انفجار استفاده از فیلترشکن در کشور؛ هشدار درباره تهدیدهای امنیتی VPNها
همزمان با بازگشایی تدریجی اینترنت در ایران، آمارها از افزایش چشمگیر استفاده کاربران از ابزارهای دور زدن محدودیتهای اینترنتی حکایت دارد؛ موضوعی که بار دیگر بحث درباره اثربخشی سیاستهای محدودسازی را به جریان انداخته است.
بر اساس اعلام سرویس «Proton VPN»، میزان ثبتنام کاربران ایرانی در این پلتفرم طی بازه زمانی ۴ تا ۷ خرداد، بیش از ۲۵ هزار درصد افزایش یافته است؛ آماری که نشاندهنده رشد قابلتوجه تقاضا برای استفاده از VPN در روزهای اخیر است.
به گفته دیوید پرسون، مدیرعامل Proton VPN، ترافیک اینترنت ایران به سطح دی ماه ۱۴۰۴ بازگشته و با اجازه دولت ایران برای دسترسی محدود به اینترنت از روز سهشنبه هفته گذشته، کاربران به سمت سرویسهای VPN هجوم آوردند تا اتصالات امن برقرار کنند و فیلترهای باقیمانده را دور بزنند.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس خود به این آمار واکنش نشان داد و نوشت: «این حجم از استفاده از VPN نشان میدهد محدودیتها عملاً شکست خوردهاند و راهحل روشن، برداشتن محدودیتهاست.»
افزایش استفاده از ابزارهای عبور از فیلترینگ در شرایطی رخ داده که طی سالهای اخیر، محدودیتهای اینترنتی و اختلال در دسترسی به برخی پلتفرمها، انتقاد فعالان اقتصادی و کسبوکارهای آنلاین را به همراه داشته است.
با این حال، کارشناسان حوزه امنیت سایبری نسبت به تبعات گسترده استفاده از VPNهای ناشناس و رایگان هشدار میدهند. بسیاری از این سرویسها فاقد استانداردهای امنیتی لازم هستند و میتوانند اطلاعات کاربران، از جمله رمزهای عبور، اطلاعات بانکی و دادههای شخصی را جمعآوری یا به سرقت ببرند.
در سالهای اخیر بارها گزارشهایی درباره آلوده بودن برخی VPNها به بدافزار، جاسوسافزار و ابزارهای ردیابی منتشر شده است؛ موضوعی که میتواند امنیت تلفن همراه و رایانه کاربران را به خطر بیندازد. همچنین بخشی از این نرمافزارها دسترسی گستردهای به حافظه دستگاه، فایلها و ارتباطات کاربران دریافت میکنند.
فعالان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند گسترش استفاده عمومی از VPN، علاوه بر تحمیل هزینههای اقتصادی، سطح آسیبپذیری سایبری کاربران و حتی کسبوکارها را نیز افزایش داده و میتواند زمینهساز نشت اطلاعات و حملات سایبری گستردهتر شود.
