کلاهبرداری وام؛ پشت پرده وام‌های فوری و بدون ضامن
کلاهبرداری وام با وعده تسهیلات فوری و بدون ضامن، بیعانه و لینک‌های جعلی همچنان در کمین متقاضیان است؛ در این گزارش با مهم‌ترین شگردهای کلاهبرداران و پرونده‌های پلیس فتا آشنا خواهید شد.
انواع کلاهبرداری وام؛ از بیعانه تا فیشینگ
وام در یک اقتصاد متورم، برای بسیاری از شهروندان پناهگاهی برای تامین نیازهای مالی است، اما تقاضا برای وام از گزند کلاهبرداران در امان نمانده است. هشدار اخیر بانک مرکزی درباره کلاهبرداری با عنوان خرید فروش وام نیز یکی از شگردهای آن‌هاست. بانک مرکزی در روزهای اخیر با اشاره به ممنوعیت تبلیغات در زمینه خرید و فروش تسهیلات، امتیازهای اخذ تسهیلات، انواع سپرده بانکی تاکید کرد که این قبیل اقدامات با هدف کلاهبرداری و سوءاستفاده از اطلاعات شهروندان انجام می‌شود. این اولین بار نیست که نهادهای دولتی از بانک مرکزی گرفته تا پلیس فتا نسبت به کلاهبرداری‌های مرتبط با وام‌های بانکی هشدار می‌دهند. بر اساس هشدارهای منتشرشده از پلیس فتا در سال‌های اخیر نیز، کلاهبرداران از هفت شگرد پرتکرار همچون وعده وام با بیعانه، آگهی‌های جعلی، شرکت‌های صوری، نمایندگی‌های تقلبی بانک، پیامک و لینک جعلی، وام بدون ضامن و سفته، خرید و فروش امتیاز وام برای فریب متقاضیان تسهیلات استفاده می‌کنند.
هشدارهای پلیس فتا درباره کلاهبرداری با وعده وام فوری بدون ضامن
خرید و فروش امتیاز یا اعتبار وام یکی از شگردهای کلاهبرداران برای سوءاستفاده از متقاضیان تسهیلات بانکی است. آن‌ها در این روش، توجه وام‌گیرندگان را با وعده‌های وسوسه‌انگیز از جمله وام فوری، سود پایین و نیاز نداشتن به ضامن در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های آگهی‌محوز همچون دیوار و شیپور جلب می‌کنند. در ادامه از قربانیان پرداخت بیعانه را برای دریافت وام درخواست می‌کنند.
رئیس پلیس استان خوزستان شهریورماه امسال از کلاهبرداری با وعده انتقال امتیاز « وام مهربانی» هشدار داد و اعلام کرد: « در روزهای اخیر شیادان سایبری با وعده شراکت و انتقال امتیاز وام بانکی، شهروندان را فریب داده و پس از فعال‌سازی همراه بانک و دریافت «وام مهربانی» بانک ملی به نام شاکیان، بدون اطلاع آن‌ها مبالغ قابل توجهی از حسابشان برداشت کرده‌اند.»
رئیس پلیس فتای استان قم نیز در همین سال جاری با اشاره به افزایش تبلیغات فریبنده در فضای مجازی درباره انتقال امتیاز و اعتبار وام اعلام کرده بود که سودجویان با انتشار آگهی‌هایی با عناوینی مانند «انتقال فوری اعتبار وام»، «فروش امتیاز وام با قیمت استثنایی»، «وام بدون ضامن و بدون انتظار» و « دریافت وام تضمینی» تلاش می‌کنند اعتماد متقاضیان را جلب کرده و از آن‌ها کلاهبرداری کنند.
رئیس پلیس فتای بوشهر در سال گذشته نسبت به افزایش کلاهبرداری با وعده وام فوری، کم‌بهره و خانگی در شبکه‌های اجتماعی هشدار داد و اعلام کرد: « افراد سودجو با سوءاستفاده از نیاز مالی شهروندان، اقدام به تبلیغات دروغین با عنوان «وام خانگی» یا «وام کم‌بهره» در شبکه‌های اجتماعی می‌کنند، این مجرمان از مردم مبالغی را تحت عناوینی مانند «کارمزد»، «هزینه ثبت‌نام» یا «بیمه وام» دریافت کرده و در برخی موارد با استفاده از مدارک هویتی و کارت بانکی، اقدام به سوءاستفاده از هویت قربانیان می‌کنند.»
رئیس پلیس فتای اصفهان نیز در سال گذشته اعلام کرد که کلاهبرداران با ایجاد صفحات و کانال‌هایی در شبکه‌های اجتماعی ، پیام‌رسان‌ها وحتی تبلیغات سایت‌های آگهی پذیر، تحت عنوان «وام بدون ضامن»، «وام فوری با سود کم» یا «تسهیلات فوری بانکی»، اعتماد شهروندان را جلب کرده و با دریافت مبالغی تحت عناوینی نظیر "کارمزد"، "حق ثبت‌نام"، "هزینه اعتبارسنجی" یا حتی "ضمانت بازپرداخت"، اقدام به برداشت‌های غیرقانونی از حساب بانکی افراد می‌کنند یا پس از دریافت وجه، ارتباط خود را به‌طور کامل قطع می‌کنند
از وام ۳۰۰ میلیونی تا کلاهبرداری ۲۰۰ میلیارد تومانی
کلاهبرداری ۵۰۰ میلیون تومانی با وعده صدور مدارک معتبر فنی و حرفه‌ای همراه با امکان دریافت وام یکی از نمونه‌های مرتبط با تبلیغات مجرمان در فضای مجازی است. حتی در استان فارس، ۱۱ کلاهبردار در قالب سه باند کلاهبرداری که با تبلیغات دروغین در شبکه اجتماعی تلگرام، وام و سرمایه‌گذاری ارزی با سود چند برابری را وعده می‌دادند، دستگیر شدند. آن‌ها از ۳۲۰ شهروند شیرازی به مبلغ ۲۰ میلیارد تومان کلاهبرداری کردند.
