هوش مصنوعی در هک؛ چرا بهترین تیم‌های انسانی هنوز برنده‌اند؟

با افزایش توانایی هوش مصنوعی در امنیت سایبری، شاید انتظار داشته باشیم ابزارهای مبتنی بر AI در مسابقات هک و CTF بیشترین کمک را به تیم‌های ضعیف‌تر ارائه دهند؛ اما نتایج یک مطالعه جدید تصویر متفاوتی نشان می‌دهد.

در رقابت Global Cyber Skills Benchmark 2026، ایجنت‌های هوش مصنوعی در 17 تیم از میان 25 تیم برتر حضور داشتند. نکته جالب اینجاست که استفاده از AI بیشتر در تیم‌هایی دیده شد که از ابتدا عملکرد قدرتمندی داشتند. در مقابل، تیم‌هایی که بیشتر به کمک نیاز داشتند، عمدتاً از این فناوری استفاده نکردند و در نتیجه فاصله عملکردی آنها نیز کاهش پیدا نکرد.

هوش مصنوعی جایگزین هکرهای حرفه‌ای نمی‌شود

بر اساس داده‌های منتشرشده توسط {"fallbackMarkdown":"Hack The Box","reference":{"alt":"Hack The Box","category":"company","extra_params":{"disambiguation":"cybersecurity training platform"},"name":"Hack The Box","prompt_text":"Hack The Box","status":"done","type":"entity"},"referenceKey":"0","showLoginRequiredCard":false}، حضور هوش مصنوعی در تیم‌های برتر بیشتر به‌عنوان یک ابزار تقویت‌کننده دیده می‌شود، نه جایگزینی برای متخصصان انسانی.

هاریس پیلاریونوس، مدیرعامل Hack The Box، درباره نتایج این رقابت می‌گوید:

«داده‌های ما نشان می‌دهد که هوش مصنوعی بیشتر در کنار متخصصان قدرتمند ظاهر می‌شود، نه به جای آنها. هرچه ایجنت‌ها توانمندتر می‌شوند، قضاوت انسانی، اعتبارسنجی و مهارت فنی عملی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.»

این موضوع نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در هک به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیست. توانایی تحلیل، تصمیم‌گیری و بررسی نتایج تولیدشده توسط AI همچنان به مهارت انسان وابسته است.

آمار استفاده از AI در مسابقه Project Nightfall

این رقابت که توسط Hack The Box با نام Project Nightfall برگزار شد، داده‌های قابل توجهی درباره نحوه استفاده از ایجنت‌های هوش مصنوعی ارائه کرد.

در مجموع:

• 93 حساب کاربری اختصاص‌یافته به ایجنت‌های هوش مصنوعی در 54 تیم ثبت شد.
• 46 ایجنت واقعاً در جریان رقابت فعال بودند.
• حساب‌های AI حدود 2.7 درصد از کل حساب‌های ثبت‌شده را تشکیل می‌دادند.
• این ایجنت‌ها 4.2 درصد از Flagهای ارسال‌شده را تولید کردند.
• سهم آنها از امتیازهای کسب‌شده به 4.6 درصد رسید.
• 33 تیم از میان 100 تیم برتر حداقل یک ایجنت هوش مصنوعی داشتند.

البته حضور AI در تیم‌های برتر لزوماً به این معنی نیست که هوش مصنوعی عامل اصلی موفقیت آنها بوده است. تیم‌های حرفه‌ای‌تر ظاهراً پیش از ورود به رقابت نیز فرآیندهای کاری خود را با ابزارهای هوش مصنوعی ترکیب کرده بودند.

به عبارت دیگر، AI بیشتر به تیم‌های قدرتمند کمک کرده تا توانایی‌های موجود خود را افزایش دهند.

زمان حل چالش‌ها تقریباً نصف شد

یکی دیگر از نکات مهم این رقابت، کاهش قابل توجه زمان لازم برای حل چالش‌ها بود.

دو سال قبل، زمان میانه برای حل یک چالش حدود 26 ساعت بود. این رقم در سال 2026 به 13.8 ساعت کاهش یافت؛ یعنی تقریباً نیمی از زمان مورد نیاز گذشته از بین رفته است.

با این حال، نمی‌توان تمام این کاهش را به پیشرفت هوش مصنوعی نسبت داد. در فاصله سال‌های 2024 تا 2026 عوامل مختلفی تغییر کرده‌اند؛ از جمله:

• اندازه و ساختار جدول امتیازات
• نوع و ترکیب چالش‌ها
• سطح شرکت‌کنندگان
• نحوه آماده‌سازی تیم‌ها
• ابزارهای مورد استفاده
• روش همکاری اعضای تیم

بنابراین داده‌ها نشان می‌دهند که کار مفید در مسابقات سریع‌تر انجام شده، اما نمی‌توان با اطمینان گفت چه مقدار از این پیشرفت مستقیماً ناشی از هوش مصنوعی و ابزارهای AI بوده است.

تعداد تیم‌های کامل‌کننده نیز افزایش پیدا کرد

روند مشابهی در تعداد تیم‌هایی دیده شد که توانستند تمام چالش‌های مسابقه را حل کنند.

در سال 2024 تنها دو تیم موفق شدند تمام چالش‌ها را پشت سر بگذارند. این تعداد در سال 2025 به سه تیم و در سال 2026 به 15 تیم افزایش پیدا کرد.

البته ساختار و طراحی جدول مسابقات نیز در این مدت تغییر کرده است. بنابراین افزایش تعداد تیم‌های کامل‌کننده را باید ترکیبی از عواملی مانند گستردگی مهارت‌ها، هماهنگی تیمی و توانایی حفظ عملکرد در طول مسابقه دانست، نه صرفاً نشانه ساده‌تر شدن چالش‌ها.

انسان‌ها در کامل‌کردن مسابقه موفق‌تر بودند، AI در سرعت برتری داشت

یک آزمایش کنترل‌شده‌تر که توسط Hack The Box در NeuroGrid CTF در نوامبر 2025 انجام شد، اطلاعات جالب‌تری درباره تفاوت عملکرد انسان و هوش مصنوعی ارائه کرد.

در این آزمایش، تیم‌های مجهز به هوش مصنوعی و تیم‌های کاملاً انسانی با مجموعه چالش‌های یکسان رقابت کردند.

نتایج نشان داد که در کل مسابقه، تیم‌های مجهز به AI با نرخ 3.2 برابر بیشتر از تیم‌های انسانی چالش‌ها را حل کردند.

اما در میان 5 درصد برتر شرکت‌کنندگان، این اختلاف به 1.69 برابر کاهش پیدا کرد.

در مقابل، از نظر سرعت انجام کار، تیم‌های برتر مجهز به هوش مصنوعی عملکرد بسیار سریعتری داشتند و حدود 3 تا 4 برابر سریع‌تر کار می‌کردند.

با این حال، یک نکته بسیار مهم وجود داشت:

تیمی که توانست تمام 36 چالش مسابقه را حل کند، یک تیم انسانی بود.

بهترین تیم مجهز به هوش مصنوعی در نهایت در حل 32 چالش از 36 چالش متوقف شد.

آینده هک؛ رقابت انسان و هوش مصنوعی یا همکاری آنها؟

نتایج این مسابقات نشان می‌دهد که آینده امنیت سایبری و هک با هوش مصنوعی احتمالاً به حذف متخصصان انسانی ختم نمی‌شود. در عوض، مدل مؤثرتر می‌تواند همکاری میان انسان و AI باشد.

هوش مصنوعی می‌تواند در سرعت بخشیدن به فرایندهایی مانند تحلیل، جست‌وجو، تولید ایده و اجرای برخی وظایف فنی بسیار مؤثر باشد؛ اما تصمیم‌گیری نهایی، اعتبارسنجی نتایج و حل مسائل پیچیده همچنان به تجربه و قضاوت متخصصان نیاز دارد.

در واقع، به نظر می‌رسد برنده اصلی در مسابقات آینده لزوماً «انسان» یا «هوش مصنوعی» نخواهد بود؛ بلکه تیمی خواهد بود که بتواند از هوش مصنوعی به‌عنوان یک نیروی کمکی قدرتمند در کنار مهارت‌های انسانی استفاده کند.

جمع‌بندی

داده‌های مسابقات سال‌های اخیر یک نکته کلیدی را روشن می‌کنند: هوش مصنوعی می‌تواند سرعت هک و حل چالش‌های امنیتی را به شکل چشمگیری افزایش دهد، اما هنوز جایگزین کامل متخصصان امنیت سایبری نیست.

تیم‌های حرفه‌ای بیشترین بهره را از AI می‌برند، زیرا دانش و تجربه لازم برای ارزیابی خروجی هوش مصنوعی و استفاده صحیح از آن را دارند. بنابراین با قدرتمندتر شدن AI، اهمیت مهارت انسانی در حوزه امنیت سایبری نه‌تنها کمتر نمی‌شود، بلکه می‌تواند بیشتر هم شود.