دادگاههای آمریکا از سال ۲۰۲۹ آمار استفاده دولت از جاسوسافزار را منتشر میکنند
دادگاههای آمریکا از سال ۲۰۲۹ آمار استفاده دولت از جاسوسافزار و ابزارهای هک برای شنود ارتباطات را منتشر میکنند؛ اقدامی برای افزایش شفافیت نظارت سایبری.
دادگاههای فدرال آمریکا قرار است از سال ۲۰۲۹ آمار استفاده دولت از جاسوسافزار و ابزارهای هک برای شنود ارتباطات را بهصورت عمومی منتشر کنند؛ اقدامی که میتواند برای نخستینبار ابعاد استفاده نهادهای دولتی از ابزارهای نظارتی و هکری را آشکار کند.
دولت آمریکا سالهاست از ابزارهای هک و جاسوسافزار برای نظارت و دسترسی به ارتباطات افراد استفاده میکند، اما تاکنون آمار دقیقی از تعداد دفعات استفاده از این ابزارها در دسترس عموم نبوده است.
اکنون دفتر اداری دادگاههای ایالات متحده اعلام کرده که قصد دارد استفاده از جاسوسافزار و ابزارهای هک برای شنود ارتباطات را بهعنوان یک دسته مستقل در گزارشهای سالانه Wiretap ثبت کند.
این تغییر از گزارش مربوط به سال ۲۰۲۸ آغاز میشود و نخستین آمار عمومی آن در سال ۲۰۲۹ منتشر خواهد شد.
آمریکا تاکنون آمار استفاده از جاسوسافزار را منتشر نمیکرد
دفتر اداری دادگاههای آمریکا نزدیک به دو دهه است که گزارشهای سالانهای درباره احکام شنود منتشر میکند. این گزارشها اطلاعاتی مانند تعداد مجوزهای صادرشده برای شنود، ایالت محل اجرای حکم، نوع جرم مورد بررسی و نوع ارتباطات تحت نظارت را شامل میشوند.
با این حال، استفاده از ابزارهای هک و جاسوسافزار برای شنود ارتباطات دیجیتال تاکنون بهصورت یک دسته جداگانه در این آمارها ثبت نشده بود.
بر اساس تغییر جدید، دادگاهها از سال ۲۰۲۸ شروع به جمعآوری اطلاعات مربوط به این نوع نظارت خواهند کرد تا دادهها در گزارش سالانه منتشر شوند.
منظور از جاسوسافزار در این آمار چیست؟
نکته مهم این است که آمار جدید تمام موارد استفاده دولت از جاسوسافزار را پوشش نمیدهد.
این دادهها تنها مواردی را شامل میشوند که مقامهای قضایی اجازه استفاده از ابزارهای هک یا جاسوسافزار برای رهگیری لحظهای ارتباطات را صادر کردهاند؛ برای مثال، شنود تماسها یا پیامهای سرویسهایی مانند Signal و WhatsApp.
در مقابل، اگر مأموران با استفاده از یک ابزار هکری از راه دور وارد گوشی فرد شوند و فایلها، تصاویر، موقعیت مکانی یا سایر اطلاعات ذخیرهشده روی دستگاه را استخراج کنند، این اقدام در دسته متفاوتی از فرایندهای قضایی قرار میگیرد و در آمار جدید Wiretap ثبت نخواهد شد.
FBI از چه زمانی از ابزارهای هک استفاده میکند؟
استفاده نهادهای فدرال آمریکا از تکنیکهای هک و ابزارهای جاسوسی موضوع جدیدی نیست. گزارشهای منتشرشده نشان میدهند که FBI دستکم از سال ۱۹۹۸ از برخی روشهای هکری برای تحقیقات استفاده کرده است.
با این حال، نبود آمار عمومی باعث شده بود مشخص نباشد دولت آمریکا در چه ابعادی از جاسوسافزار برای نظارت بر ارتباطات افراد استفاده میکند.
سناتور ران وایدن (Ron Wyden) سالهاست خواستار افزایش شفافیت در زمینه نظارت الکترونیکی و هک دولتی شده است. او از تصمیم جدید دادگاههای آمریکا استقبال کرده و آن را گامی مهم برای روشن شدن ابعاد استفاده دولت از ابزارهای جاسوسی دانسته است.
