قولنامه صوری به ابزار تازه سارقان برای سرقت خودرو تبدیل شد
سارقان با نقش خریدار و استفاده از قولنامه صوری، فروشندگان خودرو را فریب می‌دهند. با شگرد سرقت خودرو در معاملات اینترنتی و راه‌های پیشگیری آشنا شوید.
انتشار آگهی فروش خودرو در پلتفرم‌های اینترنتی همیشه به پیدا کردن یک خریدار واقعی ختم نمی‌شود. گاهی فردی که برای بازدید تماس می‌گیرد، درباره قیمت مذاکره می‌کند و حتی پای قولنامه را امضا می‌کند، از ابتدا با هدف خرید خودرو وارد معامله نشده است. گزارش تازه‌ای از یک شگرد سرقت نشان می‌دهد مجرمان با استفاده از ظاهر یک معامله عادی، اعتماد فروشنده را جلب می‌کنند و در فرصتی مناسب خودرو را به سرقت می‌برند؛ روشی که در آن، قولنامه نیز می‌تواند بخشی از نقشه مجرمانه باشد.
سارقان چگونه از یک معامله عادی برای سرقت خودرو استفاده می‌کنند؟
بر اساس گزارشی که تسنیم در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرده است، برخی سارقان با شناسایی آگهی‌های فروش خودرو در فضای مجازی، در نقش خریدار با فروشنده تماس می‌گیرند و برای بازدید حضوری به محل مراجعه می‌کنند. آن‌ها با مذاکره درباره قیمت و توافق بر سر شرایط معامله، تلاش می‌کنند اعتماد فروشنده را به دست آورند. حتی ممکن است در ادامه، قراردادی نیز میان طرفین تنظیم شود تا همه‌چیز شبیه یک خریدوفروش معمولی به نظر برسد.
نقطه اصلی این شگرد، فاصله میان توافق ظاهری و انجام واقعی معامله است. فردی که خود را خریدار معرفی کرده، ممکن است پرداخت وجه را به بهانه‌هایی مانند آماده نبودن پول یا نیاز به انجام امور بانکی به زمان دیگری موکول کند. در همین فاصله، همدستان او فرصت پیدا می‌کنند خودرو را از مقابل منزل فروشنده سرقت کنند. سارقان سپس با استفاده از قولنامه و ادعای مالکیت، خودرو را به شخص دیگری واگذار می‌کنند و از این طریق به پول دست پیدا می‌کنند.
وحید سلطانی پاجی، جرم‌شناس و مدرس دانشگاه پلیس، در توضیح این روش به تسنیم گفته است که مجرمان از ظاهر یک معامله واقعی برای پنهان کردن نقشه سرقت استفاده می‌کنند. به این ترتیب، برخلاف تصور فروشنده، تنظیم قرارداد لزوماً به معنای انجام یک معامله امن نیست و حتی ممکن است برای ایجاد اعتماد و تسهیل فروش خودروی سرقتی به کار گرفته شود.
چرا قولنامه نمی‌تواند امنیت معامله را تضمین کند؟
در خریدوفروش خودرو، قرارداد کتبی برای ثبت توافق‌ها و تعهدات طرفین اهمیت دارد؛ اما نباید آن را با احراز هویت خریدار یا تضمین پرداخت وجه اشتباه گرفت. امضای یک قولنامه به‌تنهایی ثابت نمی‌کند فرد مقابل همان کسی است که ادعا می‌کند، توانایی یا قصد پرداخت مبلغ معامله را دارد یا خودرو پس از توافق در معرض سرقت قرار نمی‌گیرد.
مجرمان در این روش به‌جای استفاده از یک ترفند پیچیده، چند رفتار عادی را کنار هم قرار می‌دهند: تماس با فروشنده، بازدید خودرو، مذاکره بر سر قیمت و تنظیم قرارداد. همین روند طبیعی باعث می‌شود فروشنده احتمال خطر را کمتر جدی بگیرد. در چنین شرایطی، آنچه امنیت معامله را مشخص می‌کند نه ظاهر خریدار و نه امضای قرارداد، بلکه احراز هویت طرفین، بررسی اسناد و اطمینان از دریافت قطعی وجه است.
این موضوع برای خریداران بعدی خودرو نیز اهمیت دارد. اگر سارقان با استفاده از قولنامه صوری، خودروی سرقتی را به فرد دیگری بفروشند، خریدار ممکن است با تصور قانونی بودن معامله پول خود را از دست بدهد و درگیر پرونده‌ای قضایی شود. بنابراین بررسی مالکیت خودرو و تطبیق مشخصات فروشنده با مدارک رسمی، پیش از پرداخت وجه ضروری است.