پلیس فتای قزوین هم از کشف پرونده کلاهبرداری اینترنتی به مبلغ ۱۰۵ میلیون خبر داد. قربانی در اینستاگرام، تبلیغات اعطای وام فوری را مشاهده کرده و با گرداننده صفحه ارتباط برقرار کرده و در ازای دریافت وام ۳۰۰ میلیون تومانی، مبلغ ۱۰۵ میلیون تومان پرداخت کرده است.
دستگیری باند کلاهبرداری یک میلیارد تومانی با وعده وام ۶۰۰ میلیونی در مازندان از دیگر پرونده‌های پلیس فتاست. در جریان این پرونده، تعدادی از شهروندان مازندرانی پس از واریز مبالغی تحت عنوان کارمزد، بیمه و هزینه‌های اداری، از دریافت وام محروم شده و با قطع ارتباط متهمان مواجه شده بودند.
در استان کهگیلویه بویراحمد هم یک باند کلاهبرداری با شگرد سرمایه‌گذاری و پرداخت وام فوری با تراکنش بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان و بیش از ۳۰۰۰ مالباخته دستگیر شد. به گفته یکی از قربانیان این پرونده، پس از وب‌گردی در شبکه اجتماعی تلگرام با کانالی به‌عنوان سرمایه‌گذاری با سود ثابت مواجه شده است. پس از صحبت با ادمین آن کانال، مبلغ ۱۵ میلیون تومان به‌عنوان کارمزد و سایر هزینه‌های مورد ادعایی توسط شخص ناشناس به شماره کارت‌های اعلامی از سوی او واریز کرده است.
از روبیکا تا صفحات جعلی بانکی؛ کلاهبرداری وام در فضای مجازی
کلاهبرداری وام به شبکه‌های اجتماعی خارجی محدود نمی‌شود و سوءاستفاده‌گران از پیام‌رسان‌های داخلی هم برای فریب شهروندان استفاده می‌کنند. برای مثال، پلیس فتا استان اصفهان در سال گذشته از دستگیری عامل کلاهبرداری ۸۰ میلیون تومانی با وعده وام فوری در روبیکا خبر داده بود. شاکی این پرونده، از طریق پیام‌رسان روبیکا پیامی با عنوان «دریافت وام فوری» دریافت کرده و پس از کلیک روی لینک ارسالی و وارد کردن اطلاعات بانکی، مبلغ ۸۰ میلیون تومان از حسابش برداشت شده است.
شرکت‌های صوری و پیامک‌های جعلی؛ ترفندهای کلاهبرداری وام
کلاهبرداران در شگردی دیگر از نام موسسات اعتباری در شبکه‌های اجتماعی نیز سوءاستفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال، پلیس فتا در استان زنجان از دستگیری فردی خبر داد که با ایجاد صفحات جعلی و سوءاستفاده از عناوین موسسات حقوقی و بانکی در شبکه‌های اجتماعی، اقدام به کلاهبرداری ۸۰۰ میلیون تومانی از شهروندان کرده بود.
روش کلاهبرداران در پرونده‌های ذکرشده برای فریب متقاضیان وام عمدتا بر وعده‌های فریب‌دهنده دریافت آنی، سریع و بدون کارمزد تسهیلات متمرکز است. اما مجرمان از روش‌های دیگری همچون تاسیس شرکت‌های صوری وام‌دهی، پیامک‌های جعلی و تبلیغات بنر شهری هم استفاده می‌کنند.
کلاهبرداران با ایجاد یک شرکت یا دفتر تلاش می‌کنند ظاهر یک مجموعه معتبر ارائه‌دهنده خدمات وام را ایجاد کنند. متقاضی پس از مراجعه حضوری، قراردادی با عناوینی مانند هزینه ثبت‌نام، اعتبارسنجی، استعلام یا تشکیل پرونده دریافت می‌کند و برای دریافت تسهیلات، مبالغی را پیش از پرداخت وام می‌پردازد. پس از دریافت وجه، ممکن است به متقاضی اعلام شود که در اعتبارسنجی واجد شرایط دریافت وام نبوده یا پرداخت تسهیلات به دلایلی متوقف شده است. مجرمان پیامکی با مضمون تأیید وام، اعطای تسهیلات یا ثبت‌نام در یک طرح دولتی برای قربانی ارسال می‌کنند و از او می‌خواهند تا روی لینکی کلیک کند. لینک ممکن است کاربر را به یک صفحه جعلی شبیه سایت بانک یا یک درگاه پرداخت هدایت کند. در اینجا، هدف می‌تواند سرقت اطلاعات کارت و حساب، دریافت رمزهای بانکی با نصب بدافزار روی تلفن همراه باشد.
با مرور پرونده‌های پلیس فتا و شگردهای کلاهبرداران به نظر می‌رسد که دریافت وام برای متقاضیان بدون آسیب نیست و متقاضیان باید با شناسایی ترفندهای کلاهبرداری از مدیریت مالی به فاجعه مالی نرسند. در این وضعیت، اگر قصد دریافت تسهیلات دارید، باید از منابع معتبر مانند بانک‌های رسمی، سایت‌های احراز هویت‌شده و مشاوران مالی استفاده کنید و اگر در مورد برخی آگهی‌های وام مشکوک شدید با پلیس فتا یا بانک مرکزی تماس بگیرید.
