وایرد در گزارش جدیدی از حملات سایبری به سیستم‌های سرمایشی متصل به اینترنت در اروپا خبر داد. در این حملات، مهاجمان با نفوذ به کنترل‌کننده‌های دمای یخچال‌ها و فریزرها، تنظیمات سرمایشی را تغییر دادند و باعث افزایش دمای تجهیزات نگهداری مواد غذایی شدند.

بر اساس این گزارش، فروشگاه‌های زنجیره‌ای در دست‌کم ۱۱ کشور اروپایی هدف این حملات قرار گرفتند و حجم زیادی از مواد غذایی به‌دلیل افزایش دما از بین رفت. دامنه حملات حتی به مراکز نگهداری خون و پلاسما در فرانسه نیز رسید. در دوم نوامبر، دمای سردخانه‌های سه مرکز نگهداری خون افزایش یافت، اما واکنش سریع کارکنان و فعال شدن سامانه‌های هشدار مانع آسیب دیدن نمونه‌های خون شد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد مهاجمان از ضعف‌های امنیتی کنترل‌کننده‌های سرمایشی، از جمله تجهیزات ساخت شرکت دانفوس، سواستفاده کرده‌اند. نرم‌افزارهای قدیمی، رمزهای عبور ضعیف و قرار گرفتن مستقیم تجهیزات در معرض اینترنت، مسیر نفوذ را برای مهاجمان هموار کرده بود.

این اتفاق نمونه واضحی از پیامدهای امنیتی اتصال تجهیزات روزمره به اینترنت است؛ تهدیدی که می‌تواند از اختلال در عملکرد یک وسیله خانگی فراتر برود و زنجیره تأمین مواد غذایی یا زیرساخت‌های حساس را تحت تأثیر قرار دهد.

جاروبرقی رباتیک؛ چشم و گوش هکرها در خانه

یخچال‌ها تنها وسایلی نیستند که می‌توانند به نقطه ورود مهاجمان سایبری تبدیل شوند. جاروبرقی‌های رباتیک نیز به‌دلیل برخورداری از دوربین، میکروفون، اتصال وای‌فای و قابلیت کنترل از راه دور، می‌توانند اطلاعات حساسی از فضای داخلی خانه را در اختیار افراد مهاجم قرار دهند.

در اکتبر ۲۰۲۴، شبکه خبری ABC استرالیا در گزارشی از کشف آسیب‌پذیری امنیتی در جاروبرقی‌های رباتیک Deebot X2 شرکت اکووکس (Ecovacs) خبر داد. پژوهشگر امنیت سایبری که این دستگاه‌ها را بررسی کرده بود، توانست بدون حضور در خانه صاحب دستگاه و از راه دور به دوربین و میکروفون آن دسترسی پیدا کند.

این پژوهشگر در یک آزمایش عملی موفق شد تصاویر دوربین جاروبرقی را دریافت کند، از محیط خانه عکس بگیرد و صدای ضبط‌شده‌ای را از بلندگوی دستگاه پخش کند. این آسیب‌پذیری نشان می‌داد مهاجمان می‌توانند جاروبرقی را به وسیله‌ای برای مشاهده و شنود محیط خانه تبدیل کنند.

ماجرا به آزمایش‌های امنیتی محدود نشد. چند روز پس از انتشار گزارش  ABC، کاربران در چند شهر آمریکا اعلام کردند که افراد ناشناس کنترل جاروبرقی‌های Ecovacs آن‌ها را به دست گرفته‌اند. در یکی از این موارد، مهاجم از طریق بلندگوی دستگاه صداهای توهین‌آمیز پخش کرد و صاحب خانه متوجه شد فرد دیگری به دوربین زنده جاروبرقی دسترسی دارد.

دوربین‌های کودک؛ حریم خصوصی خانواده‌ها در معرض خطر

یکی دیگر از نمونه‌های نگران‌کننده، آسیب‌پذیری دوربین‌های نظارتی خانگی و مانیتورهای هوشمند کودک است. این تجهیزات با هدف افزایش امنیت خانواده‌ها و امکان مراقبت از کودکان طراحی شده‌اند با این حال ضعف در زیرساخت‌های ارتباطی آن‌ها می‌تواند نتیجه‌ای کاملا معکوس داشته باشد.

ورج در گزارشی در سال ۲۰۲۶ از کشف آسیب‌پذیری در زیرساخت ابری شرکت چینی Meari Technology خبر داد. این شرکت برای برندهای مختلف، دوربین‌های نظارتی و مانیتورهای کودک تولید می‌کند.

پژوهشگری به نام سامی ازدوفال هنگام بررسی اپلیکیشن اندرویدی مرتبط با این تجهیزات، راهی برای دسترسی به جریان اطلاعات دوربین‌ها پیدا کرد. بررسی‌های او نشان داد حدود ۱.۱ میلیون دوربین و مانیتور کودک در ۱۱۸ کشور ممکن است در معرض دسترسی غیرمجاز قرار گرفته باشند.

این آسیب‌پذیری امکان مشاهده تصاویر زنده دوربین‌ها، دسترسی به نشانی ایمیل کاربران و موقعیت مکانی تقریبی آن‌ها را فراهم می‌کرد. همچنین ده‌ها هزار تصویر ذخیره‌شده روی سرورهای ابری بدون محافظت کافی در دسترس قرار داشتند. استفاده برخی دستگاه‌ها از رمزهای عبور پیش‌فرض و ضعیف نیز خطر دسترسی غیرمجاز را افزایش داده بود.

