لینک فیشینگ را چگونه تشخیص دهیم؟ اگر روی لینک فیشینگ کلیک کردیم چه کنیم؟

ممکن است یک پیامک، ایمیل یا پیام در شبکه‌های اجتماعی دریافت کنید که از شما می‌خواهد روی یک لینک کلیک کنید؛ برای پرداخت، ورود به حساب، دریافت جایزه، مشاهده ابلاغیه، تکمیل اطلاعات یا جلوگیری از مسدود شدن یک حساب.

ظاهر چنین پیام‌هایی همیشه مشکوک نیست. مهاجم می‌تواند از متن طبیعی، لوگوی یک سازمان، صفحه‌ای شبیه سایت اصلی یا حتی دامنه‌ای استفاده کند که در نگاه اول معتبر به نظر می‌رسد.

به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در برابر فیشینگ این است که قبل از کلیک، پیام و مقصد لینک را بررسی کنیم.

اما اگر اشتباهی روی لینک کلیک کردیم، موضوع لزوماً به معنی هک شدن دستگاه یا سرقت اطلاعات نیست. واکنش درست به این اتفاق، به کاری بستگی دارد که بعد از باز شدن لینک انجام داده‌ایم.

در این راهنما، ابتدا نشانه‌های یک لینک و پیام مشکوک را بررسی می‌کنیم و سپس توضیح می‌دهیم اگر فقط لینک را باز کرده باشیم، اطلاعاتی وارد کرده باشیم، رمز عبور داده باشیم، اطلاعات بانکی وارد کرده باشیم یا فایلی را اجرا کرده باشیم، چه اقداماتی باید انجام دهیم.

در این مقاله می‌خوانید

• فیشینگ را از روی چه نشانه‌هایی تشخیص دهیم؟
• چگونه یک لینک مشکوک را قبل از کلیک بررسی کنیم؟
• از کجا بفهمیم یک دامنه واقعی است؟
• آیا HTTPS به معنی امن بودن لینک است؟
• اگر روی لینک فیشینگ کلیک کردیم چه کنیم؟
• اگر فقط صفحه را باز کرده باشیم چه؟
• اگر نام کاربری و رمز عبور وارد کرده باشیم چه؟
• اگر کد تأیید یا اطلاعات حساب را وارد کرده باشیم چه؟
• اگر اطلاعات کارت بانکی را وارد کرده باشیم چه؟
• اگر فایل دانلود یا اجرا کرده باشیم چه؟
• بعد از کلیک، گوشی یا کامپیوتر را چگونه بررسی کنیم؟
• چه زمانی باید حساب‌ها و دستگاه را جدی‌تر بررسی کنیم؟

از کجا بفهمیم یک پیام یا لینک مشکوک است؟

هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که یک پیام فیشینگ است. اما ترکیب چند نشانه می‌تواند زنگ خطر جدی باشد.

۱. پیام تلاش می‌کند شما را عجله‌ای تصمیم‌گیری کنید

یکی از روش‌های رایج در فیشینگ، ایجاد احساس فوریت است.

برای مثال، پیام ممکن است ادعا کند:

• حساب شما تا چند ساعت دیگر مسدود می‌شود.
• پرداخت شما ناموفق بوده و باید دوباره اقدام کنید.
• بسته شما در انتظار پرداخت هزینه است.
• ابلاغیه جدیدی برای شما صادر شده است.
• حساب شما به دلیل فعالیت مشکوک محدود شده است.
• برای دریافت جایزه باید همین حالا وارد شوید.

هدف این است که کاربر فرصت کافی برای بررسی فرستنده و لینک نداشته باشد.

قاعده ساده: هر پیامی که شما را مجبور می‌کند «همین الان» روی لینکی کلیک کنید، ارزش بررسی بیشتری دارد.

۲. از شما اطلاعات حساس می‌خواهد

اگر صفحه‌ای از شما اطلاعاتی مانند موارد زیر درخواست کرد، قبل از وارد کردن آنها مقصد را به‌دقت بررسی کنید:

• نام کاربری
• رمز عبور
• کد یک‌بارمصرف
• کد تأیید ورود
• شماره کارت
• تاریخ انقضای کارت
• CVV2
• اطلاعات هویتی
• کد ملی
• اطلاعات حساب
• کد بازیابی حساب

خصوصاً اگر پیام بدون انتظار قبلی برای شما ارسال شده باشد.

۳. فرستنده با چیزی که ادعا می‌کند مطابقت ندارد

ممکن است پیام خود را متعلق به یک بانک، شرکت، فروشگاه یا سرویس اینترنتی معرفی کند، اما آدرس فرستنده یا شماره ارسال‌کننده با کانال رسمی آن سازمان همخوانی نداشته باشد.

البته تشخیص فرستنده فقط با نگاه کردن به نام نمایش‌داده‌شده همیشه کافی نیست؛ نام فرستنده می‌تواند جعل یا دستکاری شود.

۴. لینک مقصد با سازمان مورد ادعا مطابقت ندارد

فرض کنید پیام ادعا می‌کند از طرف یک سرویس شناخته‌شده ارسال شده است، اما لینک به دامنه‌ای کاملاً متفاوت می‌رود.

این یکی از مهم‌ترین نشانه‌هایی است که باید بررسی شود.

برای مثال، ممکن است یک مهاجم لینکی با ظاهری شبیه این ایجاد کند:

example-login-security.com

در حالی که سایت رسمی سرویس موردنظر دامنه دیگری دارد.

نام برند داخل متن لینک به‌تنهایی ملاک نیست؛ دامنه واقعی مقصد را بررسی کنید.

۵. لینک بیش از حد طولانی یا عجیب است

طولانی بودن URL به‌تنهایی نشانه فیشینگ نیست. بسیاری از لینک‌های سالم نیز پارامترهای زیادی دارند.

اما ترکیب موارد زیر می‌تواند مشکوک باشد:

• دامنه ناشناخته
• تعداد زیاد زیر‌دامنه‌ها
• حروف و اعداد تصادفی
• پارامترهای غیرعادی
• استفاده از سرویس کوتاه‌کننده لینک
• وجود نام یک برند در بخشی از URL که دامنه اصلی نیست

۶. پیام حاوی فایل یا پیوست غیرمنتظره است

فیشینگ فقط به لینک محدود نمی‌شود.

یک پیام ممکن است فایل PDF، ZIP، Word، Excel یا فایل اجرایی را به‌عنوان پیوست ارسال کند و از شما بخواهد آن را باز کنید.

اگر فایل را انتظار نداشته‌اید، ابتدا منبع آن را بررسی کنید.

۷. متن پیام غیرطبیعی است

غلط‌های املایی و نگارشی می‌توانند نشانه باشند، اما دیگر نمی‌توان فقط با این معیار فیشینگ را تشخیص داد.

مهاجمان امروزی می‌توانند پیام‌های بسیار طبیعی تولید کنند و حتی از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود متن استفاده کنند.

بنابراین:

نبود غلط املایی به معنی معتبر بودن پیام نیست.

لینک فیشینگ را قبل از کلیک چگونه بررسی کنیم؟

بهترین زمان برای بررسی یک لینک، قبل از باز کردن آن است.

روی کامپیوتر، نشانگر ماوس را روی لینک ببرید

در بسیاری از مرورگرها، بدون کلیک کردن می‌توانید مقصد لینک را مشاهده کنید.

به جای اینکه فقط متن لینک را بخوانید، به URL واقعی توجه کنید.

برای مثال ممکن است متن لینک این باشد:

ورود به حساب کاربری

اما مقصد واقعی چیز دیگری باشد.

در موبایل، روی لینک بلافاصله ضربه نزنید

در گوشی، بررسی لینک به نوع سیستم‌عامل و برنامه بستگی دارد. در بسیاری از برنامه‌ها می‌توان با نگه داشتن انگشت روی لینک، گزینه‌هایی مانند مشاهده آدرس یا پیش‌نمایش مقصد را دید.

اگر مقصد برایتان مشخص نیست، بهتر است از طریق لینک موجود در پیام وارد حساب نشوید.

در صورت امکان، برنامه رسمی سرویس را مستقیماً باز کنید یا آدرس سایت را خودتان در مرورگر وارد کنید.

دامنه واقعی سایت را چگونه تشخیص دهیم؟

یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در تشخیص فیشینگ، تشخیص دامنه اصلی است.

فرض کنید آدرسی شبیه این باشد:

https://login.example.com/account

در این حالت، دامنه اصلی example.com است و login یک زیردامنه محسوب می‌شود.

اما اگر URL این باشد:

https://example.com.security-check.example.net

دامنه اصلی example.net است، نه example.com.

وجود نام یک برند در ابتدای URL الزاماً به معنی تعلق داشتن سایت به آن برند نیست.

به بخش پایانی دامنه توجه کنید

در بررسی URL، به دامنه اصلی توجه کنید، نه فقط کلمات ابتدایی آن.

برای مثال:

bank.example.com

با:

bank.example-security.com

یکسان نیستند.

در نمونه دوم، دامنه اصلی example-security.com است.

دامنه‌های مشابه را با دامنه رسمی مقایسه کنید

مهاجم ممکن است از دامنه‌ای استفاده کند که از نظر ظاهری بسیار شبیه دامنه واقعی باشد؛ مثلاً با:

• اضافه کردن یک کلمه
• حذف یا اضافه کردن یک حرف
• استفاده از خط تیره
• استفاده از پسوند متفاوت
• ایجاد زیردامنه گمراه‌کننده
• استفاده از حروف مشابه

به همین دلیل، اگر قرار است وارد یک سرویس مهم شوید، دامنه رسمی آن سرویس را از منبع مطمئن پیدا کنید و به آن مراجعه کنید.

آیا HTTPS یعنی لینک امن است؟

خیر.

HTTPS ارتباط بین مرورگر و سرور را رمزنگاری می‌کند، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که سایت موردنظر متعلق به یک سازمان معتبر است.

یک سایت فیشینگ نیز می‌تواند گواهی TLS معتبر داشته باشد و با https:// باز شود.

بنابراین:

HTTPS = ارتباط رمزنگاری‌شده

اما:

HTTPS ≠ معتبر بودن هویت صاحب سایت

این تفاوت در تشخیص فیشینگ بسیار مهم است.

آیا می‌توان به ظاهر صفحه اعتماد کرد؟

نه به‌طور کامل.

یک صفحه فیشینگ ممکن است از نظر ظاهری بسیار شبیه صفحه اصلی یک سرویس باشد و شامل:

• لوگو
• رنگ‌بندی مشابه
• فرم ورود
• تصاویر
• پیام‌های هشدار
• دکمه‌های مشابه
• متن‌های رسمی

باشد.

بنابراین ظاهر حرفه‌ای صفحه دلیل کافی برای اعتماد نیست.

آدرس صفحه و دامنه مقصد اهمیت زیادی دارند.

اگر روی لینک فیشینگ کلیک کردیم چه کنیم؟

اول از همه وحشت نکنید.

کلیک روی یک لینک مشکوک با وارد کردن اطلاعات در آن یا اجرای یک فایل یکسان نیست.

واکنش مناسب به این بستگی دارد که بعد از کلیک چه اتفاقی افتاده است.

حالت اول: فقط لینک را باز کردم و چیزی وارد نکردم

اگر صفحه را باز کرده‌اید اما:

• اطلاعاتی وارد نکرده‌اید،
• رمز عبوری وارد نکرده‌اید،
• کد تأیید نداده‌اید،
• فایل مشکوکی اجرا نکرده‌اید،

صفحه را ببندید و دیگر با آن تعامل نکنید.

اگر مرورگر یا سیستم‌عامل هشدار امنیتی نمایش داده است، آن را نادیده نگیرید.

همچنین بهتر است تاریخچه دانلود مرورگر را بررسی کنید تا مطمئن شوید فایلی بدون اطلاع شما دریافت نشده است.

در چنین شرایطی، صرفاً باز کردن یک صفحه به معنی سرقت قطعی اطلاعات نیست.

اگر در سایت فیشینگ اطلاعات وارد کردیم چه کنیم؟

اگر اطلاعاتی را وارد کرده‌اید، موضوع جدی‌تر است.

ابتدا مشخص کنید چه اطلاعاتی وارد کرده‌اید.

اقدامات بعدی بر اساس نوع اطلاعات متفاوت است.

اگر نام کاربری و رمز عبور را وارد کردیم چه کنیم؟

اگر رمز عبور را در یک صفحه مشکوک وارد کرده‌اید:

۱. رمز عبور را فوراً تغییر دهید

اگر هنوز به حساب دسترسی دارید، از مسیر رسمی سرویس وارد حساب شوید و رمز عبور را تغییر دهید.

برای این کار دوباره از همان لینک پیام استفاده نکنید.

۲. اگر همان رمز را جای دیگری استفاده کرده‌اید، آنجا هم تغییر دهید

استفاده مجدد از یک رمز عبور در چند سرویس، اثر یک فیشینگ موفق را بیشتر می‌کند.

اگر همان رمز در ایمیل، شبکه اجتماعی، فروشگاه یا سرویس دیگری نیز استفاده شده است، آن حساب‌ها را هم ایمن کنید.

۳. نشست‌های فعال را بررسی کنید

اگر سرویس چنین قابلیتی دارد، بخش‌هایی مانند:

• دستگاه‌های واردشده
• نشست‌های فعال
• Login Activity
• دستگاه‌های مورد اعتماد

را بررسی کنید.

دستگاه یا نشست ناشناس را از حساب خارج کنید.

۴. احراز هویت دو مرحله‌ای را فعال کنید

در سرویس‌هایی که پشتیبانی می‌کنند، فعال کردن 2FA / احراز هویت دو مرحله‌ای یک لایه حفاظتی اضافه ایجاد می‌کند.

با این حال، کدهای تأیید را نیز نباید در اختیار فرد دیگری قرار دهید.

اگر کد تأیید یا کد یک‌بارمصرف را وارد کردیم چه کنیم؟

این وضعیت اهمیت بیشتری دارد.

کد تأیید ممکن است برای ورود، تغییر رمز، تغییر تنظیمات امنیتی یا انجام یک عملیات حساس استفاده شود.

اگر چنین کدی را در یک صفحه مشکوک وارد کرده‌اید، از مسیر رسمی سرویس وارد حساب شوید و موارد زیر را بررسی کنید:

• تغییر رمز عبور
• دستگاه‌های فعال
• نشست‌های ورود
• ایمیل یا شماره بازیابی
• روش‌های احراز هویت
• تغییرات اخیر حساب
• اعلان‌های امنیتی

اگر دیگر نمی‌توانید وارد حساب شوید، از فرآیند رسمی بازیابی حساب همان سرویس استفاده کنید.

اگر اطلاعات کارت بانکی را وارد کردیم چه کنیم؟

اگر اطلاعات کارت بانکی را در یک صفحه مشکوک وارد کرده‌اید، موضوع را جدی بگیرید و منتظر نمانید تا تراکنش غیرمجاز اتفاق بیفتد.

اقدامات مناسب به بانک و شرایط حساب شما بستگی دارد، اما به‌طور کلی:

• وضعیت حساب و تراکنش‌ها را بررسی کنید.
• در صورت نیاز با بانک یا صادرکننده کارت از کانال رسمی تماس بگیرید.
• درباره مسدود کردن یا تعویض کارت طبق دستورالعمل بانک اقدام کنید.
• تراکنش‌های مشکوک را گزارش کنید.
• اطلاعات بیشتری در اختیار فردی که از طریق پیام یا تماس مشکوک با شما ارتباط گرفته قرار ندهید.

برای تماس با بانک، شماره رسمی بانک را از منبع معتبر پیدا کنید و از شماره یا لینک داخل پیام مشکوک استفاده نکنید.

اگر فایل مشکوک را دانلود یا اجرا کردیم چه کنیم؟

این حالت با صرفاً باز کردن یک لینک متفاوت است.

اگر فایل ناشناس یا مشکوکی را دانلود کرده‌اید:

اگر هنوز آن را اجرا نکرده‌اید

فایل را باز نکنید.

اگر مطمئن نیستید فایل چه ماهیتی دارد، آن را اجرا نکنید و در صورت نیاز با ابزار امنیتی معتبر دستگاه را بررسی کنید.

اگر فایل را اجرا کرده‌اید

موضوع را جدی‌تر بررسی کنید.

اقدامات اولیه می‌تواند شامل این موارد باشد:

• اتصال دستگاه به شبکه را در صورت مشاهده رفتار مشکوک قطع کنید.
• فایل را دوباره اجرا نکنید.
• اسکن امنیتی کامل انجام دهید.
• سیستم‌عامل و نرم‌افزارهای امنیتی را به‌روزرسانی کنید.
• اگر حساب‌های مهم روی دستگاه استفاده شده‌اند، از یک دستگاه مطمئن برای تغییر رمزهای ضروری استفاده کنید.
• فعالیت‌های غیرعادی حساب‌ها را بررسی کنید.