چرا انتشار این آمار اهمیت دارد؟
جاسوسافزارهای تجاری و ابزارهای هک دولتی میتوانند دسترسی بسیار گستردهای به دستگاههای کاربران ایجاد کنند. در صورت استفاده از چنین ابزارهایی، نهادهای مجری قانون ممکن است بتوانند به ارتباطات، اطلاعات شخصی و سایر دادههای حساس دسترسی پیدا کنند.
به همین دلیل، کارشناسان حریم خصوصی معتقدند انتشار آمار استفاده از این ابزارها میتواند به ارزیابی میزان استفاده دولت و شناسایی موارد احتمالی سوءاستفاده کمک کند.
اوا گالپرین، مدیر امنیت سایبری بنیاد Electronic Frontier Foundation، معتقد است تا پیش از این، ابعاد واقعی استفاده دولت از جاسوسافزار تا حد زیادی ناشناخته بود.
انتشار تعداد دفعات استفاده از این ابزارها میتواند به قانونگذاران، کارشناسان امنیت سایبری و سازمانهای مدافع حریم خصوصی اجازه دهد درباره میزان و نحوه استفاده دولت از جاسوسافزار قضاوت دقیقتری داشته باشند.
آیا استفاده از جاسوسافزار در آمریکا گسترده است؟
هنوز مشخص نیست.
دلیل اصلی این ابهام، نبود آمار جامع و عمومی درباره استفاده از ابزارهای جاسوسی دیجیتال در پروندههای قضایی است. انتشار آمار جدید میتواند برای نخستینبار تصویری روشنتر از میزان استفاده دولت فدرال از هک و جاسوسافزار برای شنود ارتباطات ارائه کند.
اگر تعداد استفاده از این ابزارها بالا باشد، این آمار میتواند بحثهای جدیدی درباره نظارت دولتی، حریم خصوصی و نحوه صدور مجوزهای قضایی ایجاد کند.
در مقابل، اگر استفاده از جاسوسافزار محدود باشد، دادههای جدید میتواند نشان دهد که این ابزارها بیشتر بهعنوان یک قابلیت تخصصی و هدفمند در پروندههای خاص مورد استفاده قرار گرفتهاند.
کشورهای دیگر هم آمار استفاده از جاسوسافزار را منتشر میکنند
آمریکا تنها کشوری نیست که درباره استفاده دولت از جاسوسافزار با بحث شفافیت مواجه شده است.
برای نمونه، ایتالیا از جمله کشورهایی است که اطلاعات عمومی درباره استفاده از جاسوسافزار منتشر کرده است. بر اساس دادههای عمومی، در سال ۲۰۲۳ جاسوسافزار در این کشور علیه ۴۳۲۱ هدف مورد استفاده قرار گرفته است.
مقایسه آمار آمریکا با چنین دادههایی پس از انتشار گزارشهای جدید میتواند تصویر بهتری از میزان استفاده دولتها از ابزارهای نظارتی پیشرفته ارائه کند.
گامی مهم برای شفافیت نظارت سایبری
تصمیم دادگاههای آمریکا به این معنا نیست که جزئیات پروندهها یا هویت افراد تحت نظارت منتشر خواهد شد. آنچه قرار است در گزارشهای سالانه اضافه شود، تعداد موارد استفاده از جاسوسافزار و ابزارهای هک برای شنود ارتباطات است.
با این حال، همین آمار میتواند نقطه شروع مهمی برای بررسی سیاستهای نظارت دیجیتال دولت آمریکا باشد.
برای نخستینبار، پژوهشگران و سازمانهای مدافع حریم خصوصی خواهند توانست به جای حدس و گمان، بر اساس دادههای رسمی درباره میزان استفاده دولت از جاسوسافزار قضاوت کنند.
جمعبندی
دادگاههای آمریکا از سال ۲۰۲۸ جمعآوری آمار مربوط به استفاده از جاسوسافزار و ابزارهای هک برای شنود ارتباطات را آغاز میکنند و نخستین گزارش عمومی این دادهها در سال ۲۰۲۹ منتشر خواهد شد.
این اقدام میتواند خلأ مهمی در شفافیت نظارت سایبری آمریکا را برطرف کند و مشخص سازد دولت فدرال تا چه اندازه از ابزارهای هکری برای شنود ارتباطات دیجیتال استفاده میکند.
با توجه به افزایش نگرانیها درباره جاسوسافزارهای تجاری، هک دولتی و نظارت دیجیتال، انتشار این آمار میتواند زمینهساز بحثهای تازهای درباره حریم خصوصی، اختیارات FBI و نظارت قضایی بر عملیات سایبری دولت آمریکا باشد.