دولت آمریکا از سازمان‌های دولتی فدرال خواسته است استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی شرکت چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) را متوقف کنند؛ تصمیمی که نگرانی‌های امنیت سایبری را در کانون رقابت فناوری میان واشنگتن و پکن قرار می‌دهد.

وزارت امنیت داخلی آمریکا در اطلاعیه‌ای اعلام کرد این محدودیت، محصولات توسعه‌یافته توسط دیپ‌سیک و ابزارهای شرکت‌های ثالثی را نیز شامل می‌شود که با استفاده از فناوری این شرکت ساخته شده‌اند. طبق این دستور، محصولات یادشده باید از تجهیزات و سامانه‌های فناوری اطلاعات سازمان‌های مشمول حذف شوند.

در سند پیوست این اطلاعیه، مدل‌های هوش مصنوعی دیپ‌سیک دارای چندین مسیر بالقوه برای ایجاد تهدید امنیتی توصیف شده‌اند. مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند استفاده کارکنان دولت یا پیمانکاران آن از این ابزارها ممکن است به انتقال داده‌های حساس به چین منجر شود.

نگرانی آمریکا از دسترسی چین به داده‌های کاربران

یکی از محورهای اصلی نگرانی مقام‌های آمریکایی، محل استقرار سرورهای دیپ‌سیک در چین است. وزارت امنیت داخلی آمریکا معتقد است ساختار حقوقی این کشور اختیارات گسترده‌ای برای دسترسی دولت به زیرساخت‌های شرکت‌های خصوصی فراهم می‌کند؛ موضوعی که از دید واشنگتن می‌تواند حفاظت از اطلاعات حساس را با چالش روبه‌رو کند.

این نگرانی‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فعالیت‌های اداری، پردازش اطلاعات و انجام وظایف سازمانی گسترش یافته است. در چنین شرایطی، نحوه ذخیره‌سازی داده‌ها، محل پردازش اطلاعات و سطح دسترسی ارائه‌دهندگان خدمات هوش مصنوعی به داده‌های کاربران، به موضوعاتی مهم در سیاست‌های امنیت سایبری دولت‌ها تبدیل شده‌اند.

با این حال، دستور اعلام‌شده به سازمان‌های دولتی فدرال مربوط است و از متن گزارش نمی‌توان ممنوعیت عمومی استفاده از دیپ‌سیک برای شهروندان یا تمام شرکت‌های خصوصی آمریکا را نتیجه گرفت. همچنین، وزارت امنیت داخلی اختیار صدور این دستور برای ارتش و نهادهای اطلاعاتی را ندارد.

دیپ‌سیک چگونه به یکی از بازیگران مهم هوش مصنوعی تبدیل شد؟

دیپ‌سیک از آزمایشگاه‌های مطرح هوش مصنوعی چین است که در ژانویه ۲۰۲۵ با عرضه یک چت‌بات کم‌هزینه و قدرتمند، توجه گسترده‌ای را در صنعت فناوری به خود جلب کرد. ظهور این ابزار، بحث‌ها درباره هزینه توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و جایگاه شرکت‌های آمریکایی در این بازار را افزایش داد.

این شرکت در ادامه فعالیت خود، مدل‌های تازه‌ای را عرضه کرد و با توسعه نسخه‌های سریع‌تر و سبک‌تر، به رقابت در بازار هوش مصنوعی ادامه داد.

در همین حال، آمریکا دیپ‌سیک و برخی دیگر از شرکت‌های مطرح هوش مصنوعی چین را به استفاده نظام‌مند از قابلیت‌های مدل‌های پیشرفته شرکت‌های آمریکایی متهم کرده است. این اتهام‌ها در کنار نگرانی‌های مربوط به حفاظت از داده‌ها، به یکی از محورهای اختلاف فناوری میان دو کشور تبدیل شده‌اند.

رقابت فناوری آمریکا و چین وارد مرحله تازه‌ای می‌شود

محدودیت‌های اعمال‌شده علیه دیپ‌سیک بخشی از رقابت گسترده‌تر آمریکا و چین برای توسعه و تسلط بر فناوری هوش مصنوعی است؛ رقابتی که ابعاد اقتصادی، امنیتی و راهبردی دارد.

در عین حال، دو کشور پیش‌تر درباره ایجاد یک کانال ارتباطی برای رسیدگی به حوادث مرتبط با هوش مصنوعی توافق کرده بودند. انتظار می‌رود موضوع هوش مصنوعی در دیدارهای آتی مقام‌های ارشد دو کشور نیز مطرح شود.

تصمیم واشنگتن درباره دیپ‌سیک نشان می‌دهد امنیت داده‌ها و محل نگهداری اطلاعات به عوامل مهمی در تعیین سیاست دولت‌ها درباره استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی خارجی تبدیل شده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند بر نحوه به‌کارگیری این فناوری در سازمان‌های دولتی و زیرساخت‌های حساس تأثیر بگذارد.