اگر دستگاه متعلق به یک سازمان است، حادثه را طبق فرآیند امنیت اطلاعات سازمان گزارش کنید.

اگر بعد از کلیک، مرورگر رفتار عجیبی داشت چه کنیم؟

علائم غیرعادی می‌تواند شامل مواردی مانند:

• باز شدن صفحات متعدد
• تغییر ناخواسته تنظیمات مرورگر
• نمایش مداوم تبلیغات غیرعادی
• نصب شدن افزونه ناشناس
• تغییر موتور جست‌وجو
• دانلودهای غیرمنتظره
• هشدارهای امنیتی جعلی
• مصرف غیرعادی منابع سیستم

باشد.

در این شرایط:

1. صفحه مشکوک را ببندید.
2. روی پنجره‌ها یا هشدارهای ناشناس کلیک نکنید.
3. دانلودهای اخیر را بررسی کنید.
4. افزونه‌های ناشناس مرورگر را بررسی کنید.
5. اسکن امنیتی انجام دهید.
6. سیستم‌عامل و مرورگر را به‌روز کنید.

اگر رفتار مشکوک ادامه داشت، بررسی تخصصی دستگاه می‌تواند ضروری باشد.

بعد از کلیک روی لینک فیشینگ، رمزها را از همان دستگاه تغییر دهیم؟

اگر فقط صفحه‌ای را باز کرده‌اید و هیچ نشانه‌ای از آلودگی یا اجرای فایل وجود ندارد، شرایط با یک دستگاه مشکوک آلوده متفاوت است.

اما اگر:

• فایل مشکوکی اجرا شده،
• بدافزار احتمالی مشاهده شده،
• مرورگر یا سیستم رفتار غیرعادی دارد،
• یا احتمال می‌دهید دستگاه تحت تأثیر قرار گرفته باشد،

برای تغییر رمز حساب‌های مهم، استفاده از یک دستگاه مطمئن می‌تواند انتخاب محتاطانه‌تری باشد.

اگر روی لینک کلیک کردیم و اطلاعاتی وارد نکردیم، آیا باید رمزها را تغییر دهیم؟

نه لزوماً.

اگر فقط لینک را باز کرده‌اید، اطلاعاتی وارد نکرده‌اید، فایل مشکوکی اجرا نشده و نشانه‌ای از مشکل امنیتی مشاهده نمی‌کنید، تغییر همه رمزها معمولاً واکنش متناسبی نیست.

در عوض:

• صفحه را ببندید.
• لینک را دوباره باز نکنید.
• دانلودهای اخیر را بررسی کنید.
• دستگاه و مرورگر را به‌روز نگه دارید.
• اگر پیام مربوط به یک حساب مهم بوده، وضعیت امنیتی آن حساب را بررسی کنید.

اگر صفحه از من خواست رمز یا کد تأیید را وارد کنم چه کنم؟

در صورتی که صفحه از طریق یک پیام یا لینک غیرمنتظره باز شده است، اطلاعات حساس را وارد نکنید.

به جای آن:

صفحه را ببندید و سرویس موردنظر را از طریق برنامه رسمی یا آدرس رسمی آن باز کنید.

اگر همان هشدار یا درخواست در حساب رسمی شما نیز وجود داشته باشد، آنجا قابل بررسی است.

چگونه یک لینک مشکوک را بدون باز کردن آن بررسی کنیم؟

بهترین روش این است که تا حد امکان لینک را باز نکنید.

به جای آن:

• مقصد لینک را مشاهده کنید.
• دامنه را بررسی کنید.
• نام برند را با دامنه رسمی آن مقایسه کنید.
• اگر لینک کوتاه شده است، با احتیاط بیشتری برخورد کنید.
• اگر پیام ادعا می‌کند از طرف بانک، سازمان یا شرکت خاصی است، سایت رسمی آن نهاد را جداگانه پیدا کنید.
• برای ورود به حساب‌های مهم، از برنامه رسمی یا آدرس مستقیمی که قبلاً می‌شناسید استفاده کنید.

چه زمانی باید احتمال سرقت حساب را جدی بگیریم؟

اگر یکی از این اتفاق‌ها رخ داده باشد، بررسی امنیت حساب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:

• رمز عبور را وارد کرده‌اید.
• کد تأیید را وارد کرده‌اید.
• اطلاعات بازیابی حساب را تغییر داده‌اید.
• اطلاعات بانکی وارد کرده‌اید.
• فایل ناشناس را اجرا کرده‌اید.
• اعلان ورود ناشناس دریافت کرده‌اید.
• ایمیل یا شماره بازیابی حساب تغییر کرده است.
• پیام‌های غیرعادی از حساب شما ارسال شده است.
• رمز عبور شما دیگر کار نمی‌کند.
• نشست یا دستگاه ناشناسی در حساب مشاهده می‌کنید.

در چنین شرایطی، سرعت عمل مهم است.

یک اشتباه رایج: جست‌وجوی شماره تلفن یا لینک داخل همان پیام

اگر پیام مشکوکی از طرف یک بانک، شرکت یا سازمان دریافت کرده‌اید، برای بررسی آن از اطلاعات تماس داخل همان پیام استفاده نکنید.

بهتر است:

نام سازمان را خودتان جست‌وجو کنید و از وب‌سایت رسمی یا برنامه رسمی آن استفاده کنید.

این کار احتمال گرفتار شدن در زنجیره فیشینگ را کاهش می‌دهد.

چک‌لیست تشخیص لینک فیشینگ

قبل از کلیک، این موارد را بررسی کنید:

• آیا انتظار دریافت این پیام را داشتم؟
• فرستنده را می‌شناسم؟
• پیام تلاش می‌کند من را عجله‌ای کند؟
• آیا اطلاعات حساس درخواست شده است؟
• مقصد واقعی لینک چیست؟
• دامنه اصلی چیست؟
• آیا دامنه با سازمان مورد ادعا مطابقت دارد؟
• آیا لینک شامل نام برند اما با دامنه‌ای متفاوت است؟
• آیا فایل یا پیوست غیرمنتظره‌ای وجود دارد؟
• آیا می‌توانم به جای کلیک روی لینک، مستقیماً وارد سایت یا برنامه رسمی شوم؟

اگر چند مورد مشکوک است، روی لینک کلیک نکنید.

اگر کلیک کردم، این چک‌لیست را انجام دهم

فقط لینک را باز کردم

• صفحه را ببندید.
• اطلاعاتی وارد نکنید.
• دانلودها را بررسی کنید.
• اگر هشدار امنیتی دریافت کردید، آن را بررسی کنید.

اطلاعات ورود را وارد کردم

• رمز را از مسیر رسمی تغییر دهید.
• استفاده مجدد از همان رمز در سرویس‌های دیگر را بررسی کنید.
• نشست‌های فعال را بررسی کنید.
• 2FA / احراز هویت دو مرحله‌ای را فعال کنید.

کد تأیید را وارد کردم

• حساب را از مسیر رسمی بررسی کنید.
• رمز را تغییر دهید.
• نشست‌ها و دستگاه‌های فعال را بررسی کنید.
• اطلاعات بازیابی و تنظیمات امنیتی را کنترل کنید.

اطلاعات بانکی را وارد کردم

• تراکنش‌ها را بررسی کنید.
• از کانال رسمی با بانک تماس بگیرید.
• درباره مسدودسازی یا تعویض کارت طبق دستور بانک اقدام کنید.

فایل را اجرا کردم

• اجرای مجدد فایل را متوقف کنید.
• دستگاه را بررسی و اسکن کنید.
• نرم‌افزارها و سیستم‌عامل را به‌روز کنید.
• در صورت مشکوک بودن دستگاه، برای تغییر رمزهای حساس از دستگاه مطمئن استفاده کنید.
• در محیط سازمانی، حادثه را گزارش کنید.

مهم‌ترین نکته چیست؟

تشخیص فیشینگ فقط به پیدا کردن یک «لینک زشت و عجیب» محدود نمی‌شود.

