امنیت سایبری کسب‌وکارهای کوچک و متوسط؛ راهکارهای رشد و حفاظت

سرمایه‌گذاری روی امنیت سایبری، مانند هر سرمایه‌گذاری دیگری در کسب‌وکار، باید بازدهی داشته باشد. اما یک شرکت کوچک برای اینکه امنیت سایبری را از یک هزینه و الزام اداری به ابزاری برای حمایت از رشد کسب‌وکار تبدیل کند، به چه چیزی نیاز دارد؟

امنیت سایبری؛ هزینه‌ای اجباری یا سرمایه‌گذاری برای رشد؟

امنیت سایبری اغلب به شکلی کاملاً رسمی و صرفاً برای رفع تکلیف دیده می‌شود؛ یک ردیف در بودجه، نوعی بیمه در برابر حملات سایبری یا وظیفه‌ای دیگر برای تیم فناوری اطلاعات.

اما این رویکرد برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMB) چندان کارآمد نیست.

هرچه یک شرکت رشد می‌کند، وابستگی آن به فناوری‌های دیجیتال نیز بیشتر می‌شود و در نتیجه، تعداد نقاطی که مهاجمان سایبری می‌توانند از آن‌ها سوءاستفاده کنند افزایش می‌یابد. سرویس‌های ابری، نرم‌افزارهای سازمانی، دستگاه‌های جدید کارکنان و ابزارهای دیجیتال همگی می‌توانند ریسک‌های تازه‌ای ایجاد کنند.

در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که «چقدر باید برای امنیت سایبری هزینه کنیم؟» بلکه سؤال مهم‌تر این است:

چگونه می‌توان از امنیت سایبری برای رشد کسب‌وکار استفاده کرد، بدون اینکه فشار بیشتری به بودجه و نیروی انسانی وارد شود؟

در همین نقطه است که امنیت سایبری از یک ابزار صرفاً دفاعی در برابر تهدیدها، به عاملی برای رشد و توسعه کسب‌وکار تبدیل می‌شود.

هزینه یک اشتباه امنیتی چقدر است؟

بر اساس نتایج جدید Global Kaspersky B2B Market Pulse، حدود ۸۶ درصد از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در سال گذشته دست‌کم یک حادثه سایبری را تجربه کرده‌اند و در ۲۵ درصد این موارد، حادثه به خسارت مالی و توقف فعالیت‌های تجاری منجر شده است.

نکته مهم این است که تهدیدها همیشه حاصل حملات پیچیده و هدفمند نیستند. بسیاری از ریسک‌ها از فعالیت‌های روزمره کارکنان ناشی می‌شوند؛ از جمله استفاده از نرم‌افزارهای تأییدنشده، دستگاه‌های شخصی، سرویس‌های هوش مصنوعی شخص ثالث یا رمزهای عبور ضعیف.

از سوی دیگر، تیم فناوری اطلاعات همچنان باید وظایف روزمره خود را انجام دهد. به همین دلیل ممکن است یک آسیب‌پذیری در زیرساخت برای مدت طولانی شناسایی نشود.

برای یک کسب‌وکار کوچک، پیامدهای یک حادثه امنیت سایبری می‌تواند بسیار گسترده باشد و فقط به یک فرایند IT محدود نشود. کارکنان ممکن است نتوانند کار خود را انجام دهند، خدمات به مشتریان متوقف شود، دسترسی به داده‌ها از بین برود و اجرای پروژه‌های جدید به تعویق بیفتد.

در چنین شرایطی، شرکت مجبور می‌شود منابع خود را به جای توسعه و رشد، صرف بازیابی و رفع خسارت کند.

به این ترتیب، یک حادثه امنیتی می‌تواند از یک مشکل فنی به یک ریسک جدی برای کسب‌وکار تبدیل شود.

ابزارهای بیشتر همیشه به معنای امنیت بیشتر نیستند

در نگاه اول، راه‌حل ساده به نظر می‌رسد: اگر تعداد تهدیدهای سایبری افزایش یافته، باید ابزارهای امنیتی بیشتری استفاده کنیم.

اما کسب‌وکارهای کوچک و متوسط با یک محدودیت مهم مواجه‌اند: منابع محدود.

در بسیاری از شرکت‌ها، یک تیم کوچک IT باید هم‌زمان زیرساخت، نرم‌افزارها، سرویس‌های ابری، دستگاه‌های کارکنان و پشتیبانی فنی را مدیریت کند. در چنین شرایطی، امنیت سایبری نیز به یکی دیگر از وظایف این فهرست تبدیل می‌شود؛ بدون اینکه الزاماً نیروی انسانی یا تخصص بیشتری در اختیار تیم قرار گیرد.

بر اساس همان مطالعه، متخصصان IT و امنیت در شرکت‌های SMB و Mid-Market به چند محدودیت داخلی مهم اشاره کرده‌اند:

• کمبود متخصص برای پاسخ‌گویی به حوادث امنیتی

• حجم بالای وظایف تیم‌های IT

• به تعویق افتادن سرمایه‌گذاری‌های امنیتی

• افزایش سریع تعداد دستگاه‌ها و سرویس‌های مورد استفاده

این شرایط می‌تواند یک چرخه معیوب ایجاد کند:

رشد کسب‌وکار → پیچیده‌تر شدن زیرساخت IT → دشوارتر شدن مدیریت امنیت → افزایش ریسک‌ها → به تعویق افتادن سرمایه‌گذاری امنیتی → وقوع حادثه سایبری

و این چرخه معمولاً زمانی متوقف می‌شود که یک حادثه جدی رخ دهد.

پیشگیری بهتر از درمان است

وقتی مهاجمی در زیرساخت یک شرکت شناسایی می‌شود، معمولاً سازمان تلاش می‌کند چند حوزه را هم‌زمان تقویت کند؛ از آموزش کارکنان و امنیت دستگاه‌ها گرفته تا نظارت بر زیرساخت و امنیت سرویس‌های ابری.

بر اساس نتایج این مطالعه، شرکت‌ها پس از وقوع یک حادثه به‌طور متوسط در ۴.۵ حوزه امنیتی اقدام اصلاحی انجام می‌دهند.

مشکل این رویکرد واضح است: سازمان ابتدا متحمل خسارت می‌شود و سپس متوجه می‌شود چه نوع حفاظتی در زیرساخت آن وجود نداشته است.

در واقع، در این مدل، امنیت سایبری به واکنشی در برابر اتفاقی تبدیل می‌شود که قبلاً رخ داده است.

یک رویکرد پایدارتر این است که وضعیت امنیتی شرکت به‌صورت تدریجی و هم‌زمان با رشد کسب‌وکار توسعه پیدا کند؛ به‌گونه‌ای که تغییرات زیرساخت و فرایندهای سازمان از قبل در برنامه امنیتی در نظر گرفته شوند.

لازم نیست تیم IT بتواند تمام تهدیدهای آینده را پیش‌بینی کند. کافی است به‌طور منظم چند سؤال کلیدی را بررسی کند:

• کسب‌وکار امروز به چه فناوری‌ها و سیستم‌هایی وابسته است؟

• چه تغییراتی در زیرساخت IT ایجاد شده است؟

• در حال حاضر بزرگ‌ترین ریسک‌های امنیتی کدام‌اند؟

• تیم IT واقعاً چه بخش‌هایی را می‌تواند به‌صورت مؤثر مدیریت کند؟

• با ورود شرکت به مرحله بعدی رشد، چه نیازهای امنیتی جدیدی ایجاد خواهد شد؟

دو مسیر برای توسعه امنیت سایبری کسب‌وکار

وقتی یک شرکت به‌جای واکنش به حوادث، روی توسعه مستمر وضعیت امنیتی خود تمرکز می‌کند، دو مسیر اصلی پیش روی آن قرار می‌گیرد:

1. افزایش سطح حفاظت موجود

2. گسترش پوشش امنیتی برای پاسخ به نیازهای جدید کسب‌وکار

شرکت می‌تواند یکی از این مسیرها را انتخاب کند یا هر دو را هم‌زمان پیش ببرد.

مسیر اول: تقویت و ارتقای سطح حفاظت

با رشد کسب‌وکار و افزایش بلوغ امنیتی، شرکت می‌تواند به سراغ سطوح پیشرفته‌تر حفاظت برود و در صورت نیاز از تخصص سرویس‌های مدیریت‌شده نیز استفاده کند.

این همان رویکردی است که در Kaspersky Next Optimum دنبال می‌شود؛ راهکاری برای کسب‌وکارهای کوچک، متوسط و شرکت‌های Mid-Market در حال رشد.

یک شرکت کوچک می‌تواند کار خود را با Kaspersky Next EDR Foundations آغاز کند و با افزایش سطح بلوغ امنیتی، به سطوح پیشرفته‌تر مانند EDR Optimum، XDR Optimum یا در صورت نیاز به حفاظت مدیریت‌شده، MXDR Optimum ارتقا دهد.

