بنبست بزرگ اطلاعاتی در واشنگتن، قانون جنجالی نظارت دیجیتال آمریکا (بند ۷۰۲) منقضی شد
توقف موقت بزرگترین ابزار نظارتی؛ آمریکا دیگر نمیتواند بدون حکم دادگاه به دادههای دیجیتال جهان دسترسی داشته باشد!
برای اولین بار از سال ۲۰۰۸، قانون جنجالی Section 702 (مشهور به بند ۷۰۲ فیسا) به دلیل اختلافات سیاسی در کنگره منقضی شد. کارشناسان امنیت فناوری میگویند این اتفاق یک عقبنشینی حقوقی و فنی بزرگ برای سیستمهای نظارتی و سرورهای ابری ایالات متحده به شمار میرود.
۱. قانون بند ۷۰۲ (Section 702) اصلاً چیست و چرا برای جهان مهم است؟
به زبان خیلی ساده، این قانون که در سال ۲۰۰۸ تصویب شد، به آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) و افبیآی (FBI) این قدرت قانونی را میداد که بدون نیاز به دریافت حکم از دادگاه، به ارتباطات دیجیتال، ایمیلها، چتها، عکسها و پیامهای هر فرد غیرآمریکایی که خارج از خاک این کشور زندگی میکند، دسترسی پیدا کنند.
چطور این کار را میکردند؟ آنها به شرکتهای بزرگ فناوری مثل اپل، گوگل، مایکروسافت و متا دستور میدادند که اطلاعات کاربران خارجی را مستقیماً روی سرورهایشان در اختیار دولت بگذارند. بیش از نیمی از اطلاعات روزانهای که روی میز رئیسجمهور آمریکا قرار میگرفت، از همین قانون به دست میآمد!
۲. چرا این سیستم نظارتی غولپیکر ناگهان متوقف شد؟
تصویب مجدد این قانون همیشه با دعوا همراه بود، اما این بار یک تغییر ناگهانی سیاسی همهچیز را به هم ریخت. دونالد ترامپ فردی به نام «بیل پولته» را به عنوان سرپرست سازمان اطلاعات ملی (DNI) منصوب کرد؛ فردی که هیچ سابقه نظامی یا اطلاعاتی نداشت و کارش متهم کردن منتقدان ترامپ بود.
این تصمیم، دموکراتها را عصبانی و جمهوریخواهان را شوکه کرد. در نتیجه، نمایندگان مجلس بدون اینکه به تمدید قانون رای بدهند، کار را نیمهکاره رها کردند و به تعطیلات رفتند تا این قانون رسماً در نیمهشب منقضی و باطل شود.
۳. تبعات امنیت سایبری این بحران؛ برنده این بازی کیست؟
از نگاه کارشناسان امنیت شبکه ۲۴ نیوز، این بنبست قانونی چندین چالش جدید در حوزه امنیت فناوری ایجاد میکند:
- کاهش اشراف اطلاعاتی روی تهدیدات خارجی: مقامات سابق اطلاعاتی هشدار دادهاند که با باطل شدن این قانون، توانایی رصد و پیشگیری از حملات سایبری پیشرفته (APT) کاهش مییابد. حتی گفته شده رصد تهدیدات پیرامون مسابقات جام جهانی پیشرو نیز با چالش جدی مواجه خواهد شد.
- شورش غولهای مخابراتی (تکنولوژی علیه دولت): یک چالش بزرگ این است که حالا شرکتهای بزرگ اینترنتی و مخابراتی آمریکا (مثل AT&T یا گوگل) دیگر مصونیت قضایی ندارند. سناتور مارک وارنر تایید کرده است که اگر دولت تضمین حقوقی ندهد، این شرکتها احتمالاً از دادن اطلاعات کاربران به دولت خودداری خواهند کرد و این یعنی کور شدن یکی از بزرگترین راههای جمعآوری اطلاعات دیجیتال در جهان.
- فرصتی برای نفس راحت کاربران دنیای دیجیتال: برای مدافعان حریم خصوصی و آزادیهای مدنی، این تمدید نشدن یک پیروزی است. کارشناسان معتقدند این قانون سالها به عنوان یک ابزار «نظارت انبوه و فلهای» عمل میکرده و حالا شرکتهای فناوری مجبورند لایههای امنیتی خود را در برابر درخواستهای بدون حکم دولت محکمتر کنند.
۴. حالا چه میشود؟ آیا دسترسیها کاملاً متوقف میشود؟
پاسخ کوتاه: خیر! یک دادگاه اطلاعاتی در ماه مارس گذشته مجوزی صادر کرده بود که بر اساس آن، دستورات نظارتی که از قبل صادر شدهاند تا یک سال دیگر معتبر بمانند. یعنی آمریکا میتواند پروندههای قدیمی را دنبال کند، اما حق ندارد هیچ پرونده جدیدی باز کند یا دستور نظارت جدیدی برای کاربران صادر کند. البته همین تفسیر حقوقی هم احتمالاً در روزهای آینده در دادگاهها به چالش کشیده خواهد شد.
تحلیل و روانسازی تخصصی: اتاق تحلیل امنیت سایبری ۲۴ نیوز (بهراد یوسفی)