فروشندگان خودرو کجا باید بیشتر مراقب باشند؟
یکی از مهم‌ترین اشتباهاتی که می‌تواند زمینه اجرای چنین شگردی را فراهم کند، تحویل خودرو پیش از دریافت کامل و قطعی مبلغ معامله است. فروشنده نباید رسیدهای نمایشی، تصاویر پیامک بانکی یا وعده انتقال وجه در ساعات آینده را معادل پرداخت واقعی بداند. تا زمانی که مبلغ معامله در حساب بانکی قابل مشاهده و دریافت آن قطعی نشده است، خودرو نباید تحویل خریدار شود.
از طرف دیگر، ملاقات با خریدار ناشناس در محل سکونت و نمایش خودرو بدون در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی می‌تواند خطرهایی به همراه داشته باشد. بهتر است بازدید و انجام مراحل معامله در مکان امن و قابل نظارت صورت بگیرد و فروشنده از در اختیار گذاشتن سوئیچ، مدارک اصلی یا امکان جابه‌جایی خودرو پیش از تکمیل معامله خودداری کند. مشخصات هویتی فرد نیز باید با مدارک معتبر تطبیق داده شود و صرفاً به اطلاعات درج‌شده در حساب کاربری یا شماره تلفن او اعتماد نشود.
خریداران هم باید پیش از پرداخت پول، از مالکیت قانونی فروشنده اطمینان پیدا کنند. بررسی مدارک خودرو، تطبیق مشخصات مالک و فروشنده و پیگیری مراحل قانونی انتقال مالکیت، احتمال خرید خودروی سرقتی را کاهش می‌دهد. اگر قیمت پیشنهادی به شکل غیرمعمولی پایین باشد یا فروشنده برای پرداخت سریع وجه و صرف‌نظر کردن از بررسی مدارک فشار وارد کند، بهتر است معامله تا روشن شدن وضعیت متوقف شود.
پلتفرم‌های آگهی در برابر کلاهبرداری‌های معاملاتی چه نقشی دارند؟
پلتفرم‌های خریدوفروش اینترنتی معمولاً محل شکل‌گیری ارتباط اولیه میان خریدار و فروشنده هستند؛ اما کاربران نباید حضور یک آگهی در این بسترها را به معنای تأیید هویت یا اعتبار صاحب آن بدانند. امکان گزارش حساب‌های مشکوک، رسیدگی به آگهی‌های متخلف و همکاری با مراجع انتظامی از جمله اقداماتی است که می‌تواند شناسایی و محدود کردن فعالیت مجرمان را آسان‌تر کند.
با گسترش معاملات شخصی در فضای آنلاین، مرز میان کلاهبرداری اینترنتی و جرائم فیزیکی نیز در برخی پرونده‌ها کم‌رنگ‌تر شده است. مجرم ممکن است برای شروع عملیات خود از یک آگهی اینترنتی استفاده کند، اما بخش اصلی نقشه را در ملاقات حضوری و خارج از فضای مجازی اجرا کند. به همین دلیل، امنیت کاربران نباید فقط به تشخیص لینک‌های جعلی یا محافظت از اطلاعات بانکی محدود شود؛ بررسی هویت افراد و مراقبت از دارایی‌ها در معاملات حضوری نیز بخشی از امنیت دیجیتال است.
امضای قرارداد پایان خطر نیست
پرونده سرقت خودرو با استفاده از قولنامه صوری نشان می‌دهد که ظاهر قانونی یک معامله همیشه با واقعیت آن مطابقت ندارد. مجرمان می‌توانند از اعتماد فروشنده، روند معمول مذاکره و حتی اسناد قراردادی برای پوشاندن نقشه خود استفاده کنند. در چنین شرایطی، فروشنده‌ای که پیش از دریافت وجه خودرو را تحویل می‌دهد یا خریدارانی که بدون بررسی مالکیت پول پرداخت می‌کنند، ممکن است در معرض خسارت جدی قرار بگیرند.
اصل مهم در این معاملات ساده است: هیچ توافقی نباید جایگزین بررسی هویت، اصالت اسناد و دریافت قطعی وجه شود. معامله زمانی باید به مرحله تحویل خودرو برسد که طرفین از وضعیت حقوقی وسیله نقلیه و انجام تعهدات مالی اطمینان داشته باشند.
منابع اصلی گزارش:
