Spyware چیست؟ جاسوسافزار چگونه اطلاعات کاربران را سرقت میکند؟
Spyware چیست؟ با جاسوسافزار، روش ورود آن به سیستم، اطلاعاتی که جمعآوری میکند، تفاوت Spyware و Keylogger و راههای مقابله با آن آشنا شوید.
Spyware یا جاسوسافزار نوعی بدافزار است که بدون اطلاع یا رضایت کاربر، فعالیتهای او را زیر نظر میگیرد و اطلاعات مختلفی را جمعآوری میکند.
هدف جاسوسافزار همیشه یکسان نیست؛ ممکن است برای جمعآوری اطلاعات شخصی، ردیابی فعالیتهای کاربر، سرقت اطلاعات ورود یا حتی نظارت مخفیانه بر دستگاه استفاده شود.
Spyware چه اطلاعاتی را جمعآوری میکند؟
بسته به نوع و قابلیت جاسوسافزار، ممکن است اطلاعاتی مانند موارد زیر جمعآوری شود:
- نام کاربری و رمز عبور
- اطلاعات مرورگر و تاریخچه وب
- اطلاعات حسابهای کاربری
- فایلها و اسناد شخصی
- اطلاعات سیستم و نرمافزارهای نصبشده
- فعالیتهای کاربر
- در برخی موارد، اطلاعات مربوط به موقعیت مکانی یا ارتباطات
البته هر Spyware به همه این اطلاعات دسترسی ندارد و میزان دسترسی آن به نوع بدافزار و سطح دسترسی دریافتشده بستگی دارد.
Spyware چگونه وارد سیستم میشود؟
جاسوسافزار معمولاً از یکی از این مسیرها وارد دستگاه میشود:
- نصب نرمافزار یا اپلیکیشن آلوده
- فایلهای دانلودشده از منابع نامعتبر
- لینکها و پیوستهای مخرب در پیامها و ایمیلها
- نسخههای جعلی یا کرکشده نرمافزارها
- سوءاستفاده از آسیبپذیریهای امنیتی
یکی از روشهای رایج این است که جاسوسافزار در قالب یک برنامه یا فایل ظاهراً عادی به کاربر ارائه شود.
آیا Spyware همان Keylogger است؟
خیر.
Spyware یک مفهوم گستردهتر است و شامل بدافزارهایی میشود که برای جاسوسی و جمعآوری اطلاعات کاربر طراحی شدهاند.
Keylogger نوعی ابزار یا بدافزار است که مشخصاً کلیدهای فشردهشده توسط کاربر را ثبت میکند.
بنابراین یک Keylogger میتواند بخشی از قابلیتهای یک Spyware باشد، اما هر Spyware الزاماً Keylogger نیست.
نشانههای وجود Spyware چیست؟
تشخیص جاسوسافزار همیشه ساده نیست، چون بسیاری از نمونهها تلاش میکنند مخفی بمانند.
با این حال، مواردی مانند کاهش غیرعادی سرعت دستگاه، مصرف غیرمعمول اینترنت یا باتری، اجرای برنامههای ناشناخته و مشاهده رفتارهای غیرعادی در سیستم میتواند نیاز به بررسی امنیتی را نشان دهد.
این نشانهها بهتنهایی اثبات نمیکنند که دستگاه به Spyware آلوده شده است.
چگونه از جاسوسافزار جلوگیری کنیم؟
چند اقدام ساده میتواند احتمال آلودگی را کاهش دهد:
- نرمافزارها را از منابع معتبر دانلود کنید.
- سیستمعامل و برنامهها را بهروز نگه دارید.
- روی لینکها و فایلهای ناشناس کلیک نکنید.
- از نصب نسخههای کرکشده نرمافزارها خودداری کنید.
- مجوزهای غیرضروری اپلیکیشنها را بررسی کنید.
- از یک ابزار امنیتی معتبر استفاده کنید.
اگر به Spyware مشکوک شدیم چه کنیم؟
اگر احتمال میدهید دستگاه آلوده شده، ابتدا اتصالهای مشکوک و برنامههای ناشناخته را بررسی کنید و سیستمعامل و ابزار امنیتی را بهروز کنید.
در صورت مشاهده رفتارهای جدی یا مداوم، یک اسکن کامل امنیتی انجام دهید و برای حسابهای مهم، از یک دستگاه مطمئن رمز عبور را تغییر دهید.
جمعبندی
Spyware نوعی بدافزار است که با هدف نظارت مخفیانه و جمعآوری اطلاعات کاربر فعالیت میکند. این بدافزار میتواند از طریق نرمافزارهای آلوده، فایلهای مخرب، لینکهای فیشینگ یا منابع نامعتبر وارد دستگاه شود.
برای کاهش خطر، مهمترین کارها بهروزرسانی سیستم، دانلود نرمافزار از منابع معتبر و دقت در باز کردن لینکها و فایلهای ناشناس است.
اتاق تحلیل ۲۴ نیوز | دیدگاه تحلیلی بهراد یوسفی
Spyware لزوماً با خراب کردن سیستم خودش را نشان نمیدهد؛ ارزش اصلی آن برای مهاجم، اطلاعاتی است که میتواند بدون اطلاع کاربر جمعآوری کند. به همین دلیل، رعایت اصول ساده امنیتی و کنترل مجوزهای نرمافزارها اهمیت زیادی دارد.
منابع
