جنجال در جشن فارغالتحصیلی استنفورد؛ سوندار پیچای با هو شدن و ترک سالن توسط دانشجویان مواجه شد!
وقتی هوش مصنوعی ابزار جاسوسی و جنگ میشود؛ «سوندار پیچای»، مدیرعامل غول فناوری گوگل، در جریان سخنرانی جشن فارغالتحصیلی دانشگاه معتبر استنفورد (جایی که خودش مدرک مهندسی مواد را از آنجا گرفته)، با یک اتفاق اعتراضی بزرگ روبرو شد.
بیش از ۲۰۰ دانشجوی فارغالتحصیل در اعتراض به قراردادهای سایبری، نظامی و جاسوسی گوگل، سالن را ترک کردند و عده زیادی او را به شدت «هو» کردند. اما پشت پرده این اعتراضات چیست و چرا غولهای فناوری با بحران اخلاق و امنیت روبرو شدهاند؟ اتاق امنیت سایبری ۲۴ نیوز این پرونده را باز میکند.
۱. علت اصلی خشم دانشجویان چیست؟ (پروژههای نیمبوس و آیس)
بررسیهای فنی نشان میدهد اعتراض دانشجویان نخبۀ استنفورد، به دو قرارداد بسیار بزرگ و جنجالی گوگل در حوزه زیرساختهای ابری و هوش مصنوعی مربوط میشود:
- ابرپروژه ۱.۲ میلیارد دلاری «نیمبوس» (Project Nimbus): این قرارداد مشترک بین گوگل و آمازون تنطیم شده و وظیفه آن تأمین خدمات پردازش ابری (Cloud) و ابزارهای هوش مصنوعی پیشرفته برای ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل است. نهادهای حقوق بشری و سایبری غربی معتقدند این ابزارها برای شناسایی و رهگیری اهداف نظامی استفاده میشوند.
- همکاری با آژانس مهاجرت آمریکا (ICE): گوگل متهم است که فناوریهای هوش مصنوعی خود را در اختیار آژانس مهاجرت و گمرک آمریکا گذاشته تا از آنها برای ردیابی، جاسوسی دیجیتال و شناسایی مهاجران استفاده شود.
دانشجویان معترض با تکان دادن پرچمهای فلسطین و در دست داشتن پلاکاردهایی با شعارهای تند مانند «آیس (ICE) با هوش مصنوعی گوگل جاسوسی میکند»، «ژنوساید روی کدهای گوگل اجرا میشود» و «فلسطین را آزاد کنید»، مخالفت صریح خود را با این تصمیمات تجاری اعلام کردند. بیانیه رسمی دانشجویان صراحتاً میگوید: «ما سالن را ترک میکنیم چون حاضر نیستیم شرکتهایی را که به این خشونتها سوخترسانی میکنند، تطهیر کنیم.»
۲. سرکوب داخلی در گوگل و واکنش تند میلیاردرهای سیلیکونولی
این اولین بار نیست که گوگل سر پروژه نیمبوس زیر ضربه میرود. در سال ۲۰۲۴، مدیریت گوگل ۲۸ نفر از کارکنان خود را که در داخل ساختمانهای شرکت به این قرارداد اعتراض کرده بودند، فوراً اخراج کرد؛ اقدامی که نتوانست شعله مخالفتهای داخلی را خاموش کند. اخیراً حتی «بنیاد مرزهای الکترونیکی» (EFF) که یک نهاد معتبر در حوزه حقوق دیجیتال است، گوگل و سایر شرکتها را متهم کرد که چشمان خود را روی نحوه استفاده از فناوریهایشان بستهاند.
از سوی دیگر، این حرکت دانشجویان با واکنش بسیار تند رهبران تجاری در فضای مجازی همراه شد. «وینود خوسلا»، میلیاردر معروف و از بنیانگذاران شرکت Sun Microsystems، در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) این اقدام دانشجویان را «متعصبانه، احمقانه، کوتهفکرانه و بسیار خودخواهانه» خواند و ادعا کرد: «آنها ۳ میلیارد قشر ضعیف روی زمین را که میتوانند از منافع هوش مصنوعی بهرهمند شوند نادیده گرفتهاند و فقط نگران منافع خودخواهانه خودشان هستند.»
۳. تحلیل امنیت سایبری ۲۴ نیوز؛ تاریکخانه هوش مصنوعی و حریم خصوصی
کارشناسان امنیت شبکه و حقوق دیجیتال ۲۴ نیوز معتقدند این رویداد، زنگ خطری جدی برای آینده حریم خصوصی در جهان است:
- خط فروپاشی حق ناشناسی (Mass Surveillance): دعوا بر سر این است که وقتی غولهایی مثل گوگل، آمازون یا مایکروسافت دیتاسنترهای خود را در اختیار ارتشها یا سازمانهای امنیتی میگذارند، «هوش مصنوعی تشخیص چهره» و «تحلیل دادههای کلان» به یک ابزار جاسوسی همگانی تبدیل میشود. برای مثال، پیش از این مایکروسافت نیز زیر فشار رفت؛ چرا که فاش شد خدمات ابری این شرکت برای زیر نظر گرفتن سیستماتیک و انبوه شهروندان فلسطینی استفاده شده است (هرچند مایکروسافت بعدها محدودیتهایی اعمال کرد).
- بدبینی نسل جدید به اخلاق فناوری: آمارها نشان میدهد نسل جوان و مهندسان تازه فارغالتحصیل، دیگر به ادعاهای قشنگ شرکتها درباره هوش مصنوعی اعتماد ندارند. آنها احساس میکنند این ابزارها نه تنها حریم خصوصی جامعه را نابود میکنند، بلکه با اتوماسیون شدید، فرصتهای شغلی خودِ آنها را هم در آینده به خطر میاندازند.
تحلیل و پوشش اختصاصی: اتاق تحلیل رسانه فناوری ۲۴ نیوز
