لینک نصب نسخه جدید همراه‌بانک را باز نکنید؛ خطر بدافزارهای بانکی
پیامک نصب نسخه جدید همراه‌بانک می‌تواند پوششی برای انتشار بدافزار باشد. روش تشخیص لینک جعلی، اقدامات پس از نصب برنامه مشکوک و راه محافظت از حساب بانکی را بخوانید.
مجرمان سایبری با ارسال پیام‌هایی درباره «به‌روزرسانی همراه‌بانک»، «نصب نسخه جدید» یا «رفع اختلال بانکی» تلاش می‌کنند کاربران را به نصب برنامه‌های آلوده ترغیب کنند. پلیس فتا پیش‌تر درباره این شیوه کلاهبرداری هشدار داده و اعلام کرده است که نصب بدافزار روی گوشی می‌تواند زمینه سرقت اطلاعات بانکی و برداشت غیرمجاز از حساب را فراهم کند. اما اگر چنین پیامی دریافت کرده‌اید یا برنامه‌ای را از لینک آن نصب کرده‌اید، چه باید بکنید؟
پیامک به‌روزرسانی بانکی چگونه به ابزاری برای کلاهبرداری تبدیل می‌شود؟
گاهی یک پیام با ظاهری کاملاً عادی می‌تواند کاربر را به انجام کاری خطرناک ترغیب کند. پیام‌هایی با مضمون «نسخه جدید همراه‌بانک منتشر شد»، «برای رفع اختلال اقدام کنید» یا «همراه‌بانک خود را به‌روزرسانی کنید» از جمله روش‌هایی هستند که مجرمان سایبری برای جلب اعتماد کاربران به کار می‌گیرند.
طبق گزارشی که در ۸ تیر ۱۴۰۵، برابر با ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، منتشر شد، سرهنگ جواد مختاررضایی، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا، درباره ارسال لینک‌های جعلی از طریق پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی و ترغیب کاربران به نصب نسخه‌های آلوده اپلیکیشن‌های بانکی هشدار داده بود. این مقام انتظامی اعلام کرد که چنین برنامه‌هایی ممکن است برای سرقت اطلاعات بانکی و دسترسی غیرمجاز به حساب‌های مالی مورد استفاده قرار بگیرند.
نکته مهم این است که خطر فقط به پیامک محدود نمی‌شود. همین پیام ممکن است از طریق یک گروه خانوادگی، حساب کاربری هک‌شده یک دوست یا کانال پیام‌رسان برای شما ارسال شود. بنابراین، آشنا بودن فرستنده یا ظاهر رسمی پیام به‌تنهایی نشانه معتبر بودن آن نیست.
از کجا بفهمیم پیام به‌روزرسانی همراه‌بانک جعلی است؟
برای تشخیص این پیام‌ها، نباید فقط به نام فرستنده، لوگوی بانک یا ظاهر صفحه دانلود تکیه کنید. به چند نشانه مهم توجه داشته باشید:
-
لینک مستقیم برای نصب برنامه: اگر پیام از شما می‌خواهد با کلیک روی یک لینک، فایل نصب همراه‌بانک را دانلود کنید، آن را از مسیر رسمی بانک بررسی کنید.
-
ایجاد عجله و نگرانی: عباراتی مانند «حساب شما مسدود می‌شود»، «برای جلوگیری از قطع خدمات فوراً نصب کنید» یا «رفع اختلال فقط از این طریق امکان‌پذیر است» می‌توانند برای وادار کردن شما به تصمیم عجولانه استفاده شوند.
-
درخواست دسترسی‌های غیرضروری: اگر برنامه‌ای که به‌تازگی نصب کرده‌اید دسترسی گسترده به پیامک‌ها، مخاطبان یا سایر بخش‌های گوشی می‌خواهد، پیش از ادامه کار باید ضرورت این دسترسی‌ها را بررسی کنید.
-
درخواست اطلاعات محرمانه: رمز بانکی، رمز یک‌بارمصرف و اطلاعات ورود را در صفحات ناشناس وارد نکنید و در اختیار افراد دیگر قرار ندهید.
هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی اثبات قطعی جعلی بودن یک برنامه نیست؛ بااین‌حال، وجود آن‌ها دلیل خوبی برای توقف و بررسی بیشتر است. امن‌ترین روش این است که خودتان نشانی رسمی بانک را وارد کنید یا از مسیر رسمی معرفی‌شده توسط بانک، نسخه معتبر برنامه را دریافت کنید.
اگر پیامک به‌روزرسانی همراه‌بانک دریافت کردیم، چه کنیم؟
اگر پیام حاوی لینک نصب یا به‌روزرسانی دریافت کردید، این مراحل را دنبال کنید:
۱. روی لینک کلیک نکنید. حتی اگر پیام درباره اختلال بانکی باشد یا نام بانک شما را ذکر کند، ابتدا موضوع را از مسیر رسمی بررسی کنید.