حملات فیشینگ می‌توانند بسیار حرفه‌ای طراحی شوند. بنابراین بهتر است به جای اعتماد به ظاهر پیام، چند عامل را همزمان بررسی کنیم:

فرستنده + متن پیام + درخواست پیام + مقصد لینک + دامنه واقعی + کاری که صفحه از ما می‌خواهد

و اگر اشتباهی روی لینک کلیک کردیم، قبل از هر چیز باید مشخص کنیم بعد از کلیک چه کاری انجام داده‌ایم.

فقط باز کردن لینک، وارد کردن رمز، وارد کردن اطلاعات بانکی و اجرای فایل، وضعیت‌های یکسانی نیستند و واکنش مناسب برای هرکدام متفاوت است.

جمع‌بندی سریع

اگر به یک لینک مشکوک برخورد کردید:

کلیک نکنید → مقصد لینک را بررسی کنید → دامنه اصلی را ببینید → از مسیر رسمی وارد سرویس شوید.

اگر کلیک کردید:

وحشت نکنید → مشخص کنید چه اطلاعاتی وارد یا چه فایلی اجرا شده → بر اساس همان، واکنش مناسب را انجام دهید.

سوالات متداول

آیا باز کردن لینک فیشینگ به‌تنهایی باعث هک شدن گوشی می‌شود؟

لزوماً نه. خطر به محتوای صفحه، آسیب‌پذیری‌های احتمالی، رفتار کاربر و اتفاقاتی که بعد از باز شدن صفحه رخ داده بستگی دارد. وارد کردن اطلاعات حساس یا اجرای فایل مشکوک وضعیت متفاوتی ایجاد می‌کند.

آیا HTTPS نشان می‌دهد سایت فیشینگ نیست؟

خیر. HTTPS ارتباط مرورگر و سایت را رمزنگاری می‌کند و به‌تنهایی معتبر بودن صاحب سایت را ثابت نمی‌کند.

اگر روی لینک فیشینگ کلیک کردم ولی اطلاعاتی وارد نکردم چه کنم؟

صفحه را ببندید، دانلودهای اخیر را بررسی کنید و در صورت مشاهده رفتار غیرعادی، دستگاه را با ابزار امنیتی معتبر بررسی کنید.

اگر رمز عبور را در سایت فیشینگ وارد کردم چه کنم؟

از مسیر رسمی سرویس رمز را تغییر دهید، نشست‌های فعال را بررسی کنید و اگر همان رمز در سرویس‌های دیگر استفاده شده است، آن حساب‌ها را نیز ایمن کنید.

اگر اطلاعات کارت بانکی را وارد کردم چه کنم؟

وضعیت حساب و تراکنش‌ها را بررسی کنید و از کانال رسمی با بانک یا صادرکننده کارت تماس بگیرید تا درباره اقدامات لازم، از جمله مسدودسازی یا تعویض کارت، راهنمایی شوید.

آیا ظاهر سایت می‌تواند فیشینگ بودن آن را مشخص کند؟

نه همیشه. صفحات فیشینگ می‌توانند از نظر طراحی بسیار شبیه سایت اصلی باشند. بررسی دامنه و مسیر ورود اهمیت بیشتری دارد.

آیا لینک کوتاه‌شده حتماً فیشینگ است؟

خیر. لینک کوتاه‌شده می‌تواند قانونی باشد، اما مقصد واقعی آن در نگاه اول مشخص نیست؛ بنابراین در پیام‌های غیرمنتظره باید با احتیاط بیشتری با آن برخورد کرد.

اگر فایل فیشینگ را اجرا کردم چه کنم؟

اجرای مجدد فایل را متوقف کنید، دستگاه را با ابزار امنیتی معتبر بررسی کنید و در صورت مشاهده نشانه‌های آلودگی یا رفتار غیرعادی، موضوع را جدی‌تر پیگیری کنید.

فیشینگ چیست؟ کلاهبرداران چگونه با یک پیام جعلی اطلاعات شما را می‌دزدند؟ در ادامه حتما بخوانید

راهنمای انواع حملات فیشینگ؛ تفاوت Smishing، Vishing و Spear Phishing در ادامه حتما بخوانید

FTC – How To Recognize and Avoid Phishing Scams

Microsoft – Protect yourself from phishing

Google – Avoid & report phishing emails

FTC – Malware: How To Protect Against, Detect, and Remove It

Microsoft – Protect yourself from online scams and attacks