چطور پزشک و کلینیک زیبایی جعلی را در فضای مجازی تشخیص دهیم؟
پلیس فتا از بسته‌شدن ۵۷۰ صفحه و غیرفعال‌شدن ۲۸۰ وب‌سایت مداخلات غیرمجاز پزشکی خبر داد. چطور پزشک و کلینیک زیبایی معتبر را در اینترنت تشخیص دهیم؟
یک صفحه اینستاگرامی با تصاویر حرفه‌ای، هزاران دنبال‌کننده و تخفیف‌های وسوسه‌کننده ممکن است در نگاه اول کاملاً معتبر به نظر برسد؛ اما آیا واقعاً پزشک معرفی‌شده همان فردی است که ادعا می‌کند؟ آیا مرکز زیبایی مجوز فعالیت دارد؟ و اگر برای رزرو نوبت، تصویر کارت ملی یا بیعانه درخواست شود، می‌توان با خیال راحت اطلاعات را در اختیار آن صفحه گذاشت؟
فعالیت صفحات غیرمجاز پزشکی در شبکه‌های اجتماعی فقط یک مسئله تبلیغاتی نیست. جعل هویت پزشکان، استفاده بدون اجازه از تصاویر و مدارک دیگران، دریافت وجه برای خدمات غیرواقعی و جمع‌آوری اطلاعات شخصی، از خطراتی هستند که کاربران ممکن است با آن‌ها روبه‌رو شوند.
در ادامه، شش بررسی کاربردی را معرفی می‌کنیم که بهتر است پیش از اعتماد به یک پزشک یا مرکز زیبایی در فضای مجازی انجام دهید.
۱. شماره نظام پزشکی را از مرجع رسمی استعلام کنید
اولین قدم، بررسی هویت حرفه‌ای فردی است که خود را پزشک معرفی می‌کند.
برای این کار به سامانه جست‌وجوی اعضای سازمان نظام پزشکی به نشانی زیر مراجعه کنید:
https://membersearch.irimc.org
نام و نام خانوادگی یا شماره نظام پزشکی فرد را جست‌وجو کنید و اطلاعات ثبت‌شده، رشته و مشخصات حرفه‌ای او را با اطلاعات صفحه تبلیغاتی تطبیق دهید.
به چند نکته توجه کنید:
-
نام و مشخصات فرد باید با اطلاعات سامانه مطابقت داشته باشد.
-
رشته و تخصص ادعاشده را با اطلاعات حرفه‌ای ثبت‌شده مقایسه کنید.
-
اگر صفحه از تصویر کارت نظام پزشکی استفاده می‌کند، صرف مشاهده تصویر را کافی ندانید.
-
اگر اطلاعات صفحه با نتیجه استعلام متفاوت است، پیش از هرگونه پرداخت یا مراجعه، موضوع را از مرجع رسمی پیگیری کنید.
نکته مهم این است که ثبت نام یک فرد در سامانه نظام پزشکی، به معنای تأیید تمام تبلیغات، خدمات یا فعالیت‌های یک صفحه اینستاگرامی نیست.
۲. مجوز کلینیک را جدا از اعتبار پزشک بررسی کنید
یکی از اشتباهات رایج کاربران این است که تصور می‌کنند اگر یک پزشک معتبر باشد، مرکز معرفی‌شده توسط او نیز حتماً مجوز فعالیت دارد.
این دو موضوع باید جداگانه بررسی شوند.
ممکن است فردی دارای صلاحیت حرفه‌ای باشد، اما مرکزی که خدمات در آن ارائه می‌شود، مجوز لازم را نداشته باشد. بنابراین پیش از مراجعه، نام و نشانی دقیق مرکز، نوع مجوز و حوزه فعالیت آن را از مراجع رسمی مربوط بررسی کنید.
همچنین از مرکز بخواهید مشخصات مجوز و مسئول فنی خود را به‌صورت قابل بررسی ارائه کند.
۳. تصاویر قبل و بعد از عمل را مدرک اعتبار ندانید
تصاویر قبل و بعد از خدمات زیبایی یکی از ابزارهای اصلی تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی هستند؛ اما به‌راحتی می‌توان از تصاویر دیگران استفاده کرد، آن‌ها را ویرایش کرد یا بدون اجازه صاحب تصویر منتشر کرد.
برای ارزیابی یک صفحه، به این نشانه‌ها به‌تنهایی اعتماد نکنید:
-
تصاویر متعدد از نتایج درمان و جراحی؛
-
نظرات مثبت و رضایت‌نامه‌های منتشرشده؛
-
تعداد بالای دنبال‌کنندگان؛
-
ویدئوهای تبلیغاتی با حضور افراد مشهور؛
-
نمایش مدارک و گواهی‌نامه‌هایی که امکان استعلام آن‌ها مشخص نیست.
هیچ‌کدام از این موارد به‌تنهایی صلاحیت حرفه‌ای فرد یا مجازبودن مرکز را ثابت نمی‌کنند.
