۲۵۰ هزار حمله باجافزاری در آسیا؛ چرا مهاجمان در ۲۰۲۶ سراغ AI و زنجیره تأمین رفتهاند؟
۲۵۰ هزار حمله باجافزاری در آسیا طی نیمه اول ۲۰۲۶ مسدود شد. بررسی Kaspersky نشان میدهد AI و حملات زنجیره تأمین چگونه تهدیدات سایبری را متحول کردهاند.
۲۵۰ هزار حمله باجافزاری در شش ماه؛ هشدار جدید Kaspersky
تهدید باجافزاری در آسیا-اقیانوسیه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ همچنان در سطح بالایی قرار داشته است.
بر اساس گزارش تیم Global Research and Analysis Team (GReAT) شرکت Kaspersky، بین ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۲۵۰ هزار حمله باجافزاری در منطقه APAC شناسایی و مسدود شده است.
اما باجافزار تنها بخشی از تصویری است که دادههای Kaspersky ارائه میکنند.
شبکه Kaspersky Security Network در همین بازه زمانی ۷۵ میلیون حمله از منابع آنلاین، ۳.۴ میلیون حمله Backdoor و ۲.۴ میلیون حمله Password Stealer را در منطقه APAC ثبت کرده است.
تصویر کلی تهدیدات در APAC
| شاخص | نیمه اول ۲۰۲۶ |
|---|---|
| حملات باجافزاری مسدودشده | ۲۵۰,۰۰۰ |
| حملات از منابع آنلاین | ۷۵ میلیون |
| حملات Backdoor | ۳.۴ میلیون |
| حملات Password Stealer | ۲.۴ میلیون |
این اعداد نشان میدهند که مسئله صرفاً افزایش حملات باجافزاری نیست؛ بلکه سازمانها با مجموعهای از مسیرهای مختلف برای نفوذ، سرقت اعتبارنامه، ایجاد دسترسی پایدار و در نهایت اخاذی مواجه هستند.
چرا کاهش برخی حملات به معنی کاهش تهدید نیست؟
یکی از نکات مهم گزارش Kaspersky این است که کاهش جزئی بعضی از دستههای حملات نباید بهعنوان کاهش سطح تهدید تفسیر شود.
به گفته Sergey Lozhkin، رئیس واحدهای تحقیقاتی APAC و META در GReAT، مهاجمان به شکل فزایندهای از هوش مصنوعی برای خودکارسازی شناسایی هدف، سرعت بخشیدن به توسعه بدافزار و افزایش مقیاس حملات استفاده میکنند.
این تغییر اهمیت زیادی دارد.
در مدل سنتی، مهاجم برای انجام یک عملیات پیچیده به زمان، نیروی انسانی و تخصص قابل توجهی نیاز داشت. اما AI میتواند بخشهایی از این فرایند را سریعتر و مقیاسپذیرتر کند.
بنابراین مسئله فقط این نیست که «چند حمله» انجام میشود؛ سؤال مهمتر این است که مهاجم با چه سرعتی میتواند یک حمله را طراحی، اجرا و تکرار کند؟
AI؛ شتابدهنده جدید عملیات مهاجمان
بر اساس یافتههای Kaspersky، استفاده مهاجمان از AI را میتوان در سه مرحله مهم مشاهده کرد:
Reconnaissance → Malware Development → Scaling
یعنی:
-
شناسایی سریعتر اهداف
-
تسریع توسعه یا تغییر بدافزار
-
افزایش مقیاس عملیات
در چنین شرایطی، تیمهای امنیتی دیگر فقط با بدافزارهای پیچیدهتر مواجه نیستند؛ بلکه با مهاجمانی روبهرو هستند که میتوانند سریعتر از گذشته خود را با شرایط دفاعی سازمان تطبیق دهند.
این موضوع باعث میشود زمان واکنش برای سازمانها اهمیت بیشتری پیدا کند.
تهدید دوم: زنجیره تأمین نرمافزار
بخش مهم دیگر گزارش Kaspersky به Software Supply Chain مربوط میشود.
طبق یک مطالعه این شرکت، تقریباً یک سازمان از هر سه سازمان در جهان طی یک سال گذشته با یک رخداد مرتبط با زنجیره تأمین مواجه شده است.
در چین نیز ۴۰ درصد کسبوکارهای بررسیشده ریسک مرتبط با زنجیره تأمین را گزارش کردهاند.
این مسئله یک تغییر مهم در مدل حمله ایجاد میکند:
مهاجم همیشه مجبور نیست مستقیماً سازمان هدف را هک کند؛ گاهی کافی است به نرمافزار یا سرویسی نفوذ کند که سازمان به آن اعتماد دارد.
چهار نمونه مهم از حملات زنجیره تأمین
Kaspersky در گزارش خود چند نمونه را برجسته کرده است:
| نمونه | روش حمله | پیامد |
|---|---|---|
| eScan | نفوذ به زیرساخت بهروزرسانی | توزیع بدافزار از مسیر Update Server مورد اعتماد |
| Notepad++ | Installer مخرب | ایجاد دسترسی از طریق Trojan Backdoor |
| Daemon Tools | آلودهسازی نرمافزار قانونی | بیش از ۲ هزار قربانی در بیش از ۱۰۰ کشور و قلمرو |
| Axios | نفوذ به حساب npm Maintainer | انتشار نسخههای مخرب کتابخانه |
در مورد Axios، مهاجمان در مارس ۲۰۲۶ حساب npm یکی از Maintainerهای اصلی این پروژه را به خطر انداختند و نسخههای مخرب را منتشر کردند. Axios نیز یک کتابخانه JavaScript بسیار پرکاربرد است که بیش از ۱۰۰ میلیون دانلود هفتگی در npm دارد.
Open Source؛ یک مزیت بزرگ که میتواند به نقطه ضعف تبدیل شود
یکی از هشدارهای قابل توجه Kaspersky افزایش حملات علیه نرمافزارهای Open Source است.
این شرکت اعلام کرده در سال ۲۰۲۵ تعداد ۱۹,۴۸۴ پکیج مخرب را شناسایی کرده که نسبت به ۱۴,۱۹۷ پکیج در سال ۲۰۲۴، ۳۷ درصد افزایش داشته است.
همچنین شناسایی Hacktoolها نیز از ۲,۹۶۶ مورد در سال ۲۰۲۴ به ۳,۳۰۲ مورد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته که معادل رشد ۱۱ درصدی است.
رشد پکیجهای مخرب Open Source
این رشد نشان میدهد امنیت زنجیره تأمین دیگر مسئلهای محدود به تیمهای توسعه نرمافزار نیست و باید بخشی از معماری کلی امنیت سازمان باشد.
چرا زنجیره تأمین برای مهاجمان جذاب است؟
یک سازمان بزرگ ممکن است دهها یا صدها نرمافزار، کتابخانه، سرویس ابری و Component خارجی را در محیط خود استفاده کند.
اگر مهاجم بتواند یکی از این اجزای مورد اعتماد را آلوده کند، در واقع میتواند اعتماد موجود میان نرمافزار و سازمان را علیه خود سازمان به کار بگیرد.
به همین دلیل، Supply Chain Attack از یک حمله مستقیم متفاوت است.
در حمله مستقیم:
Attacker → Organization
اما در حمله زنجیره تأمین:
Attacker → Trusted Vendor/Software → Organization
همین تغییر مسیر باعث میشود تشخیص حمله دشوارتر شود.
APAC چرا هدف مهمی برای مهاجمان است؟
Kaspersky میگوید پنج کشور از میان ۱۲ کشور هدف اصلی در چشمانداز جهانی APT در منطقه APAC قرار دارند:
-
چین
-
هند
-
میانمار
-
پاکستان
-
ویتنام
همچنین در سال ۲۰۲۵، سه دسته اصلی رخدادهای امنیتی با شدت بالا در دادههای جهانی Kaspersky عبارت بودند از:
| نوع تهدید | سهم از رخدادهای با شدت بالا در ۲۰۲۵ |
|---|---|
| APT | ۲۴٪ |
| مهندسی اجتماعی | ۱۵٪ |
| بدافزار | ۱۲٪ |
Kaspersky اعلام کرده تیم GReAT بیش از ۹۰۰ گروه APT را در سراسر جهان رصد میکند.
ترکیب تحول دیجیتال سریع، توسعه AI و شرایط ژئوپلیتیکی پیچیده باعث شده APAC به یکی از مناطق با ارزش بالا برای عملیات سایبری تبدیل شود.
ارتباط این روندها با ایران چیست؟
هرچند اعداد ۲۵۰ هزار حمله مربوط به APAC هستند و نمیتوان آنها را مستقیماً به ایران نسبت داد، روندهای پشت این آمار برای سازمانهای ایرانی نیز قابل توجهاند.
سه مسئله اهمیت بیشتری دارد:
۱. وابستگی به نرمافزار و Componentهای خارجی
هرچه معماری سازمانی به نرمافزارها، کتابخانهها، سرویسهای Cloud و ابزارهای Open Source بیشتری وابسته شود، سطح حمله زنجیره تأمین نیز افزایش پیدا میکند.
۲. افزایش استفاده از AI
ورود ابزارهای هوش مصنوعی به فرایندهای سازمانی یک مسیر جدید برای پردازش و انتقال داده ایجاد میکند.
اگر کنترل مناسبی وجود نداشته باشد، اطلاعات حساس ممکن است از مسیر ابزارهای AI به خارج از محدوده کنترل سازمان منتقل شود.
