یک پرونده قضایی در آمریکا سروصدا بسیاری ایجاد کرده و بار دیگر نگرانی‌ها درخصوص تهدیدهای امنیتی مرتبط با هوش مصنوعی را برانگیخته است. به گزارش WIRED، عبدالرحمان الفوزان، مهندس ۳۵ ساله سابق  OpenAI، متهم است که با پنهان‌کردن یک دستگاه ضبط صدا در اتاق جلسات مدیران ارشد شرکت، قصد رهگیری مکالمات محرمانه را داشته است.

بر اساس شکایت کیفری منتشرشده در دادگاه، الفوزان طی چند هفته از یک ابزار هوشمند و یک چت‌بات برای بررسی و برنامه‌ریزی اقدام خود استفاده کرده بود. او همچنین با کمک ابزار داخلی  OpenAI، اطلاعاتی درباره جلسات برگزارشده در اتاق موردنظر به دست آورده بود. دادستان‌ها می‌گویند یک حساب کاربری چت‌بات مرتبط با همسر او نیز پرسش‌هایی فنی درباره ساخت، نصب و راه‌اندازی دستگاه ضبط صدا ثبت کرده است.

دستگاه شنود چگونه در دفتر OpenAI کشف شد؟

ماجرا از ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که تیم امنیتی OpenAI در جریان بررسی‌های حفاظتی، یک دستگاه ضبط صدا را در اتاق جلسات مدیران ارشد شرکت در سان‌فرانسیسکو پیدا کرد. این دستگاه پشت نمایشگر تلویزیون قرار گرفته و با دستمال توالت پوشانده شده بود. اتصال آن به درگاه USB تلویزیون، امکان استفاده از تجهیزات موجود در اتاق را فراهم می‌کرد.

طبق اسناد پرونده، اتاق موردنظر برای جلسات داخلی مدیران، نشست‌های فنی و محصول و گفت‌وگو با شرکای تجاری و مقام‌های دولتی استفاده می‌شد؛ نشست‌هایی که ممکن بود اطلاعات محرمانه‌ای درباره محصولات، تحقیقات و راهبردهای تجاری شرکت در آن‌ها مطرح شود.

بررسی‌های بعدی به کشف دستگاه دیگری در کیف این مهندس در دفتر شرکت منجر شد. تیم امنیتی پس از بررسی سوابق گفت‌وگوها، تصاویر دوربین‌های نظارتی و وسایل پیدا‌شده، موضوع را به پلیس فدرال آمریکا (FBI) اطلاع داد.

دستگاه ضبط صدا چه قابلیت‌هایی داشت؟

دستگاه کشف‌شده از نوع Seeed XIAO ESP32-S3 Sense بود؛ یک برد الکترونیکی کوچک که به میکروفون دیجیتال، حسگر دوربین قابل اتصال و درگاه کارت حافظه مجهز است. چنین تجهیزاتی برای پروژه‌های الکترونیکی و توسعه سامانه‌های هوشمند ساخته شده‌اند، اما قابلیت‌های آن‌ها می‌تواند در صورت استفاده غیرقانونی، برای ضبط مخفیانه صدا نیز به کار گرفته شود.

طبق گزارش  WIRED، اطلاعات ذخیره‌شده روی کارت حافظه دستگاه رمزگذاری شده بود و تیم امنیتی نتوانست محتوای آن را بررسی کند. در نتیجه، هنوز مشخص نیست چه مکالماتی ضبط شده یا آیا اطلاعاتی از محیط شرکت خارج شده است.

OpenAI اعلام کرده است که تاکنون شواهدی از دسترسی غیرمجاز این فرد به مدل‌های هوش مصنوعی، کد منبع یا داده‌های مشتریان پیدا نکرده است. این شرکت پس از کشف دستگاه، موضوع را به FBI گزارش داد و دسترسی مهندس متهم به سامانه‌های داخلی را محدود کرد. همکاری او با شرکت نیز پایان یافت.

اتهام مهندس سابق OpenAI چیست؟

عبدالرحمان الفوزان پس از بازداشت در دادگاه فدرال سان‌فرانسیسکو حاضر شد. اتهام مطرح‌شده علیه او، استفاده از وسیله الکترونیکی یا مکانیکی برای رهگیری غیرقانونی مکالمات شفاهی است. در صورت محکومیت، او با حداکثر پنج سال زندان روبه‌رو خواهد شد.

با این حال، انگیزه احتمالی این اقدام و سرنوشت اطلاعات ذخیره‌شده روی دستگاه‌ها هنوز مشخص نیست. تحقیقات FBI نیز ادامه دارد و اتهام‌های مطرح‌شده در پرونده باید در روند قضایی بررسی شوند.

استفاده مجرمانه از هوش مصنوعی؛ چالش تازه امنیت شرکت‌های فناوری

این ماجرا نمونه‌ای از پیچیدگی تهدیدهای امنیتی در شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی است. چت‌بات‌ها می‌توانند اطلاعات فنی را در اختیار کاربران قرار دهند و به آن‌ها در برنامه‌ریزی فعالیت‌های مختلف کمک کنند؛ قابلیتی که در صورت سواستفاده، ممکن است به تسهیل اقدامات غیرقانونی نیز منجر شود.

از سوی دیگر، ماجرا اهمیت مقابله با تهدیدهای داخلی را نشان می‌دهد. کارکنانی که به محیط فیزیکی، سامانه‌های سازمانی یا اطلاعات حساس دسترسی دارند، ممکن است خطراتی ایجاد کنند که شناسایی آن‌ها به بررسی هم‌زمان دسترسی‌های دیجیتال، تجهیزات فیزیکی و رفتار کاربران نیاز دارد.

پرونده OpenAI هنوز پاسخ روشنی به این پرسش نداده است که آیا اطلاعات محرمانه‌ای ضبط یا منتقل شده‌اند؛ اما نشان می‌دهد امنیت شرکت‌های هوش مصنوعی به حفاظت از سرورها و مدل‌ها محدود نمی‌شود و اتاق جلسات، تجهیزات جانبی و دسترسی کارکنان نیز بخشی از زنجیره امنیت هستند.