تشکیل ستاد توسعه صنعت امنیت سایبری

علی حکیم‌جوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور، در نشست خبری امروز، هجدهم مردادماه سال ۱۴۰۵، به سؤالات خبرنگار ۲۴نیوز درباره برنامه‌ها و اقدامات این سازمان در حوزه امنیت سایبری پاسخ داد. به گفته او، با توجه به اینکه بخش مهمی از خدمات زیرساختی، از جمله خدمات بانکی، توسط شرکت‌های خصوصی ارائه می‌شود، این شرکت‌ها باید آمادگی و تاب‌آوری خود را در برابر حملات سایبری افزایش دهند. 

او همچنین توضیح داد که تعامل نزدیکی میان کمیسیون امنیت نصر کشور، معاونت امنیت سازمان فناوری اطلاعات، مرکز مدیریت راهبردی افتا، پلیس فتا، سازمان پدافند غیرعامل و سایر نهادهای مسئول برای تبادل اطلاعات، آموزش و مقابله با تهدیدات شکل گرفته است. همچنین برنامه‌هایی برای انجام آزمون‌های نفوذ، ارتقای ساختارهای امنیتی شرکت‌ها و توسعه خدمات امنیتی در حال اجراست.

او تأکید کرد که در سال‌های گذشته، توسعه فناوری اطلاعات با سرعت بیشتری نسبت به توسعه امنیت پیش رفته و اکنون لازم است سرمایه‌گذاری و توجه بیشتری به حوزه امنیت سایبری صورت گیرد. او همچنین از تشکیل ستادی برای توسعه صنعت امنیت سایبری خبر داد و ابراز امیدواری کرد با همکاری بخش خصوصی و دستگاه‌های مسئول، میزان حملات و آثار آن‌ها کاهش یابد.

نشست‌های اضطراری نصر برای مهار تبعات حملات سایبری

حکیم‌جوادی در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های عملیاتی برای افزایش تاب‌آوری شرکت‌های خصوصی گفت: «حملات سایبری امروز به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای زیرساختی کشور تبدیل شده و هرگونه اختلال در بخش‌هایی مانند شبکه بانکی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای جامعه داشته باشد.»

به گفته او، یکی از مهم‌ترین اقدامات سازمان، برگزاری نشست‌های تخصصی پس از رخدادهای مهم سایبری و انتقال تجربه میان شرکت‌هاست. رئیس نصر کشور با اشاره به برگزاری جلسات تخصصی پس از رخدادهایی مانند حملات به بانک سپه، بانک پاسارگاد و دیگر بانک‌ها گفت هدف از این نشست‌ها، بررسی علل حملات، انتقال تجربیات و به‌اشتراک‌گذاری راهکارهای مقابله با تهدیدات است تا شرکت‌ها بتوانند از تجربیات یکدیگر برای افزایش آمادگی و کاهش آسیب‌پذیری استفاده کنند.

هشدار نصر درباره تبعات امنیتی قطع ناگهانی اینترنت

رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور با اشاره به تجربه قطعی اینترنت در جریان بحران‌های اخیر گفت کسب‌وکارهای دیجیتال، حتی در شرایطی که بسیاری از کسب‌وکارهای سنتی فعالیت خود را متوقف کرده بودند، همچنان به ارائه خدمات ادامه دادند و بخش قابل توجهی از نیازهای مردم از طریق پلتفرم‌های اینترنتی تأمین شد. به گفته او، این تجربه نشان داد حفظ پایداری اینترنت و تداوم ارائه خدمات آنلاین، حتی در شرایط بحرانی، یک ضرورت است.

او همچنین ادامه داد: «ایران از جمله کشورهایی است که استفاده از خدمات و پلتفرم‌های اینترنتی در زندگی روزمره مردم به سطح قابل توجهی رسیده و به همین دلیل، هرگونه اختلال یا قطع اینترنت می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای مردم و کسب‌وکارها داشته باشد. از این رو، یکی از مهم‌ترین توصیه‌های سازمان به دستگاه‌های مسئول، برنامه‌ریزی برای افزایش پایداری خدمات و جلوگیری از اختلال‌های گسترده در آینده بوده است.»

در ادامه نشست خبری، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر قطعی اینترنت بر امنیت سایبری کشور تأکید کرد که صرف قطع اینترنت، راهکار مؤثری برای مقابله با حملات سایبری نیست. به گفته او، هرچند در شرایط بحرانی ممکن است محدودیت‌های موقت قابل توجیه باشد، اما تداوم این وضعیت آسیب‌های جدی به کسب‌وکارها و زیرساخت‌های دیجیتال وارد می‌کند.

