ابلاغیه جعلی ثنا؛ چطور پرداختی ناچیز به برداشت ۷۰۰ میلیون ریالی ختم شد؟
پرونده‌ای در مشهد با پیام جعلی ابلاغیه و پرداخت مبلغی ناچیز به برداشت ۷۰۰ میلیون ریالی ختم شد. روش فریب و راه‌های پیشگیری را بخوانید.
پرداخت مبلغی اندک برای مشاهده یک ابلاغیه قضایی ممکن است در نگاه اول اقدامی عادی به نظر برسد؛ اما همین درخواست کوچک می‌تواند نقطه شروع یک کلاهبرداری بزرگ باشد. طبق گزارشی که تسنیم در ۴ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرد، رئیس پلیس فتا مشهد از پرونده‌ای خبر داده است که در آن، قربانی پس از دریافت پیام جعلی ابلاغیه و پرداخت مبلغی ناچیز در درگاه تقلبی، با برداشت غیرمجاز مجموعاً ۷۰۰ میلیون ریال از حساب خود مواجه شد. این پرونده نشان می‌دهد که در کلاهبرداری‌های اینترنتی، مبلغ اولیه‌ای که از کاربر درخواست می‌شود لزوماً معیار میزان خسارت احتمالی نیست؛ آنچه اهمیت دارد، اطلاعاتی است که فرد در مسیر پرداخت در اختیار مهاجم قرار می‌دهد.
چرا کلاهبرداران برای سرقت پول، اول مبلغ کمی می‌خواهند؟
در این روش، مهاجم از یک موضوع حساس و قابل‌باور استفاده می‌کند: ابلاغیه قضایی. دریافت پیامی با مضمون ثبت شکایت، صدور ابلاغیه یا ضرورت مشاهده یک پرونده می‌تواند مخاطب را نگران کند و او را به پیگیری فوری وادارد. سپس پیام از کاربر می‌خواهد برای مشاهده ابلاغیه، مبلغی اندک پرداخت کند و لینکی را در اختیار او قرار می‌دهد که ظاهراً به سامانه مربوط به خدمات قضایی یا پرداخت هزینه دسترسی دارد. درخواست مبلغ کم، به‌خودی‌خود نشانه‌ای از خطرناک‌بودن پیام نیست و حتی ممکن است باعث شود فرد بدون بررسی دقیق، پرداخت را انجام دهد.
هدف اصلی در چنین سناریویی می‌تواند فراتر از همان مبلغ اولیه باشد. اگر صفحه‌ای که کاربر وارد آن شده جعلی باشد، ممکن است اطلاعات کارت بانکی یا سایر داده‌های حساس از او دریافت شود. در ادامه، مهاجم می‌تواند برای سوءاستفاده مالی تلاش کند؛ البته میزان موفقیت این حمله به اطلاعاتی که قربانی وارد کرده، سازوکارهای امنیتی حساب و شرایط تراکنش بستگی دارد. در پرونده گزارش‌شده از مشهد، خسارت اعلام‌شده ۷۰۰ میلیون ریال بوده است؛ رقمی که نشان می‌دهد پرداخت اولیه ناچیز، لزوماً به معنای محدودبودن خطر مالی نیست.
تله از کجا شروع می‌شود؛ از پیامک تا درگاه بانکی جعلی
زنجیره حمله معمولاً با دریافت یک پیام آغاز می‌شود. پیام ممکن است با عباراتی مانند «ابلاغیه جدید»، «شکایت ثبت‌شده علیه شما» یا «برای مشاهده پرونده کلیک کنید» نوشته شده باشد. لینک موجود در آن، کاربر را به صفحه‌ای هدایت می‌کند که از نظر ظاهر یا متن، به یک خدمت رسمی شباهت دارد. در مرحله بعد، صفحه ممکن است از او بخواهد اطلاعات کارت بانکی را وارد کند یا پرداختی انجام دهد. اگر کاربر بدون بررسی نشانی سایت و اعتبار آن، اطلاعات حساس خود را وارد کند، مهاجم ممکن است به داده‌هایی دست پیدا کند که برای ادامه حمله یا سوءاستفاده مالی کاربرد دارند.
نکته مهم این است که همه صفحات جعلی یکسان نیستند و نمی‌توان بدون شواهد فنی گفت در تمام این پرونده‌ها چه اطلاعاتی جمع‌آوری شده یا دقیقاً چگونه برداشت انجام شده است. بااین‌حال، اصل خطر روشن است: کاربر به دلیل نگرانی از یک موضوع قضایی، وارد مسیری می‌شود که خودش انتخاب نکرده و اعتبار آن را مستقلاً بررسی نکرده است. مبلغ اندک درخواستی نیز می‌تواند نقش بهانه‌ای برای کشاندن او به این مسیر را داشته باشد.
ابلاغیه واقعی را از پیام جعلی چگونه تشخیص دهیم؟
برای بررسی ابلاغیه قضایی، از لینک داخل پیامک یا پیام‌رسان استفاده نکنید. مرورگر را جداگانه باز کنید و نشانی رسمی سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی را خودتان وارد کنید: eblagh.adliran.ir. اگر حساب کاربری دارید، از مسیر رسمی وارد شوید و وضعیت ابلاغیه را بررسی کنید. در صورت تردید، از طریق مراجع رسمی قوه قضاییه پیگیری کنید؛ نه از شماره تلفن، لینک یا راه ارتباطی‌ای که همان پیام مشکوک در اختیارتان گذاشته است.
به متن پیام، نام فرستنده یا ظاهر صفحه اکتفا نکنید. یک پیام می‌تواند لحن اداری داشته باشد یا از واژه‌های حقوقی استفاده کند، اما این موارد اصالت آن را ثابت نمی‌کنند. درخواست پرداخت فوری، تهدید به پیامدهای قضایی یا اصرار بر ورود به یک لینک ناشناس باید باعث توقف و بررسی بیشتر شود. همچنین، برای مشاهده ابلاغیه به نصب برنامه‌ای که از طریق لینک ناشناس معرفی شده نیاز اعتماد نکنید و اطلاعات بانکی خود را در صفحه‌ای که اعتبار آن را تأیید نکرده‌اید وارد نکنید.
اگر مبلغ را پرداخت کرده‌اید یا اطلاعات بانکی را وارد کرده‌اید، چه کنید؟
اگر فقط لینک را باز کرده‌اید و هیچ اطلاعاتی وارد نکرده‌اید، صفحه را ببندید و از دانلود فایل یا نصب برنامه خودداری کنید. اگر اطلاعات کارت بانکی را وارد کرده‌اید، رمز یا کد تأیید را در اختیار صفحه قرار داده‌اید، یا تراکنش مشکوکی مشاهده می‌کنید، موضوع را فوری پیگیری کنید. از طریق کانال رسمی بانک، برای مسدودسازی کارت یا حفاظت از حساب اقدام کنید و گردش حساب را بررسی کنید. منتظر نمانید تا برداشت دیگری انجام شود.
اگر رمز یک حساب کاربری را در صفحه جعلی وارد کرده‌اید، آن را از مسیر رسمی تغییر دهید و نشست‌های فعال ناشناس را ببندید. در صورتی که برنامه‌ای نصب کرده‌اید، وضعیت دسترسی‌های آن را بررسی کنید و در صورت نیاز از متخصص معتبر برای پاک‌سازی دستگاه کمک بگیرید. زمان دریافت پیام، نشانی لینک، رسید پرداخت و جزئیات تراکنش مشکوک را حفظ کنید تا هنگام پیگیری در اختیار بانک یا مرجع رسیدگی قرار دهید؛ اما این اطلاعات را برای افراد ناشناس ارسال نکنید.
چرا این شگرد هنوز می‌تواند کاربران را فریب دهد؟
کلاهبرداری با ابلاغیه جعلی از ترکیب دو عامل استفاده می‌کند: نگرانی کاربر از یک مسئله قضایی و ظاهر کم‌هزینه و ساده فرایند پرداخت. فرد ممکن است تصور کند پرداخت مبلغی اندک برای دیدن یک سند رسمی، ریسک خاصی ندارد؛ درحالی‌که خطر اصلی می‌تواند در اطلاعاتی باشد که در صفحه پرداخت وارد می‌کند. این مسئله محدود به ابلاغیه قضایی نیست و در پیام‌های جعلی مربوط به مالیات، یارانه، بسته پستی یا سایر خدمات نیز ممکن است تکرار شود.
راه مقابله با این شگرد، تشخیص همه پیام‌های جعلی از روی ظاهر نیست؛ چنین کاری همیشه ممکن نیست. راه مطمئن‌تر آن است که برای دسترسی به خدمات رسمی، مسیر را مستقلاً انتخاب کنید. اگر پیامک شما را به انجام یک کار حساس وادار می‌کند، ابتدا از طریق سامانه رسمی بررسی کنید که آیا واقعاً اقدامی لازم است یا خیر. در فضای کلاهبرداری اینترنتی، گاهی مسئله اصلی مبلغی نیست که از شما می‌خواهند بپردازید؛ بلکه اطلاعاتی است که در ازای آن در اختیار یک صفحه ناشناس قرار می‌دهید.
منبع: گزارش تسنیم درباره کلاهبرداری ۷۰۰ میلیون ریالی با پیامک جعلی
