هزینههای مخفی آیفون؛ چرا هوش مصنوعی جدید اپل (Siri AI) کاملاً رایگان نیست؟
شوک پولی اپل به کاربران پس از هیاهوی کنفرانس! بررسیهای دقیقتر نشان میدهد که دستیار صوتی هوشمند جدید آیفون (Siri AI)، برخلاف ادعاهای اولیه، یک پیوست ریز و پولی دارد؛ کاربران برای استفاده مداوم از ویژگیهای سنگین این هوش مصنوعی، باید دست به جیب شوند.
۱. دستیار صوتی Siri AI چطور کار میکند؟
شرکت اپل پس از چند سال عقب ماندن از قطار هوش مصنوعی، سرانجام نسخه کاملاً بازسازیشده دستیار صوتی خود را با نام Siri AI معرفی کرد. این دستیار صوتی جدید که با همکاری گوگل و موتور هوشمند جمینای (Gemini) توسعه یافته، اکنون مانند یک انسان به راحتی با شما گفتگو میکند، متون روی صفحه گوشی را میفهمد و به کل اکوسیستم دستگاه شما دسترسی دارد.
به زبان ساده، شما میتوانید از Siri AI بپرسید: «آن رستورانی که همکارم هفته پیش در پیامک پیشنهاد داد چه بود؟» یا «بلیط هتلی که ایمیل شده بود را پیدا کن». سیری فوراً تمام پیامها و ایمیلهای شما را میگردد و پاسخ را پیدا میکند. همچنین یک برنامه مستقل (مانند چتجیپتی) برای آن طراحی شده که تاریخچه گفتگوهای شما را ذخیره کرده و بین آیفون، آیپد و مکبوک شما همگامسازی (Sync) میکند.
۲. هزینه سنگین حریم خصوصی؛ چرا باید برای هوش مصنوعی پول بدهیم؟
جذابیت اصلی اپل همیشه حفظ حریم خصوصی بوده است. اپل اعلام کرده که تمام فرآیندهای Siri AI بر پایه مدلهای بومی درون دستگاه و ابر خصوصی امن (Private Cloud Compute) انجام میشود تا اطلاعات کاربران لو نرود. اما این دیوار مستحکم حریم خصوصی یک هزینه بزرگ دارد: «محدودیت مصرف روزانه!»
کریگ فدریگی (معاون ارشد مهندسی نرمافزار اپل) در میان پردههای کنفرانس به نکتهای اشاره کرد که از چشم خیلیها دور ماند. پردازش مدلهای هوش مصنوعی (بهویژه بخش تولید تصویر و گرافیک) فشار بسیار سنگینی به سرورهای ابری وارد میکند و هزینههای نگهداری آن سرسامآور است.
به همین دلیل:
- اپل برای استفاده روزانه از ویژگیهای هوش مصنوعی آیفون، سقف و محدودیت مصرف (Usage Caps) تعیین کرده است.
- اگر مصرف شما از حد مجاز روزانه فراتر برود، برای باز شدن ظرفیت و استفاده بیشتر، باید اشتراک پولیiCloud+ را خریداری کنید.
این موضوع یک ضعف بزرگ برای اپل به شمار میرود؛ چرا که در حال حاضر بسیاری از دستیارهای صوتی رقیب، خدمات مشابه یا تولید تصویر را به صورت کاملاً رایگان در اختیار کاربران میگذارند و پولی کردن آن در آیفون، ممکن است کاربران عادی را دلسرد کند.
۳. چه دستگاههایی از Siri AI پشتیبانی میکنند؟
قابلیتهای هوش مصنوعی جدید بسیار سنگین هستند و روی هر آیفونی اجرا نمیشوند. طبق اعلام رسمی، فقط کاربران دستگاههای زیر میتوانند این ویژگی را آزمایش کنند:
- گوشیها: سری آیفون ۱۶ و مدلهای جدیدتر، به همراه آیفون ۱۵ پرو و آیفون ۱۵ پرو ماکس.
- تبلت و کامپیوتر: آیپد مینی (با تراشه A17 Pro)، تمام آیپدها و مکهای مجهز به تراشه M1 یا جدیدتر.
- سایر گجتها: عینک اپل ویژن پرو، اپل واچ سری ۱۰ و اپل واچ اولترا ۲.
۴. چالش بزرگ قانونی؛ چرا هوش مصنوعی در اروپا و چین قفل شد؟
یک تناقض جالب در این میان به وجود آمده است. با اینکه اپل ادعا میکند Siri AI خصوصیترین دستیار دیجیتال جهان است، اما قوانین سختگیرانه «قانون بازارهای دیجیتال» (DMA) در اتحادیه اروپا، فعلاً مانع از انتشار این هوش مصنوعی روی سیستمعاملهای iOS 27 و iPadOS 27 در کشورهای اروپایی شده است!
مقامات اروپایی معتقدند نحوه اشتراکگذاری دادهها بین اپل و گوگل در این سیستم به بررسیهای امنیتی بیشتری نیاز دارد. همچنین این قابلیت در کشور چین نیز به دلیل محدودیتهای شدید داخلی به طور کلی غیرفعال خواهد بود. این ویژگی در حال حاضر فقط برای کاربران انگلیسیزبان در قالب نسخههای آزمایشی فعال است.
5. تحلیل لایههای خطر و چالشهای امنیت سایبری (دیدگاه تخصصی ۲۴ نیوز)
از نگاه کارشناسان امنیت شبکه ۲۴ نیوز، این مدل تجاری پولی و ایجاد محدودیت مصرف، پتانسیل شکلگیری تهدیدات سایبری زیر را دارد:
- مهاجرت کاربران به ابزارهای میانبر آلوده(Shadow AI): وقتی کاربران عادی با تابلوی «پایان سهمیه روزانه» اپل مواجه شوند و تمایلی به پرداخت هزینه اشتراک نداشته باشند، برای تولید تصاویر یا پردازش متون خود به سراغ برنامههای جانبی رایگان، افزونههای مشکوک سافاری یا رباتهای تلگرامی غیررسمی میروند. این ابزارها فاقد دیوارههای مراقبت فوری اپل هستند و جاده صافکنی برای سرقت اطلاعات و جاسوسی از فایلهای کاربر خواهند بود.
- حملات فیشینگ با ترفند «افزایش سهمیه هوش مصنوعی»: هکرها و کلاهبرداران سایبری به سرعت از این محدودیت سوءاستفاده خواهند کرد. در ماههای آینده باید منتظر پیامکها و ایمیلهای فیشینگ انبوهی باشیم که با عناوینی مثل «سهمیه Siri AI شما به پایان رسیده، برای تمدید رایگان روی این لینک کلیک کنید»، کاربران را فریب داده و دزدیدن توکنهای امنیتی و اطلاعات بانکی آنها را هدف قرار میدهند.
- ریسکهای دور زدن تحریمها در بازار داخلی: از آنجا که کاربران ایرانی به دلیل محدودیتهای بانکی به سختی میتوانند اشتراک پولی iCloud+ را تهیه کنند، بازار خرید و فروش حسابهای اشتراکی و هکشده رونق میگیرد. استفاده از حسابهای اشتراکی مشترک، ریسک نشت دادههای شخصی و خانوادگی روی ابرهای متصل به دستگاههای ناشناس را به شدت افزایش میدهد.
تحلیل و روانسازی تخصصی: تحریریه فناوری و امنیت کاربری ۲۴ نیوز (بهراد یوسفی)