گرانی گوشی و لپتاپ در راه است؛ چرا باید همین امروز بخرید؟
اگر در فکر خرید گوشی، لپتاپ یا کنسول بازی هستید، زمان را از دست ندهید. گرانی گوشی و لپتاپ موج تازهای به خود گرفته و بازار جهانی لوازم الکترونیک در آستانه یک جهش قیمتی جدید قرار دارد. در حالی که بسیاری تصور میکردند نوسانات قیمتی سال گذشته پایان یافته، گزارشهای تازه مؤسسات معتبر تحلیلی نشان میدهد قیمت محصولات برندهای مطرحی مثل اپل و مایکروسافت، به دلیل بحران تأمین تراشه حافظه، همچنان رو به صعود است.
پشت پرده گرانی؛ وقتی هوش مصنوعی بازار را میبلعد
مسبب اصلی این وضعیت، تقاضای سیریناپذیر مراکز داده هوش مصنوعی برای تراشههای حافظه پرسرعت (HBM) است. تولیدکنندگان اصلی حافظه در جهان اولویت تولید خود را به این تراشهها اختصاص دادهاند و این یعنی عرضه کمتر برای بازار مصرفی. مؤسسه تحلیلی گارتنر پیشبینی کرده تا پایان سال ۲۰۲۶، مجموع قیمت حافظه DRAM و درایوهای SSD تا ۱۳۰ درصد رشد کند که نتیجهاش افزایش ۱۷ درصدی قیمت لپتاپ و کامپیوتر و ۱۳ درصدی قیمت گوشی هوشمند نسبت به سال ۲۰۲۵ خواهد بود. مؤسسه IDC نیز پیشبینی کرده میانگین قیمت گوشی هوشمند در سال ۲۰۲۶ به رقم رکورد ۵۲۳ دلار برسد، یعنی حدود ۱۴ درصد بیشتر از سال قبل. FortuneIDC
این روند در عمل هم خودش را نشان داده: اپل بهتازگی قیمت مکبوک و آیپد را افزایش داده و مایکروسافت هم قیمت کنسول ایکسباکس را ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار بالا برده است.
راهکارهای هوشمندانه برای فرار از گرانی گوشی و لپتاپ
در شرایطی که فشار تورم بر بودجه خانوارها سایه انداخته، تحلیلگران چند راهکار عملیاتی پیشنهاد میدهند:
رویآوردن به بازار کالاهای دستدوم: بازار محصولات نوسازی شده یا به اصطلاح ریفربیشد اکنون پررونقتر از همیشه است.
استفاده از برنامههای تعویض (Trade-in)
اکثر تولیدکنندگان بزرگ برای خرید گجتهای قدیمی شما برنامه دارند.
اتاق تحلیل بیست و چهار نیوز | دیدگاه تحلیلی بهراد یوسفی
بحران هوش مصنوعی در سبد خرید خانوار؛ آیا تکنولوژی در حال لوکس شدن است؟
آنچه امروز در بازار قطعات الکترونیک شاهدیم، فراتر از یک نوسان مقطعی است. تحلیلگران این پدیده را «رامگدون» نامگذاری کردهاند؛ کمبودی که به گفته تحلیلگران دویچه بانک، تولید تراشه حافظه را به یک بازی حاصلجمع صفر تبدیل کرده است و هر ویفر سیلیکونی که صرف ساخت پشتههای حافظه پرسرعت (HBM) برای پردازندههای هوش مصنوعی شود، از سهم گوشی، لپتاپ، کنسول بازی و حتی خودروهای هوشمند کم میشود.
عمق این بحران وقتی روشنتر میشود که ببینیم حتی غولهایی مثل اپل هم نتوانستند از آن بگریزند. طبق گزارشها، اپل بدون هیچ تغییری در مشخصات فنی مکبوک، تنها قیمت را افزایش داد؛ محصولی که چند روز پیش ۳۰۰ دلار ارزانتر بود. مایکروسافت هم همزمان قیمت کنسول ایکسباکس را تا ۱۵۰ دلار بالا برد و حتی نسخه ۲ ترابایتی آن را از فروش خارج کرد. این نشان میدهد گرانی دیگر محدود به برندهای درجه دو یا بازارهای حاشیهای نیست، بلکه ستونهای اصلی صنعت را هم لرزانده است.
پیشبینیها هم چشمانداز نگرانکنندهای ترسیم میکنند. مؤسسه IDCهشدار داده که گوشیهای زیر ۱۰۰ دلار عملاً امسال از بازار محو خواهند شد، و گارتنر پیشبینی کرده که رده قیمتی زیر ۵۰۰ دلار برای لپتاپهای مقدماتی تا سال ۲۰۲۸ برای تولیدکنندگان دیگر مقرونبهصرفه نخواهد بود. به بیان ساده، «گزینه ارزان» بهتدریج از منوی انتخاب مصرفکننده حذف میشود نه به این دلیل که تقاضا نیست، بلکه چون خط تولید آن دیگر برای شرکتها سودآور نیست.
پیامد مستقیم دیگر این بحران، تغییر در چرخه ارتقای دستگاههاست. طبق برآورد گارتنر، افزایش هزینهها باعث میشود طول عمر لپتاپها برای مصرفکنندگان عادی تا ۲۰ درصد بیشتر شود؛ یعنی مردم دیرتر از قبل دستگاه خود را عوض میکنند. این موضوع در ظاهر خبر خوبی به نظر میرسد، اما تحلیلگران هشدار میدهند نگهداری طولانیمدت از دستگاههای قدیمیتر، خطرات امنیتی و چالشهای نگهداری فنی را هم افزایش میدهد.
برای مخاطب ایرانی که همواره با چالشهای ارزی و محدودیت دسترسی به بازارهای جهانی روبروست، این «موج گرانی جهانی» یک هشدار مضاعف است. وقتی نوسان نرخ ارز را هم به رشد جهانی قیمت پایه اضافه کنیم، فاصله بین قدرت خرید مصرفکننده ایرانی و قیمت واقعی یک گجت باکیفیت، بهطور فزایندهای بازتر میشود. اگر امروز در خرید دستگاهی تردید کنید، احتمالاً فردا باید با قیمتی بهمراتب بالاتر و طبق برخی گزارشها حتی با کیفیت و ظرفیت حافظهی پایینتر بهخاطر کمبود عرضه آن را تهیه کنید.
نکته آخر اینکه این بحران، برخلاف رکودهای معمول بازار تکنولوژی، احتمالاً کوتاهمدت نخواهد بود. ساخت یک کارخانه جدید تولید تراشه حافظه بین دو تا سه سال زمان میبرد، و بر اساس برآورد برخی مدیران ارشد صنعت حافظه، این کمبود ممکن است تا سال ۲۰۳۰ ادامه داشته باشد. این یعنی هوش مصنوعی در حال تغییر دادن استانداردهای زیستی ما نیست فقط برای یک فصل یا یک سال، بلکه احتمالاً برای بخش قابلتوجهی از این دهه، از طریق خالیتر کردن سبد خرید دیجیتال خانوارها عمل میکند.
