پنتاگون و امنیت سایبری فضا؛ سرمایه‌گذاری ۹۴ میلیون‌دلاری روی دان رولکر

رولکر که سابقه هدایت تیم‌های نرم‌افزاری موشک‌های فالکون و شبکه ماهواره‌ای استارلینک در اسپیس‌ایکس را در کارنامه دارد، معتقد است نبرد سایبری و الکترونیکی آینده، نه در خطوط فیبر نوری زمین، بلکه در مسیر سیگنال‌های لایه مداری جریان خواهد داشت.

از هک تهاجمی تا فرماندهی پروژه Plan X در دارپا (DARPA)

دان رولکر ۴۸ ساله، فعالیت حرفه‌ای خود را در اواخر دهه ۹۰ میلادی با هک و نفوذ به شبکه‌های کامپیوتری آغاز کرد. او در سال ۲۰۰۲ از بنیان‌گذاران شرکت امنیت شبکه Sourcefire بود؛ شرکتی که بعدها توسط سیسکو به ارزش ۲.۷ میلیارد دلار خریداری شد. اما اشتیاق رولکر به جابه‌جایی مرزهای امنیت، او را از لایه «دفاع سایبری» (Cyber Defense) به سمت «آفند سایبری» (Cyber Offense) هدایت کرد؛ موضوعی که توجه جامعه اطلاعاتی آمریکا را جلب نمود.

در سال ۲۰۱۱، آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا (DARPA) رولکر را به عنوان یکی از جوان‌ترین مدیران برنامه‌های خود منصوب کرد. بزرگ‌ترین پروژه او در پنتاگون، پروژه کلیدی Plan X بود. تا پیش از این، وزارت دفاع آمریکا صرفاً از استراتژی‌های تدافعی در فضای مجازی صحبت می‌کرد، اما پروژه رولکر دکترین نظامی آمریکا را تغییر داد. او ابزارهایی را برای اتوماسیون و اجرای هماهنگ حملات سایبری تهاجمی در «میدان نبرد دیجیتال» (Digital Battlespace) طراحی کرد که نقطه عطفی در تاریخ جنگ‌های سایبری محسوب می‌شود.

چالش امنیت سایبری در عصر دیتاسنترهای مداری

رولکر پس از خروج از دارپا و گذراندن یک دوره موفق در اسپیس‌ایکس (SpaceX) به عنوان معاون مهندسی نرم‌افزار، متوجه یک آسیب‌پذیری و چالش بزرگ در زیرساخت‌های فضایی شد: فقدان امنیت موقعیت‌یابی و پایش دقیق در مدار.

امروزه با افزایش تصاعدی ماهواره‌های تجاری و نظامی (مانند شبکه استارلینک آمازون و منظومه‌های ماهواره‌ای چین)، فضا به یک محیط به شدت شلوغ و مستعد حملات جنگ الکترونیک تبدیل شده است. علاوه بر این، ظهور دیتاسنترهای مداری (Orbital Data Centers) که وظیفه پردازش و ذخیره‌سازی داده‌های حساس را در فضا بر عهده دارند، نیاز به کانال‌های ارتباطی فوق‌امن را دوچندان کرده است.

پروژه جدید رولکر در شرکت  Observable Space، به جای استفاده از فرکانس‌های رادیویی سنتی (RF) که به سادگی قابل شنود، جمر (Jamming) یا اختلال هستند، بر روی ارتباطات لیزری و نوری (Lasercom) با پهنای باند بالا تمرکز دارد. رمزنگاری و هدایت این پرتوهای نوری باریک از فضا به زمین، لایه تاب‌آوری سایبری زیرساخت‌های فضایی را در برابر حملات شبکه‌ای به شدت ارتقا می‌دهد.

قرارداد ۹۴ میلیون دلاری نیروی فضایی؛ ردیابی تهدیدات در مدار زمین

ماه گذشته، نیروی فضایی ارتش آمریکا قراردادی به ارزش ۹۴ میلیون دلار (در قالب یک قرارداد Sole-Sourced IDIQ) با شرکت رولکر منعقد کرد تا تولید تلسکوپ‌های رباتیک و خودکار آف‌گرید (خارج از شبکه) را توسعه دهد. این قرارداد بخشی از برنامه‌یAPFIT  (تسریع تدارکات و میدانی‌سازی فناوری‌های نوآورانه) وزارت دفاع آمریکا و طرح DAO  (سیستم‌های نوری قابل‌استقرار و مستهلک‌شدنی) است. این سیستم‌های پیشرفته که مجهز به بینایی ماشین و هوش مصنوعی هستند، به صورت زودهنگام هرگونه تغییر مسیر، سیگنال مشکوک یا تهدید سایبری-فیزیکی علیه ماهواره‌های استراتژیک را رصد می‌کنند.

«وزارت دفاع به شدت نیازمند تلسکوپ‌های رباتیک سیار برای پایش قلمرو فضا (Space Domain Awareness) است تا امنیت خطوط مواصلاتی داده را در برابر تهدیدات نوین الکترونیک تضمین کند.»

جرمی فربوت، دستیار معاونت قابلیت‌های مأموریتی ارتش آمریکا، در بیانیه‌ی رسمی این قرارداد گفته است:

شرکت Observable Space همچنین در حال ساخت تلسکوپ فضایی کوچکی به نام Iguana است که اواخر امسال به عنوان بخشی از پروژه مأموریت پدافندی Shadow برای رهگیری و ناوبری ایمن به فضا پرتاب خواهد شد.

منابع و مراجع گزارش: این گزارش بر اساس گزارش تحلیلی نشریه Ars Technica، گزارش SpaceNews درباره‌ی قرارداد نیروی فضایی و سرمایه‌گذاری Series A و گزارش Los Angeles Business Journal تنظیم شده است.

دیدگاه تحلیلی نویسنده (اتاق تحلیل اخبار رسانه ۲۴ نیوز | بهراد یوسفی):

کوچ نوابغ سایبری و طراحان ابزارهای آفندی پنتاگون مانند دان رولکر به صنعت هوافضا، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم جدی در مفهوم «امنیت زیرساخت‌های حیاتی» است. فضا دیگر صرفاً یک محیط مخابراتی نیست، بلکه به لایه جدیدی از دیتاسنترها و هاب‌های پردازش داده تبدیل شده است که حفاظت از آن‌ها، نیازمند دکترین سایبری جدیدی است.

سرمایه‌گذاری سنگین ۹۴ میلیون دلاری نیروی فضایی آمریکا روی ارتباطات نوری و تلسکوپ‌های رباتیک، گواهی بر این مدعاست که فرکانس‌های رادیویی سنتی در برابر تکنیک‌های نوین جنگ الکترونیک، سیگنال جمرها و شنود سایبری، بسیار آسیب‌پذیر شده‌اند. لیزرهای فضایی به دلیل زاویه تابش فوق‌العاده باریک، سد امنیتی جدیدی در برابر حملات Man-in-the-Middle (مرد میانی) در فضا ایجاد می‌کنند. ورود هکرهای تهاجمی به این حوزه، نشان می‌دهد که در جنگ‌های آینده، مرز میان امنیت سایبری شبکه‌های زمینی و ناوبری مداری کاملاً از بین خواهد رفت و برنده کسی است که کنترل پروتکل‌های نوری را در دست داشته باشد.