چگونه بفهمیم داخل گوشی جاسوس داریم؟
اگر تلفن همراه شما همزمان دو یا چند مورد از این علائم را داشته باشد، احتمال زیاد آلوده به جاسوسافزار شده است. کاهش سریع باتری، داغی بیدلیل، خاموشی ناگهانی، شنیدن صدای غیرعادی در حالت تماس و مشاهده برنامههای ناشناس برخی از نشانههای حضور جاسوس در گوشی شماست.
چگونه بفهمیم در گوشی جاسوس داریم؟
اگر تلفن همراه شما همزمان دو یا چند مورد از این علائم را داشته باشد، احتمال زیاد آلوده به جاسوسافزار شده است. کاهش سریع باتری، داغی بیدلیل، خاموشی ناگهانی، شنیدن صدای غیرعادی در حالت تماس و مشاهده برنامههای ناشناس برخی از نشانههای حضور جاسوس در گوشی شماست.
چیستی جاسوسافزار
جاسوسافزارها بهعنوان یکی از نرمافزارهای مخرب بهصورت مخفیانه فعالیت آنلاین شما را زیرنظر میگیرند و اطلاعات حساس شما را ذخیره میکنند. این بدافزار انواع مختلفی دارند و هر کدام بسته به وظایفش جزئیات ورود به حسابها، موقعیت مکانی، اطلاعات بانکی و کارت اعتباری، پیامها و عکسهای خصوصی را جمعآوری میکند. اما چرا جاسوسافزارها خطرناک هستند؟
علت اصلی خطر حضور جاسوسافزار در دستگاه شما فعالیت پنهانی آن است که هکرها از همین موضوع برای سرقت هویت، کلاهبرداری و سایر جرایم استفاده میکنند. هر نوع از جاسوسافزارها میتوانند بر یکسری از اطلاعات شما از ضبط صدا و تصاویر گرفته تا ثبت هر آنچه تایپ میکنید، نظارت کنند. البته، همه جاسوسافزارها مورد استفاده هکرها قرار نمیگیرند؛ بلکه نوعی از آنها هستند که توسط فردی آشنا، بدون اطلاع شما روی گوشی نصب میشوند. این نوع از جاسوسافزارها را که استاکرور نام دارند، ممکن است توسط شریک عاطفی حسود، کارفرمای مشکوک یا والدین بیشازحد نگران استفاده شوند. همچنین، این نوع بدافزارها میتوانند برای باجگیری، اخاذی یا سوءاستفادههای خانگی استفاده شوند.
حذف با تنظیمات گوشی
حالا که با چیستی، فعالیت و انواع جاسوسافزارها آشنا شدید، میتوانید نگرانی خود از تهدید احتمالی حضور این بدافزار در تلفن همراهتان با آگاهی از نحوه ورود و حذف آن برطرف کنید. ابتدا باید بدانید که عمدتا جاسوسافزارها از طریق دانلود ناخواسته یک اپلیکیشن مخرب، قربانی شدن در حملات فیشینگ از طریق ایمیل یا پیامک و نصب استاکرور توسط فردی که بهصورت فیزیکی به گوشی شما دسترسی داشته است، موفق به آلودهکردن گوشی اندروید شما میشوند. با این حال، روشهای مختلفی برای حذف جاسوسافزار از گوشیهای اندرویدی وجود دارد. بر اساس مقاله سایت kaspersky، یکی از این روشها، پیدا کردن جاسوسافزار از طریق تنظیمات گوشی اندروید است. در این روش، ابتدا باید گوشی را در حالت Safe Mode (حالت امن) راهاندازی مجدد کنید. در این حالت، همه برنامههای شخص ثالث غیرفعال میشوند و میتوانید بررسی کنید که رفتار غیرعادی گوشی ناشی از جاسوسافزار است یا مشکل دیگری دارد.
مراحل پیدا کردن جاسوسافزار از طریق تنظیمات گوشی اندروید به این شرح است:
۱.دکمه پاور گوشی را نگه دارید تا گزینههای خاموش کردن و راهاندازی مجدد نمایش داده شوند.
گزینه «Power off» را لمس کرده و نگه دارید تا گزینه «Reboot to safe mode» ظاهر شود. سپس روی OK بزنید.
۲.باید نشانه حالت امن را در پایین سمت چپ صفحه مشاهده کنید.
۳.سپس برنامه Settings را باز کنید.
۴.وارد بخش Apps یا Applications شوید.
۵.روی منوی سهخطی یا سه نقطه عمودی در بالای سمت راست صفحه بزنید.
۶.گزینه Show System Processes یا Show System Apps را انتخاب کنید.
۷.فهرست برنامهها را بررسی کنید و به دنبال برنامههای مشکوک یا ناشناس بگردید.
۸.هر برنامه جاسوسی مخفی که پیدا کردید را حذف نصب (Uninstall) کنید.
شناسایی با پوشه دانلود
روش دیگر برای حذف جاسوسافزار از گوشی اندروید شما پیدا کردن جاسوسافزار از طریق پوشه Downloads است. این روش در یافتن استاکرور و فایلهای مشکوکی که خودتان دانلود نکردهاید، تاثیرگذار است. این کار را نیز در حالت Safe Mode انجام دهید.
مراحل پیدا کردن جاسوسافزار از این طریق نیز به این شرح است:
۱.برنامه My Files یا Files را باز کنید.
۲.وارد پوشه Downloads شوید. این پوشه شامل تمام فایلهایی است که قبلاً روی دستگاه دانلود شدهاند.
۳.فهرست فایلها را بررسی کنید و ببینید آیا فایل یا برنامه مشکوکی وجود دارد که دانلود آن را به یاد نمیآورید. اگر مطمئن نیستید، نام برنامه را در گوگل جستجو کنید تا ببینید دیگران درباره آن هشدار دادهاند یا نه. برای حذف آنها، گزینه Uninstall را انتخاب کنید.
توجه داشته باشید که برخی برنامهها دارای مجوز مدیر دستگاه (Device Administrator هستند و اجازه حذف مستقیم نمیدهند. در این حالت باید ابتدا این مجوزها را غیرفعال کنید. معمولاً مسیر آن به این صورت است:
Settings > Security > Advanced > Device Administrators
سپس تیک کنار برنامه مخرب را بردارید. اگر برنامههای مشکوک دیگری هم این مجوز را دارند، آنها را نیز غیرفعال کنید. در پنجره بازشده روی «Deactivate this device admin app» بزنید. دوباره به فهرست برنامهها برگردید و حالا برنامهای را که قبلاً حذف نمیشد پاک کنید.
در آخر گوشی را ریاستارت کنید. آن را در حالت عادی اجرا کنید و عملکردش را بررسی کنید.
مطمئنترین راه
سریعترین و بهترین راه برای شناسایی و حذف جاسوسافزار از دستگاه اندروید شما استفاده از آنتیویروس است. در این زمینه، مهم است که از اعتبار، امنیت و سازگاری آنتیویروس با دستگاه خود اطمینان حاصل کنید.
پس از آن، گوشی اندرویدی خود را اسکن و جاسوسافزار را حذف کنید. البته، آنتیویروس ممکن است این کار را خودکار انجام دهد یا از شما تأیید بخواهد. در آخر، اگر هیچکدام از روشها مشکل گوشی را حل نکرد، آخرین راهحل انجام بازگشت به تنظیمات کارخانه (Factory Reset) است.