این مدل به کسب‌وکار اجازه می‌دهد سطح امنیتی خود را متناسب با رشد واقعی سازمان افزایش دهد، نه اینکه از ابتدا برای تمام نیازهای احتمالی آینده هزینه کند.

مسیر دوم: گسترش پوشش امنیتی

گاهی یک شرکت نیازی به تغییر کامل سطح حفاظت خود ندارد و فقط باید یک مشکل امنیتی مشخص را که هم‌زمان با رشد کسب‌وکار ایجاد شده، برطرف کند.

برای مثال، ممکن است شرکت:

• استفاده از زیرساخت‌های ابری را افزایش دهد؛

• متوجه افزایش ریسک‌های مرتبط با رفتار کارکنان شود؛

• یا به مدیریت سیستماتیک آسیب‌پذیری‌ها نیاز پیدا کند.

در چنین شرایطی می‌توان پوشش امنیتی را با استفاده از Security Modules گسترش داد.

این ماژول‌ها با Kaspersky Next Optimum سازگار هستند و به تیم‌های IT اجازه می‌دهند بدون جایگزین کردن زیرساخت امنیتی موجود، نیازهای جدید را به‌تدریج پوشش دهند.

مهم‌ترین قابلیت‌های این ماژول‌ها عبارت‌اند از:

• Security Awareness: کاهش ریسک‌های مرتبط با عامل انسانی و تبدیل کارکنان به یکی از لایه‌های دفاعی سازمان.

• Email Security: تقویت امنیت ارتباطات سازمانی و حفاظت از داده‌های حساس در برابر تهدیدهایی که از طریق ایمیل منتشر می‌شوند.

• Workload Security: حفاظت از محیط‌های ابری و هیبریدی با افزایش استفاده کسب‌وکارها از زیرساخت ابری.

• Vulnerability Management: شناسایی و اولویت‌بندی آسیب‌پذیری‌ها برای رفع آن‌ها پیش از اینکه مهاجمان بتوانند از آن‌ها سوءاستفاده کنند.

• Threat Lookup & Analysis: ارائه اطلاعات و زمینه بیشتر برای بررسی فایل‌های مشکوک، اشیا و شاخص‌های تهدید.

امنیت سایبری به‌عنوان یک فرایند؛ چه مزایایی دارد؟

کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نباید امنیت سایبری را یک مقصد نهایی بدانند و تلاش کنند تمام ابزارهای امنیتی موجود را به‌صورت هم‌زمان پیاده‌سازی کنند.

رویکرد عملی‌تر این است که امنیت سایبری به یک فرایند مستمر تبدیل شود که همگام با رشد شرکت توسعه پیدا می‌کند.

این رویکرد می‌تواند چند مشکل را هم‌زمان حل کند:

۱. حفظ تداوم کسب‌وکار

هرچه یک تهدید سریع‌تر شناسایی و متوقف شود، احتمال تبدیل شدن آن به یک حادثه جدی که فعالیت شرکت را مختل کند کمتر خواهد بود.

پیشگیری از تهدیدها، شناسایی زودهنگام و واکنش سریع همگی به کاهش احتمال قطعی و توقف فعالیت‌ها کمک می‌کنند و باعث می‌شوند فرایندهای کسب‌وکار با اختلال کمتری ادامه پیدا کنند.

۲. استفاده بهینه از منابع محدود

برنامه‌ریزی دقیق برای استراتژی امنیت سایبری می‌تواند با اتوماسیون فرایندها، ایجاد دید متمرکز نسبت به زیرساخت و استفاده از ابزارهای بررسی و تحلیل همراه شود.

این قابلیت‌ها به کاهش فعالیت‌های تکراری کمک می‌کنند و منابع تیم IT را برای وظایف مهم‌تر آزاد می‌سازند.

۳. ایجاد زیرساختی برای رشد آینده

با تقویت امنیت هم‌زمان با رشد کسب‌وکار، شرکت می‌تواند پایه‌ای مطمئن برای مراحل بعدی توسعه ایجاد کند؛ چه حفاظت از بارهای کاری، چه مدیریت پیشرفته‌تر آسیب‌پذیری‌ها و چه تحلیل عمیق‌تر تهدیدها.

در نتیجه، با ظهور هر فرایند یا فناوری جدید، نیازی نیست سیستم امنیتی شرکت از ابتدا طراحی و پیاده‌سازی شود.