۲. وضعیت برنامه را از منبع معتبر بررسی کنید. به وب‌سایت رسمی بانک مراجعه کنید یا با شماره تماس درج‌شده روی کارت بانکی یا وب‌سایت رسمی بانک تماس بگیرید. از شماره‌ها و لینک‌های داخل پیام مشکوک استفاده نکنید.
۳. فایل ناشناس را نصب نکنید. اگر فایل نصب برنامه با پسوند APK از طریق پیام‌رسان یا وب‌سایت ناشناس ارسال شده است، آن را اجرا نکنید.
۴. پیام را برای دیگران ارسال نکنید. بازنشر پیام مشکوک، حتی با هدف هشدار دادن، ممکن است باعث شود شخص دیگری به‌اشتباه روی لینک آن کلیک کند. اگر قصد اطلاع‌رسانی دارید، متن هشدار را بدون لینک مشکوک منتشر کنید.
۵. در صورت تردید، از بانک یا پلیس فتا راهنمایی بگیرید. پلیس فتا شماره ۰۹۶۳۸۰ را برای مرکز فوریت‌های سایبری اعلام کرده است.
اگر برنامه جعلی را نصب کرده‌ایم، چه اقداماتی ضروری است؟
اگر روی لینک کلیک کرده‌اید یا برنامه‌ای را از آن نصب کرده‌اید، لازم نیست منتظر برداشت پول بمانید تا اقدام کنید. سرعت عمل می‌تواند به کاهش خسارت کمک کند.
اگر فقط روی لینک کلیک کرده‌اید: صفحه را ببندید و هیچ فایل یا برنامه‌ای را دانلود یا اجرا نکنید. اگر اطلاعات بانکی یا رمز ورود را وارد کرده‌اید، موضوع را جدی بگیرید و فوراً با بانک تماس بگیرید.
اگر برنامه ناشناس نصب کرده‌اید: از گوشی دیگری که به آن اعتماد دارید با بانک تماس بگیرید. اگر احتمال می‌دهید برنامه به پیامک‌ها، اطلاعات ورود یا تراکنش‌های شما دسترسی پیدا کرده باشد، از بانک بخواهید اقدامات حفاظتی لازم، از جمله مسدودسازی موقت ابزارهای بانکی در معرض خطر را بررسی کند. سپس دسترسی‌های برنامه را بررسی و برای حذف امن آن اقدام کنید.
اگر رمز یا اطلاعات ورود بانکی را وارد کرده‌اید: از طریق مسیر رسمی بانک، رمزهای در معرض خطر را تغییر دهید و درباره محدود کردن دسترسی‌ها و ابزارهای پرداخت با بانک هماهنگ کنید. اگر برداشت مشکوکی مشاهده کردید، فوراً آن را گزارش دهید و منتظر تکمیل بررسی گوشی نمانید.
اگر برداشت غیرمجاز انجام شده است: بلافاصله با بانک تماس بگیرید، موضوع را به پلیس فتا گزارش کنید و زمان تراکنش‌ها، پیام‌های دریافتی و سایر شواهد را نگه دارید. شماره ۰۹۶۳۸۰ نیز برای دریافت راهنمایی از مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا اعلام شده است.
اگر احتمال آلودگی جدی گوشی وجود دارد، استفاده از آن برای ورود به حساب‌های مالی را متوقف کنید. در صورت مشاهده فعالیت مشکوک، می‌توانید اتصال شبکه را قطع کنید و برای بررسی تخصصی دستگاه راهنمایی بگیرید. حذف برنامه به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که تمام آثار آلودگی یا دسترسی‌های احتمالی برطرف شده باشند.
آیا نصب همراه‌بانک از فروشگاه‌های نرم‌افزاری همیشه امن است؟
خیر. استفاده از فروشگاه معتبر و مورد تأیید بانک، خطر نصب نسخه جعلی را کاهش می‌دهد، اما به‌تنهایی تضمین مطلق امنیت نیست. کاربران باید مطمئن شوند که برنامه را از مسیر معرفی‌شده توسط خود بانک دریافت می‌کنند و نام ناشر و اطلاعات برنامه با مشخصات رسمی مطابقت دارد.
همچنین، اگر پیامی از یک شماره آشنا ارسال شده باشد، نباید آن را به‌طور خودکار معتبر دانست؛ ممکن است حساب فرستنده در معرض سوءاستفاده قرار گرفته باشد. برای بررسی هرگونه تغییر در خدمات بانکی، مراجعه مستقیم به وب‌سایت رسمی بانک یا تماس با پشتیبانی آن، مطمئن‌تر از دنبال کردن لینک ارسالی است.
منابع
-
ایران تایمز؛ هشدار پلیس فتا درباره پیامک‌های جعلی به‌روزرسانی همراه‌بانک
-
تسنیم؛ هشدار پلیس فتا درباره لینک‌های جعلی با پوشش ابلاغ قضایی و وام
