آیا خودروی شما در حال جاسوسی از شماست؟

بهتر است خودروی مدرن را یک «کامپیوتر روی چرخ» در نظر بگیریم، سیستمی که به‌طور مداوم داده‌های تشخیصی را به سرورهای سازنده یا نمایندگی ارسال می‌کند. در داخل خودرو، ده‌ها حسگر وجود دارد: از GPS، سرعت‌سنج و میکروفون‌های هندزفری گرفته تا دوربین‌های خارجی و حتی حسگرهای کمتر قابل‌مشاهده (اما بسیار فعال) مانند فشار پدال، فشار تایر، دمای موتور و موارد دیگر.

حتی اگر این داده‌ها به‌صورت لحظه‌ای به سازنده ارسال نشوند، در حافظه داخلی خودرو ذخیره می‌شوند و می‌توانند اطلاعات گسترده‌ای درباره مسیرها، عادت‌ها و محیط اطراف راننده ارائه دهند. در این مقاله به این می‌پردازیم که چگونه نهادهای امنیتی و پلیس از این «گنجینه اطلاعاتی» استفاده می‌کنند.

شواهد دیجیتال

ادارات پلیس در سراسر جهان به ارزش بالای داده‌های ذخیره‌شده در خودروها پی برده‌اند. اگر خودرویی یا مالک آن به جرمی مرتبط باشد، بازرسان فقط به اثر انگشت یا DNA اکتفا نمی‌کنند. فناوری "هوش خودرو" (CARINT) به آن‌ها اجازه می‌دهد تقریباً تمام سیستم‌های رایانه‌ای داخل خودرو را بررسی کنند و داده‌هایی مانند موارد زیر را استخراج کنند:

تاریخچه مسیرها بر اساس GPS

گزارش تماس‌ها، فعالیت پخش‌کننده رسانه و فرمان‌های صوتی

فهرست دستگاه‌های جفت‌شده و مخاطبان همگام‌سازی‌شده

آمار رانندگی: مسافت طی‌شده، حالت‌های عملکرد موتور و سایر پارامترهای فنی

نمونه‌های متعددی وجود دارد که این داده‌ها به‌عنوان مدرک استفاده شده و ادعاهای بی‌گناهی را رد کرده‌اند. در یکی از پرونده‌های کیفری در آمریکا، یک فرمان صوتی ضبط‌شده به مدرک قطعی تبدیل شد و نشان داد مظنون پشت فرمان خودروی سرقتی بوده است.

 با افزایش خودروهای متصل که دارای سیم‌کارت داخلی و ارتباط مستقیم با سازنده هستند، نیروهای پلیس دیگر لزوماً به دسترسی فیزیکی به خودرو نیاز ندارند. داده‌های مهم مانند تاریخچه موقعیت GPS می‌تواند مستقیماً از سرورهای سازنده دریافت شود. علاوه بر این، یک تحقیق سنای آمریکا نشان داد که ۹ مورد از ۱۴ خودروساز بررسی‌شده این داده‌ها را بدون حکم قضایی ارائه می‌کردند.

شرکت‌های بزرگ تأمین‌کننده نرم‌افزارهای هوش خودرو مانند  Ateros، Berla، TA9Rayzone  و Toka محصولات خود را صرفاً به دولت‌ها و نهادهای امنیتی می‌فروشند، به همین دلیل کمتر در معرض توجه عمومی قرار دارند.

نظارت جامع

برای ردیابی افراد موردنظر، داده‌های استخراج‌شده از خودرو با اطلاعات منابع دیگر ترکیب می‌شود. طبق گزارش‌های رسانه‌ای، محصولات پیشرفته در این حوزه داده‌هایی از سیم‌کارت خودرو، ارتباطات بلوتوث، تصاویر دوربین‌های شهری و اطلاعات تجاری از واسطه‌های داده را تجمیع می‌کنند. این مجموعه داده ترکیبی، ترسیم دقیق مسیرها و ارتباطات فرد هدف را ساده‌تر می‌کند.

روزنامه‌نگاران دریافته‌اند که برخی شرکت‌ها حتی قابلیت فعال‌سازی مخفیانه و از راه دور میکروفون‌ها و دوربین‌های خودرو را نیز تبلیغ می‌کنند، که امکان شنود لحظه‌ای مکالمات را فراهم می‌سازد. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که به دلیل تنوع فنی سیستم‌ها، هک مستقیم خودرو همچنان دشوار است و اغلب ترکیب داده‌های دیگر روش ساده‌تری محسوب می‌شود.

ابزارهای جاسوسی نصب‌شده در کارخانه

قابلیت‌هایی مانند فعال‌سازی مخفی دوربین‌ها و میکروفون‌ها ممکن است در تئوری بخشی از امکانات پیش‌فرض خودرو باشند، نه نتیجه هک. اگرچه شواهد عمومی مشخصی در این مورد وجود ندارد، اما خودروهای ساخت چین در برخی کشورها تحت نظارت شدید قرار گرفته‌اند.

نظارت کم‌هزینه

ردیابی یک خودرو، یا حتی هزاران خودرو، لزوماً نیازمند هک یا دسترسی به شبکه‌های گسترده دوربین‌ها نیست. یک مطالعه علمی اخیر نشان داد که سیستم‌های پایش فشار تایر (TPMS) اطلاعات کافی برای ردیابی مؤثر فراهم می‌کنند. این داده‌ها بدون رمزنگاری و از طریق امواج رادیویی ارسال می‌شوند و شامل شناسه‌ای منحصربه‌فرد هستند که شناسایی خودرو را آسان می‌کند.

این اطلاعات نه‌تنها حرکت خودرو را مشخص می‌کنند، بلکه حتی می‌توانند برای تخمین وزن راننده یا تشخیص اینکه آیا او تنها سفر می‌کند یا نه استفاده شوند. این روش شاید به‌اندازه دسترسی به دوربین خودرو پیشرفته نباشد، اما هزینه بسیار کمی دارد و حتی روی خودروهای قدیمی بدون اتصال اینترنت نیز کار می‌کند.

چه کار می‌توانید انجام دهید؟

در حالی که ردیابی افراد از طریق خودرو یک تهدید واقعی برای حریم خصوصی است، مقابله با آن آسان نیست؛ بسیاری از راهکارها پیچیده، کم‌اثر و در عین حال باعث کاهش کارایی و ایمنی خودرو می‌شوند. بنابراین، اقدامات باید با توجه به سطح ریسک شخصی شما انتخاب شوند.

اقدامات پایه

از اتصال تلفن همراه به خودرو از طریق بلوتوث، CarPlay یا Android Auto خودداری کنید.

درخواست همگام‌سازی مخاطبان، تماس‌ها و پیام‌ها را رد کنید.

در صورت نیاز به امکانات پیشرفته، از نصب مستقیم برنامه‌ها روی سیستم خودرو یا استفاده از یک دستگاه اندرویدی جداگانه با سیم‌کارت مستقل استفاده کنید.

به‌صورت دوره‌ای داده‌های ذخیره‌شده مانند تاریخچه مسیر و دستگاه‌های جفت‌شده را پاک کنید.

تا حد امکان از اپلیکیشن سازنده خودرو، به‌ویژه قابلیت‌های کنترل از راه دور، استفاده نکنید. در صورت استفاده، اشتراک‌گذاری داده را در تنظیمات غیرفعال کنید.

از فرمان‌های صوتی استفاده نکنید.