۳. سرقت داده در کنار باجافزار
باجافزار مدرن دیگر صرفاً مسئله رمزگذاری فایلها نیست. مهاجم میتواند ابتدا داده را سرقت کند و سپس از تهدید انتشار آن برای افزایش فشار استفاده کند.
در نتیجه، حفاظت از داده باید در کنار Endpoint Security، Backup، EDR و کنترل دسترسی قرار گیرد.
جمعبندی
گزارش جدید Kaspersky یک پیام مهم دارد:
تهدید سایبری در ۲۰۲۶ فقط بزرگتر نشده؛ سریعتر، مقیاسپذیرتر و غیرمستقیمتر شده است.
از یک طرف، حدود ۲۵۰ هزار حمله باجافزاری در نیمه نخست سال در APAC مسدود شده است. از طرف دیگر، مهاجمان در حال استفاده بیشتر از AI برای شناسایی هدف، توسعه بدافزار و افزایش مقیاس حملات هستند.
همزمان، زنجیره تأمین نرمافزار به یکی از نقاط حساس معماری امنیتی تبدیل شده و تقریباً یکسوم سازمانهای جهان در مطالعه Kaspersky با یک رخداد مرتبط با آن مواجه شدهاند.
بنابراین سازمانها نمیتوانند امنیت را فقط در Firewall، Endpoint یا مرز شبکه خلاصه کنند.
نرمافزار مورد اعتماد، کتابخانه Open Source، حساب توسعهدهنده، سرویس Cloud و حتی ابزار هوش مصنوعی، همگی میتوانند به بخشی از زنجیره حمله تبدیل شوند.
تحلیل بهراد یوسفی؛ مشکل اصلی دیگر فقط «نفوذ» نیست، بلکه «اعتماد» است
گزارش Kaspersky از نگاه من یک تغییر مهم در مدل تهدیدات سایبری ۲۰۲۶ را نشان میدهد: مهاجم بیش از گذشته به دنبال شکستن سیستم امنیتی نیست؛ به دنبال سوءاستفاده از اعتماد موجود در سیستم است.
وقتی یک شرکت نرمافزار قانونی را نصب میکند، یک کتابخانه Open Source را وارد پروژه میکند یا یک Update رسمی را دریافت میکند، فرض اولیه این است که این مسیر قابل اعتماد است.
اما حملات زنجیره تأمین دقیقاً همین فرض را هدف قرار میدهند.
در چنین مدلی، حتی اگر Firewall، EDR و کنترل دسترسی سازمان بهدرستی کار کنند، یک Component آلوده میتواند از مسیر مورد اعتماد وارد محیط شود.
به همین دلیل، به نظر من یکی از مهمترین تغییرات معماری امنیت در سالهای آینده، حرکت از «اعتماد به منبع» به «اعتبارسنجی مداوم Component و رفتار» خواهد بود.
از طرف دیگر، ورود AI به عملیات مهاجمان باعث میشود سرعت حمله افزایش پیدا کند. اگر مهاجم بتواند شناسایی، توسعه و مقیاسدهی عملیات خود را سریعتر انجام دهد، سازمان نیز باید توانایی Detection و Response خود را سریعتر کند.
اینجا یک تناقض شکل میگیرد:
سرعت مهاجم افزایش مییابد، اما بسیاری از فرایندهای امنیتی سازمان هنوز دستی، پراکنده و واکنشی هستند.
بنابراین مسئله اصلی برای سازمانها فقط خرید یک ابزار امنیتی جدید نیست؛ بلکه ایجاد یک معماری یکپارچه برای Threat Intelligence، EDR، مدیریت آسیبپذیری، امنیت زنجیره تأمین، کنترل دسترسی و حفاظت از داده است.
برای سازمانهای ایرانی نیز نباید عدد ۲۵۰ هزار حمله را مستقیماً بهعنوان شاخص تهدید ایران تفسیر کرد. چنین برداشتی از دادههای Kaspersky صحیح نیست. اما روندهای پشت این آمار را باید جدی گرفت.
اگر یک سازمان ایرانی از نرمافزارهای Open Source، سرویسهای Cloud، ابزارهای AI و زنجیرهای از تأمینکنندگان نرمافزاری استفاده میکند، در واقع بخشی از سطح حمله خود را به خارج از مرزهای مستقیم سازمان منتقل کرده است.
بنابراین سؤال امنیتی جدید دیگر فقط این نیست که «چه کسی میتواند وارد شبکه ما شود؟»
سؤال مهمتر این است:
«به چه چیزی اعتماد کردهایم و اگر همان مورد به خطر افتاده باشد، آیا میتوانیم آن را تشخیص دهیم؟»
به نظر من، این همان نقطهای است که امنیت سایبری ۲۰۲۶ را از مدل سنتی دفاع پیرامونی جدا میکند.
منابع:
