متا چگونه از پست‌های اینستاگرام برای آموزش هوش مصنوعی استفاده می‌کرد؟

به گزارش کسپرسکی، شرکت متا در اوایل ماه ژوئیه، هم‌زمان با معرفی مدل تولید تصویر Muse Image AI، قابلیتی را فعال کرده بود که به این هوش مصنوعی اجازه می‌داد با استفاده از پست‌های منتشرشده کاربران در اینستاگرام آموزش ببیند.

با این حال، این قابلیت تنها چند روز فعال بود و پس از موج گسترده اعتراض کاربران، این شرکت فناوری کمتر از یک هفته بعد آن را غیرفعال کرد.

این اتفاق بخشی از تلاش‌های جدید این شرکت فناوری برای توسعه قابلیت‌های این مدل هوش مصنوعی مولد است، اما واکنش کاربران بار دیگر نگرانی‌ها درباره نحوه استفاده از محتوای تولیدشده توسط کاربران برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را برجسته کرد.

با وجود عقب‌نشینی این شرکت فناوری از این تصمیم، کارشناسان هشدار می‌دهند که کاربران همچنان باید نسبت به تنظیمات حریم خصوصی و نحوه استفاده پلتفرم‌ها از داده‌ها و محتوای شخصی خود هوشیار باشند، زیرا استفاده از داده‌های کاربران برای توسعه سامانه‌های این ابزار تولید تصویر همچنان یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در صنعت فناوری است.

متا در ۷ ژوئیه ۲۰۲۶ از نخستین ابزار تولید تصویر خود با نام Muse Image رونمایی کرد. مدلی که با استفاده از متن و تصاویر، عکس‌های جدید تولید می‌کند. یکی از قابلیت‌های شاخص این ابزار، عملکرد آن به‌عنوان یک «عامل هوش مصنوعی» است؛ به این معنا که علاوه بر تحلیل درخواست کاربر، اطلاعات مرتبط را از وب جمع‌آوری کرده و سپس تصویر موردنظر را تولید می‌کند.

اما مدت کوتاهی پس از عرضه، خبرنگاران متوجه شدند که این ابزار می‌تواند از محتوای منتشرشده در حساب‌های عمومی اینستاگرام به‌عنوان مرجع تولید تصویر استفاده کند؛ آن هم بدون اطلاع یا رضایت صاحبان محتوا. در پی اعتراض گسترده کاربران، این شرکت فناوری تنها سه روز بعد، در ۱۰ ژوئیه، این قابلیت را غیرفعال کرد.

چرا قابلیت جدید Meta AI با اعتراض کاربران روبه‌رو شد؟

در نسخه اولیه Muse Image، کاربران می‌توانستند تنها با اشاره به نام یک حساب عمومی اینستاگرام در درخواست خود، از محتوای آن حساب برای تولید تصاویر جدید استفاده کنند؛ حتی اگر آن حساب را دنبال نمی‌کردند.

نکته بحث‌برانگیز این بود که متا هیچ اطلاع‌رسانی به تولیدکنندگان محتوا انجام نداده بود و حتی در شرایطی که دیگران از تصاویر تولیدشده برای کسب درآمد استفاده می‌کردند، صاحبان اصلی محتوا هیچ هشداری دریافت نمی‌کردند. پس از افزایش انتقادها، این شرکت فناوری اعلام کرد:

«بازخورد کاربران نشان داد این قابلیت انتظارات را برآورده نکرده است، بنابراین دیگر در دسترس نیست.»

با این حال، شرکت هیچ توضیحی درباره نحوه حفاظت از محتوای کاربران در آینده یا احتمال بازگشت چنین قابلیتی ارائه نکرد.

آیا این نخستین جنجال متا درباره حریم خصوصی است؟

این اتفاق یادآور بحث‌های سال ۲۰۲۴ درباره احتمال استفاده این شرکت فناوری از محتوای کاربران فیس‌بوک و اینستاگرام برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی است. در آن زمان نیز گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه متا قصد دارد از داده‌های کاربران برای توسعه مدل هوش مصنوعی مولد استفاده کند؛ هرچند اطلاعیه‌های مربوط به این تغییر تنها برای گروه محدودی از کاربران در اروپا و آمریکا ارسال شده بود.

متا اعلام کرده است که پیام‌های خصوصی کاربران را برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده نمی‌کند، اما محتوایی که کاربران مستقیماً با دستیار هوش مصنوعی Meta AI به اشتراک می‌گذارند، می‌تواند برای آموزش این مدل‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

کاربران چگونه از اطلاعات و محتوای خود محافظت کنند؟

این ماجرا همچنین در ادامه نگرانی‌های اخیر درباره قابلیت NameTag در عینک‌های هوشمند متا مطرح شده است؛ قابلیتی که گفته می‌شد با کمک ابزار تولید تصویر می‌تواند افراد حاضر در میدان دید دوربین را شناسایی کند. پس از انتشار گزارش رسانه‌ها، این شرکت فناوری کد مربوط به این قابلیت را از نسخه بعدی برنامه حذف کرد.

هرچند این شرکت فناوری قابلیت استفاده از پست‌های عمومی اینستاگرام را متوقف کرده است، اما کارشناسان معتقدند این تصمیم به معنای پایان چنین ایده‌هایی نیست. شرکت‌های بزرگ فناوری به‌طور مداوم قابلیت‌های جدید مدل هوش مصنوعی را آزمایش می‌کنند و ممکن است در آینده، با تغییراتی، دوباره آن‌ها را عرضه کنند. این رویداد بار دیگر نشان می‌دهد که تغییر سیاست‌های حریم خصوصی و نحوه استفاده از داده‌های کاربران در پلتفرم‌های بزرگ می‌تواند به‌سرعت اتفاق بیفتد و کاربران باید همواره نسبت به تنظیمات امنیتی و حریم خصوصی حساب‌های خود هوشیار باشند.

به همین دلیل، همچنان لازم است کاربران تنظیمات حریم خصوصی حساب‌های خود را به‌طور منظم بررسی کنند، در صورت امکان، دسترسی عمومی به اطلاعات و محتوای شخصی را محدود کنند و از انتشار اطلاعات غیرضروری در حساب‌های عمومی خودداری کنند.