اختلال در دسترسی به اینترنت بین‌الملل 

تقریبا یک هفته است که کاربران ایرانی از کندی و اختلال در اینترنت خبر می‌دهند. این گزارش‌ها در دو روز اخیر با تشدید اختلال‌ها افزایش یافته است. داده‌های رادار کلادفلر نیز افت غیرعادی ترافیک اینترنت ایران را گزارش می‌دهند. بر اساس این داده‌ها، ترافیک اینترنت ایران از ساعت ۷:۱۵ روز یکشنبه ۱۲ مهرماه با یک افت غیرعادی مواجه شده است. این ناهنجاری ترافیک هم در درخواست‌های HTTP و هم در داده‌های جریان ترافیک شبکه یا  NetFlows مشاهده است.

البته داده‌های کلادفلر اطلاعاتی درباره کیفیت اتصال‌های باقی‌مانده به‌صورت یکدست نشان نمی‌دهد.  با این حال، در این مدت سهم IPv6  در ترافیک انسانی افزایش یافته و سهم HTTP/1.x نیز بیشتر شده است. اما سهم HTTP/3 و QUIC همچنان بسیار پایین بوده و شواهدی از مسدودشدن گسترده آنها وجود ندارد. شاخص‌هایی مانند تأخیر، پهنای باند و خطاهای TCP نیز تغییرات شدیدی نشان نمی‌دهند و وضعیت BGP  (سیستم مسیریابی اصلی اینترنت) نیز عمدتاً پایدار باقی مانده است.

با این اوصاف، آنچه می‌توان درباره حال این روزهای اینترنت گفت، یک اختلال گسترده در ترافیک شبکه است، اما نمی‌توان با قطعیت درباره علت آن از محدودیت عمدی و مشکلات فنی گرفته تا اختلال در ارتباطات بین‌الملل صحبت کرد.

کارشناس‌ها هم وضعیت فعلی اینترنت ایران را نه قطعی کامل بلکه اختلال و افت کیفیت اتصال بین‌المللی می‌دانند. وضعیتی که شهروندان ایرانی آن را با بازشدن ناقص صفحات، توقف دانلود و قطع‌وصل تماس‌ها تجربه می‌کنند. البته، به اعتقاد کارشناس‌ها، افت ترافیک اینترنت به تنهایی تاییدکننده کاهش ظرفیت اینترنت نیست و بررسی این موضوع به شاخص‌های دیگری همچون اتلاف بسته، تاخیر و اتصال‌های ناموفق هم نیاز دارد. ناپایداری برخی مسیرهای بین‌المللی می‌تواند ناشی از ازدحام، اختلال مسیر یا تغییر مسیر ترافیک باشد و برای نسبت دادن آن به گیت‌وی‌های بین‌المللی به شواهد بیشتری نیاز است.

اختلال اینترنت؛ از ناپایداری GPS تا اختلال بازی‌های آنلاین

هر چند تاکنون قطعی گسترده‌ای در اینترنت کشور مشاهده نشده است، اما کیفیت دسترسی به آن برای همه یکسان نیست. در همین وضعیت، شهروندان پایتخت در بخشی از مناطق از اختلال و ناپایداری در سامانه موقعیت‌يابی GPS خبر داده‌اند. به گفته آن‌ها، در برخی نقاط تهران موقعیت مکانی با خطا یا پرش نمایش داده می‌شود و عملکرد مسیریاب‌ها و خدمات مبتنی بر مکان تحت تأثیر قرار گرفته است.

حتی به نظر می‌رسد که اختلال اخیر در اینترنت بین‌الملل ایران بر دسترسی کاربران به بازی‌های آنلاین نیز اثر گذاشته است. البته، تا زمان اعلام نظر رسمی اپراتورها یا ارائه شواهد فنی، نمی‌توان با قطعیت درباره علت این اختلال به‌صورت قطعی اظهارنظر کرد.

در مجموع، داده‌های کلادفلر و گزارش‌های کاربران از اختلال قابل‌توجه در ترافیک اینترنت ایران و افت کیفیت دسترسی به ارتباطات بین‌المللی حکایت دارند. با این حال، پایداری نسبی وضعیت BGP و نبود تغییرات شدید در برخی شاخص‌های کیفیت اتصال نشان می‌دهد که نمی‌توان وضعیت فعلی را قطعی کامل یا کاهش قطعی ظرفیت اینترنت توصیف کرد. برای تعیین منشأ این اختلال و تفکیک میان مشکلات فنی، ازدحام، تغییر مسیرهای بین‌المللی و سایر عوامل، به داده‌های دقیق‌تر اپراتورها و زیرساخت ارتباطی کشور نیاز است.