او همچنین افزود: «یکی از مشکلات اصلی این بود که اینترنت به‌صورت ناگهانی قطع و سپس به‌صورت کامل وصل شد؛ موضوعی که خود می‌تواند مخاطرات امنیتی ایجاد کند. سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در جلسات متعدد با شورای عالی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و سایر دستگاه‌های مسئول پیشنهاد داده بود پیش از بازگشایی کامل اینترنت، فرصت کافی برای به‌روزرسانی تجهیزات و نرم‌افزارهای امنیتی شرکت‌ها فراهم شود؛ زیرا بخشی از آسیب‌پذیری‌ها ناشی از به‌روزرسانی نشدن سامانه‌های امنیتی، از جمله آنتی‌ویروس‌ها، در دوره قطعی اینترنت بود.»

به گفته او، یکی از مهم‌ترین درس‌های این تجربه آن بود که دولت نیز به این جمع‌بندی رسید که قطع اینترنت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات امنیتی را برطرف کند. او ابراز امیدواری کرد با ارتقای آگاهی عمومی، آموزش کاربران و رعایت ملاحظات امنیتی در همه سطوح، دیگر شاهد تکرار چنین محدودیت‌هایی نباشیم.

رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای همچنین با اشاره به مشکلات زیرساختی و کیفیت اینترنت گفت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی در سال‌های گذشته متناسب با رشد نیازهای کشور نبوده و همین موضوع بر کیفیت خدمات تأثیر گذاشته است. وی افزود مطالبات بخش خصوصی در زمینه افزایش پهنای باند و بهبود زیرساخت‌ها همچنان ادامه دارد و وزارت ارتباطات نیز در حال پیگیری این موضوع است.

داده‌های بلااستفاده، فرصت‌های ازدست‌رفته اقتصاد دیجیتال

رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت امنیت داده‌ها و نقض قوانین در این حوزه گفت: «در کشور همچنان در خصوص حاکمیت داده چالش داریم و به‌درستی اشاره شد که بخش‌هایی که به‌خصوص در حوزه حاکمیت و دولت هستند، بر حفظ و نگهداری داده‌ها تأکید دارند. با این حال، هنوز این نگرش و اصطلاح تغییر نکرده که بخش خصوصی نیز می‌تواند تأمین‌کننده بسیار خوبی برای داده‌های مردم باشد و نه‌تنها از این داده‌ها به‌نحو صحیح استفاده کند، بلکه بر مبنای آن سرویس و خدمات ارائه دهد.»

او همچنین بیان کرد: «ما امروز با یک دریای ثروت مواجه هستیم که همان داده است، اما از آن استفاده نمی‌شود؛ در حالی که مردم به این داده‌ها نیاز دارند. از طرف دیگر، صرفه‌جویی‌هایی که استفاده صحیح از داده می‌تواند برای دولت، بخش خصوصی و مردم ایجاد کند، هنوز به‌درستی مورد توجه قرار نگرفته است.»

رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای ادامه داد: «اگر به یک سازمان دولتی مراجعه کنید، می‌بینید هر یک از مسئولان در آن سازمان بخشی از داده را برای خود نگه می‌دارد و حتی حاضر نیست آن را در اختیار اتاق بغل‌دستی خود قرار دهد؛ در حالی که در اروپا و بسیاری از کشورهای دنیا، قوانین مشخصی برای نحوه مراقبت از داده، مالکیت داده و چگونگی استفاده از آن با رضایت مالک داده وضع شده است.»

او تأکید کرد: «تا زمانی که این موضوع حل نشود، این مشکل را خواهیم داشت و هر روز نیز پیچیده‌تر خواهد شد. گاهی اوقات حتی با وجود اینکه بسیاری از ما اجازه استفاده از بعضی اطلاعات را داده‌ایم، اطلاعاتی ارسال می‌شود که برای خود ما نیز کاربرد دارد. امیدواریم این موضوع هرچه زودتر حل شود؛ چراکه این نیز یکی از مطالبات ماست. اگر این مسئله به‌درستی حل شود، می‌توانیم شاهد توسعه بسیار خوب این حوزه و رونق قابل توجه کسب‌وکارهای مبتنی بر داده باشیم.»