌المللی را دوباره فراهم می‌کند.

با این حال، برای ارزیابی کامل آثار این تصمیم باید منتظر جزئیات اجرایی و نحوه ابلاغ آن به دستگاه‌های دولتی ماند؛ به‌ویژه اینکه مشخص شود هر دستگاه بر اساس چه ضوابطی می‌تواند حساب رسمی خود را در سکوهای خارجی فعال یا احیا کند.

جمع‌بندی

ممنوعیت استفاده دستگاه‌های دولتی از پیام‌رسان‌های غیربومی برای اطلاع‌رسانی رسمی لغو شده است. این تصمیم در جلسه ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف و با اجماع اعضای ستاد اتخاذ شده و عباس پازوکی نیز آن را اعلام کرده است.

بر این اساس، دستگاه‌های دولتی می‌توانند برای اطلاع‌رسانی رسمی از سکوهایی مانند تلگرام، اینستاگرام و واتس‌اپ استفاده کنند؛ اما این تصمیم به معنی رفع فیلترینگ این پلتفرم‌ها برای عموم کاربران نیست.

اکنون باید منتظر جزئیات ابلاغ و دستورالعمل اجرایی این تصمیم ماند تا مشخص شود دستگاه‌های دولتی چگونه و با چه چارچوبی فعالیت خود را در سکوهای غیربومی از سر خواهند گرفت.