اهمیت این اتفاق در آن است که یک ضعف امنیتی در زیرساخت مشترک یک تولیدکننده می‌تواند کاربران چندین برند مختلف را در کشورهای گوناگون در معرض خطر قرار دهد.

از لباس‌شویی تا جاروبرقی؛ کنترل یک خانه از طریق یک حساب کاربری

در سال ۲۰۱۷ نیز پژوهشگران شرکت امنیت سایبری چک‌پوینت آسیب‌پذیری مهمی را در سامانه خانه هوشمند ال‌جی کشف کردند. این نقص امنیتی که HomeHack نام گرفت، امکان تصاحب حساب کاربری افراد در پلتفرم SmartThinQ را فراهم می‌کرد.

مهاجمان در صورت بهره‌برداری از این آسیب‌پذیری می‌توانستند به دستگاه‌های متصل به حساب کاربری دسترسی پیدا کنند. این تجهیزات شامل یخچال، فر، ماشین لباس‌شویی، ماشین ظرف‌شویی، خشک‌کن و سیستم تهویه مطبوع بودند.

یکی از نگران‌کننده‌ترین بخش‌های این آسیب‌پذیری، امکان دسترسی به دوربین جاروبرقی رباتیک Hom-Bot ال‌جی بود. این قابلیت می‌توانست مهاجم را قادر کند فعالیت‌های داخل خانه را مشاهده کند. همچنین امکان روشن و خاموش کردن برخی لوازم خانگی از راه دور وجود داشت.

ال‌جی پس از اطلاع از این مشکل، نسخه اصلاح‌شده اپلیکیشن و نرم‌افزارهای مرتبط را منتشر کرد. این اتفاق نشان داد گاهی نفوذ به یک حساب کاربری یا اپلیکیشن مرکزی می‌تواند دسترسی به چندین وسیله متصل به شبکه خانه را در اختیار مهاجم قرار دهد.

تلویزیون هوشمند؛ عضوی از شبکه مجرمان سایبری

خطر لوازم خانگی هوشمند به جاسوسی از کاربران محدود نمی‌شود. برخی تجهیزات سرگرمی خانگی نیز ممکن است بدون اطلاع صاحبانشان به بخشی از شبکه‌های مجرمان سایبری تبدیل شوند.

اداره تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) در ژوئن ۲۰۲۵ درباره بدافزار BADBOX 2.0 هشدار داد. این بدافزار دستگاه‌هایی مانند تلویزیون‌باکس‌های اندرویدی، پروژکتورهای دیجیتال و قاب عکس‌های متصل به اینترنت را هدف قرار داده بود.

بر اساس هشدار  FBI، برخی از این تجهیزات پیش از رسیدن به دست خریدار به بدافزار آلوده شده بودند و برخی دیگر هنگام نصب اپلیکیشن‌های مخرب به شبکه آلوده اضافه می‌شدند. مهاجمان با استفاده از این دستگاه‌ها، شبکه‌ای از تجهیزات آلوده ایجاد می‌کردند و از اتصال اینترنت کاربران برای فعالیت‌های مجرمانه، از جمله استفاده از سرویس‌های پروکسی مسکونی، بهره می‌بردند.

در چنین شرایطی، تلویزیون یا دستگاه پخش خانگی ممکن است بدون ایجاد اختلال آشکار در عملکرد خود، به ابزاری برای فعالیت مجرمان سایبری تبدیل شود.

امنیت خانه هوشمند به اندازه امنیت تلفن همراه اهمیت دارد

نمونه‌های مذکور در این گزارش نشان می‌دهد گسترش اینترنت اشیا، مرز میان فضای دیجیتال و زندگی روزمره را کم‌رنگ‌تر کرده است. دوربین‌های خانگی، جاروبرقی‌های رباتیک، قفل‌های هوشمند و حتی تجهیزات سرمایشی، همگی می‌توانند در صورت برخورداری از ضعف‌های امنیتی به نقطه ورود مهاجمان تبدیل شوند.

بخش مهمی از این تهدیدها به مشکلاتی مانند استفاده از رمزهای عبور پیش‌فرض، به‌روزرسانی نکردن نرم‌افزارها، ضعف در احراز هویت و دسترسی مستقیم دستگاه‌ها از طریق اینترنت مربوط می‌شود.

کارشناسان امنیت سایبری توصیه می‌کنند کاربران رمزهای عبور پیش‌فرض تجهیزات هوشمند را تغییر دهند، نرم‌افزار و میان‌افزار دستگاه‌ها را به‌روز نگه دارند و دسترسی از راه دور را در صورت نیاز نداشتن غیرفعال کنند. همچنین بهتر است تجهیزات هوشمند خانگی در شبکه‌ای جدا از دستگاه‌های حاوی اطلاعات حساس قرار بگیرند.

خانه هوشمند قرار است زندگی را آسان‌تر و امن‌تر کند با این حال اگر امنیت تجهیزات آن نادیده گرفته شود، همین ابزارها می‌توانند به چشم و گوش مهاجمان در فضای خصوصی خانواده‌ها تبدیل شوند.