۴. اطلاعات شخصی و تصاویر پزشکی را در اختیار صفحات ناشناس نگذارید
گاهی یک صفحه برای رزرو نوبت یا تشکیل پرونده، اطلاعاتی مانند تصویر کارت ملی، شماره تماس، تاریخ تولد، تصاویر پزشکی یا حتی اطلاعات بانکی درخواست می‌کند.
این اطلاعات ممکن است در صورت سوءاستفاده، برای جعل هویت، ایجاد حساب کاربری به نام شما، فریب دیگران یا اخاذی مورد استفاده قرار بگیرند.
پیش از ارسال اطلاعات، این موارد را بررسی کنید:
-
آیا صفحه متعلق به پزشک یا مرکز موردنظر است؟
-
آیا درخواست اطلاعات برای دریافت خدمت ضروری است؟
-
آیا امکان ارائه اطلاعات از طریق مسیر رسمی و امن مرکز وجود دارد؟
-
آیا صفحه از شما رمز عبور، رمز یک‌بارمصرف بانکی یا اطلاعات کامل کارت پرداخت درخواست می‌کند؟
رمز پویا، رمز عبور بانکی و کدهای تأیید پیامکی را در اختیار هیچ پزشک، منشی یا صفحه تبلیغاتی قرار ندهید. برای دریافت وجه یا رزرو نوبت، نیازی به ارائه این اطلاعات محرمانه نیست.
۵. برای پرداخت بیعانه و تخفیف‌های فوری عجله نکنید
برخی صفحات با پیشنهادهایی مانند تخفیف محدود، ظرفیت باقی‌مانده یا قیمت بسیار پایین، کاربر را به پرداخت سریع وادار می‌کنند.
در چنین شرایطی، قبل از واریز وجه، هویت دریافت‌کننده پول، مشخصات مرکز و ارتباط آن با خدمت موردنظر را بررسی کنید.
نشانه‌های هشدار عبارت‌اند از:
-
درخواست واریز وجه به حساب شخصی نامرتبط؛
-
اصرار بر پرداخت فوری برای حفظ تخفیف؛
-
خودداری از ارائه نشانی دقیق مرکز؛
-
نداشتن اطلاعات قابل استعلام درباره پزشک؛
-
ارائه قیمت‌های غیرواقعی همراه با وعده نتیجه قطعی؛
-
درخواست اطلاعات بانکی یا رمزهای محرمانه.
اگر درباره هویت دریافت‌کننده وجه یا اعتبار مرکز تردید دارید، پرداخت را متوقف کنید.
۶. اگر با صفحه جعلی یا کلاهبرداری مواجه شدید، چه کنید؟
اگر متوجه شدید صفحه‌ای با هویت جعلی فعالیت می‌کند یا برای دریافت پول و اطلاعات شخصی شما را فریب داده است، اقدامات زیر را انجام دهید:
۱. از صفحه، نام کاربری، نشانی اینترنتی، پیام‌ها و تبلیغات آن مستندات تهیه کنید.
۲. رسید پرداخت، شماره حساب یا کارت مقصد و زمان تراکنش را نگه دارید.
۳. در صورت افشای اطلاعات بانکی یا مشاهده تراکنش مشکوک، فوراً با بانک تماس بگیرید و برای مسدودسازی ابزار پرداخت و پیگیری تراکنش اقدام کنید.
۴. اگر رمز عبور یا کد دسترسی حسابی را در اختیار فرد مشکوک گذاشته‌اید، رمز آن حساب را تغییر دهید و نشست‌ها و دستگاه‌های متصل ناشناس را خارج کنید.
۵. موضوع را از طریق پلیس فتا و مراجع رسمی مرتبط با تخلفات پزشکی پیگیری کنید.
در صورت مواجهه با مداخله‌گران غیرمجاز در حوزه سلامت، می‌توانید موضوع را از طریق مراجع رسمی نظام پزشکی و سامانه‌های رسیدگی به شکایات حوزه سلامت نیز پیگیری کنید.
یک نکته مهم؛ اعتبارسنجی را به بعد از کلاهبرداری موکول نکنید
مسدودسازی یک صفحه به این معنا نیست که گردانندگان آن دیگر امکان فعالیت ندارند. ممکن است با نام کاربری، شماره تماس یا وب‌سایت جدید دوباره ظاهر شوند.
به همین دلیل، کاربران نباید تشخیص اعتبار پزشک و مرکز درمانی را به ظاهر صفحه، تبلیغات یا توصیه افراد ناشناس واگذار کنند.
پیش از پرداخت وجه، ارسال مدارک یا مراجعه برای دریافت خدمات پزشکی و زیبایی، هویت ارائه‌دهنده خدمت و مجوز مرکز را از مراجع رسمی بررسی کنید. چند دقیقه بررسی بیشتر می‌تواند از خسارت مالی، افشای اطلاعات شخصی و حتی به خطر افتادن سلامت شما جلوگیری کند.
منابع و مراجع کاربردی
-
سامانه جست‌وجوی اعضای سازمان نظام پزشکی؛ برای بررسی مشخصات حرفه‌ای پزشک.
