چرخش جنجالی ایلان ماسک؛ خروج از زمین برای تأمین برق هوش مصنوعی در فضا!

 ۱. وقتی هوش مصنوعی، شعارهای محیط‌زیستی ماسک را می‌سوزاند!

تا همین سه سال پیش، در «طرح جامع شماره ۳» تسلا، ماسک از برنامه‌ای دقیق برای حذف کامل سوخت‌های فسیلی صحبت می‌کرد. اما جنون سرعت در رقابت هوش مصنوعی سال ۲۰۲۶، همه‌چیز را تغییر داد.

• سقوط به دامن گاز طبیعی: شرکت xAI برای روشن نگه داشتن پردازنده‌های گرافیکی خود، ده‌ها توربین گاز طبیعی تنظیم‌نشده را در دیتاسنترهای خود مستقر کرده و برنامه‌ای ۲.۸ میلیارد دلاری برای خرید توربین‌های فسیلی بیشتر دارد.
• گردش مالی درون‌شرکتی: ماسک مثل همیشه شرکت‌هایش را به هم متصل کرده است؛ xAI در دو سال گذشته ۶۹۷ میلیون دلار باتری غول‌پیکر (Megapack) از تسلا خریده و اسپیس‌وکس نیز ۱۳۱ میلیون دلار برای خرید سایبرتراک هزینه کرده است. اما در این میان، سهم خرید پنل‌های خورشیدی تسلا تقریباً «صفر» بوده است!
  
  
  
  

۲. پروژه جاه‌طلبانهSpaceX: هوش مصنوعی مجهز به خورشید فضایی

بر اساس اسناد بورس (SEC)، ایلان ماسک دیتاسنترهای زمینی را صرفاً یک راهکار موقت می‌داند. ایده اصلی او انرژی خورشیدی فضاپایه (Space-based Solar Power) است.

آرایه‌های خورشیدی در خارج از جو زمین، به دلیل نبود شب و ابر، ۵ برابر بیشتر از پنل‌های زمینی انرژی تولید می‌کنند. ماسک به دنبال آن است که ظرف چند سال آینده، سرورهای هوش مصنوعی با ظرفیت گیگاواتی را سوار بر موشک‌های SpaceX به مدار زمین بفرستد. با این کار، او نه‌تنها مشکل کمبود برق زمین را حل می‌کند، بلکه از دست قوانین سخت‌گیرانه محیط‌زیستی و اعتراضات محلی (NIMBYs) نیز فرار خواهد کرد.

۳. چرا این ایده یک قمار بزرگ و خطرناک است؟

تحلیلگران فناوری معتقدند ایده فرستادن سرورها به فضا با چالش‌های فنی و اقتصادی کمرشکنی روبروست:

• هزینه سرسام‌آور: قیمت تمام‌شده انرژی برای ماهواره‌ها به شدت بالاتر از زمین است و خنک‌سازی و محافظت از چیپ‌های حساس هوش مصنوعی در برابر تابش‌های مرگبار فضا بسیار گران تمام می‌شود.
• رشد انفجاری تقاضا: در اسناد SpaceX به «رشد سالانه پردازش هوش مصنوعی در مقیاس تِراوات» اشاره شده است. کل دیتاسنترهای جهان امروز تنها ۴۰ گیگاوات برق مصرف می‌کنند. رسیدن به مقیاس تراوات در فضا، نیازمند تولید و پرتاب پنل‌های خورشیدی در ابعادی است که بشر هرگز به خود ندیده است.
  
  

تحلیل امنیتی و راهبردی ۲۴ نیوز:

ایلان ماسک استاد شناسایی نقاط عطف فناوری و تعمیم دادن افراطی آن‌هاست. بله، پتانسیل انرژی خورشیدی در فضا نامحدود است، اما فرستادن پنل‌ها با کامیون روی زمین بسیار ساده‌تر و منطقی‌تر از پرتاب آن‌ها با موشک به مدار است. به نظر می‌رسد xAI برای پیروزی در جنگ هوش مصنوعی، فعلاً زمین را آلوده می‌کند تا شاید روزی در میان ستاره‌ها به سوخت پاک دست یابد؛ قماری بزرگ که آینده شرکت‌های او را تهدید می‌کند.

برگردان و تنظیم: تحریریه ۲۴ نیوز (بهراد یوسفی)