هفتمین جلسه شورای عتف سازمان پدافند غیرعامل کشور به همت معاونت عتف سازمان و با حضور سردار محمدمهدی‌نژاد نوری، معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح، سردار غلامرضا جلالی، رئیس سازمان، معاونان، جانشینان قرارگاه‌های تخصصی و اعضای شورای عتف سازمان پدافند غیرعامل کشور برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی، سردار جلالی در این جلسه به تحلیل ابعاد مختلف جنگ‌های اخیر (از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان) پرداخت و اظهار کرد: امروز مراکز مطالعاتی داخلی و خارجی به‌صورت گسترده در حال بررسی این نبردها هستند تا درس‌های کلیدی را برای آینده استخراج کنند. سازمان پدافند غیرعامل نیز با توجه به مأموریت ویژه خود در حوزه‌های لشکری و کشوری، در حال جمع‌بندی نهایی این دستاوردها و تطبیق آن‌ها با الزامات پدافندی کشور است.

او تغییرات فناوری را محرک اصلی دگرگونی در ماهیت تهدیدات دانست و افزود: بررسی تغییرات فناورانه، فیزیکی و علمی در حوزه‌های مأموریتی، گامی حیاتی برای دستیابی به نتایج مؤثر در دفاع از کشور است.

هوش مصنوعی؛ سلاح جدید دشمن در جنگ داده‌محور

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تبیین شیوه جدید تهاجم دشمن، نسبت به شکل‌گیری تهدیدات الگوریتم‌محور هشدار داد و گفت: تهدید اصلی امروز، استفاده دشمن از اشراف اطلاعاتی گسترده و جمع‌آوری داده‌ها از طریق قراردادها، فرم‌ها و پیمان‌های بین‌المللی است. در این راستا، هوش مصنوعی رسماً به یک سلاح جنگی تبدیل شده است.

به گفته سردار جلالی، دشمن از هوش مصنوعی برای فرآیندهایی مانند هدف‌گذاری و اولویت‌بندی اهداف، مراقبت، پیگیری و نشان‌گذاری، تحلیل داده‌های خارج از کنترل برای هدایت و تحریک عملیات تهاجمی استفاده می‌کند؛ بنابراین، پدافند غیرعامل نیز باید رویکردی کاملاً طراحی‌شده و متناسب با این مدل از تهدیدات اتخاذ کند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل با تأکید بر اینکه فاصله فناورانه با دشمن می‌تواند مخاطره‌آمیز باشد، خواستار تقویت ظرفیت‌های داخلی شد و گفت: باید ظرفیت‌های ملی در حوزه‌های الکترونیک، داده و اطلاعات به‌سرعت تقویت شود. انجام کار هم‌زمان و هم‌راستا در زمینه‌های نظامی و غیرنظامی، بازنگری مستمر در اقدامات دفاعی، توجه ویژه به امنیت داده‌ها و توسعه همکاری با متخصصان داخلی از الزامات راهبردی ماست.

او خاطرنشان کرد: با به‌کارگیری مدل‌های ترکیبی (انسان-فناوری-شبکه) و ایجاد هم‌افزایی میان مجموعه‌های مسلح و دستگاه‌های کشوری، می‌توان تهدیدات هوش مصنوعی دشمن را به‌طور کامل محدود و خنثی کرد و راهبردهای عملیاتی کشور را متناسب با تهدیدات آینده ارتقا داد.

توجه به پدافند غیرعامل از مبنا تا محصول نهایی

در ادامه، سردار محمدمهدی‌نژاد نوری بر ضرورت توجه به درس‌آموخته‌های جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، لزوم برنامه‌ریزی منظم از بالا به پایین برای تقویت پدافند غیرعامل و ارتقای سطح بازدارندگی کشور تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: پدافند غیرعامل دیگر به فناوری‌های دفاعی کلاسیک محدود نمی‌شود، بلکه باید از مبنا تا محصول نهایی و از همان ابتدا با نگاه فناوری-اطلاعاتی و همگرایی فناوری‌ها مدیریت شود.

او ادامه داد: فناوری‌های نوظهور، به دلیل سرعت بالای تغییرات، تنوع، ادغام در یکدیگر و درگیری گسترده در زندگی روزمره و حوزه‌های نظامی، عمر کوتاهی دارند و این امر مستلزم برنامه‌ریزی سریع، گسترده و همراه با بازارسازی داخلی و بین‌المللی است تا حضور فعال کشور از آغاز فرآیند تولید یک فناوری تا محصول نهایی تضمین شود.

او با تبیین محورهای اولویت‌دار پدافند غیرعامل، به‌ویژه در فناوری‌های نوظهور، هدف از آن را ایجاد زیرساخت‌های ملی و فراهم‌سازی شرایط مناسب برای اکتساب این فناوری‌ها دانست.

معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح با تأکید بر لزوم تدوین سندهای راهبردی، هماهنگی با ستاد کل و فعال‌سازی کمیته‌های دائمی پدافند غیرعامل برای هدایت پروژه‌ها با استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و شبکه ارزیابی، رویکرد اجرایی پیشنهادی را توسعه و هدایت ظرفیت‌های ملی موجود، به‌جای ایجاد مراکز پژوهشی مستقل و موازی، عنوان کرد.

او خاطرنشان کرد: الزام دستگاه‌های اجرایی به استفاده از فناوری‌های مصوب و بازارسازی مناسب، اقتصاد فناوری را تقویت می‌کند و پدافند غیرعامل را به‌عنوان یک راهبرد جامع، میان‌رشته‌ای و ملی برای حفظ امنیت زیرساخت‌ها و مقابله با تهدیدات نوظهور در عرصه‌های مختلف تثبیت خواهد کرد.

لزوم تمرکز ویژه بر مبحث «پژوهش‌شناسی جنگ»

در بخش دیگری از این نشست، عبدالرحمن کشوری، جانشین رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور، با تأکید بر لزوم تمرکز ویژه بر مبحث «پژوهش‌شناسی جنگ» و تبیین ماهیت و ویژگی‌های جدید نبردها، این رویکرد را زمینه‌ساز شکل‌گیری همکاری‌های مشترک و راهبردی دانست.

او تصریح کرد: تعریف و تبیین مفاهیم نوین در جنگ‌های جدید، به‌ویژه در حوزه‌های کلیدی مانند بازدارندگی، تاب‌آوری و جغرافیای نبرد، نیازمند ایجاد یک ادبیات مشترک و بخش مفهومی مشترک است که باید ابعاد آن به‌دقت مشخص و تدوین شود.

او موضوع رقابت فناورانه و توسعه فناوری‌های نظامی را یکی از محورهای بسیار حیاتی در پدافند غیرعامل برشمرد که بهره‌گیری هوشمندانه از آن جز با هم‌افزایی و پیگیری‌های مشترک امکان‌پذیر نخواهد بود.

جانشین رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور به تحولات بنیادین در موازنه میان «جنگ سخت» و «جنگ شناختی» اشاره کرد و یادآور شد که تعیین نسبت و سهم هر یک از این دو حوزه در سبد جنگ‌های آینده، نقشی تعیین‌کننده در آماده‌سازی، طراحی ساختارها و سناریوهای دفاعی پیش‌رو دارد. از این رو، ارتقا و تقویت هم‌زمان آمادگی کشور در هر دو عرصه سخت و شناختی الزامی است تا بتوان پاسخی جامع، دقیق و بازدارنده به تهدیدات نوظهور داد.