Google Street View چگونه به کشف جرایم و دستگیری مجرمان کمک کرد؟

Google Street View که بیشتر برای گشت‌وگذار مجازی در خیابان‌ها و پیدا کردن مسیر شناخته می‌شود، در چند پرونده جنایی در کشورهای مختلف نیز به ابزاری برای پیدا کردن سرنخ تبدیل شده است؛ از شناسایی یک سارق در بریتانیا و مظنونان به سرقت در هلند گرفته تا کمک به پلیس آمریکا برای پیدا کردن یک کودک ربوده‌شده. مشهورترین نمونه، مربوط به دستگیری یک عضو مافیای سیسیل پس از حدود ۲۰ سال فرار است.

ماجرای جوزاکینو گامینو، عضو مافیای سیسیل، در سال ۲۰۲۲ خبرساز شد. گامینو که به اتهام قتل به حبس ابد محکوم شده بود، در سال ۲۰۰۲ از زندان ربیبیا در رم فرار کرد و برای نزدیک به دو دهه توانست هویت واقعی خود را مخفی نگه دارد.

او سرانجام در اسپانیا و در شهر گالاپاگار، در نزدیکی مادرید، پیدا شد؛ جایی که با نام «مانوئل» زندگی می‌کرد، یک مغازه میوه و سبزیجات داشت و در رستورانی محلی نیز به‌عنوان آشپز فعالیت می‌کرد.

تحقیقات پلیس ایتالیا از مدت‌ها قبل نشان داده بود که گامینو احتمالاً در اسپانیا زندگی می‌کند. بااین‌حال، پیدا کردن محل دقیق زندگی او ساده نبود. در جریان بررسی تصاویر Google Street View، مأموران متوجه تصویری از مردی شدند که شباهت زیادی به گامینو داشت و مقابل یک مغازه میوه‌فروشی ایستاده بود.

بررسی‌های بیشتر، از جمله تصاویر و اطلاعات مربوط به یک رستوران محلی، به مأموران کمک کرد هویت واقعی این مرد را تأیید کنند. گامینو در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۱ در اسپانیا بازداشت شد. رویترز گزارش داده است که تصاویر Google Street View در تعیین محل حضور او نقش داشتند.

اما گامینو تنها فردی نیست که تصاویر خیابانی گوگل به شناسایی او یا پیشبرد یک پرونده جنایی کمک کرده است.

وقتی قربانی، مهاجمان خود را در Google Street View دید

یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده به هلند و سال ۲۰۰۹ برمی‌گردد. یک نوجوان ۱۴ ساله در شهر خرونینگن قربانی سرقت شده بود. چند ماه بعد، زمانی که تصاویر Google Street View را بررسی می‌کرد، به تصویری برخورد که خودش و دو مرد را در حال حرکت در خیابان نشان می‌داد.

نوجوان تشخیص داد دو مرد حاضر در تصویر همان افرادی هستند که پیش‌تر او را از دوچرخه‌اش پایین کشیده و تلفن همراه و پولش را سرقت کرده بودند.

پلیس هلند از گوگل نسخه اصلی تصویر را درخواست کرد و یک کارآگاه از واحد سرقت توانست یکی از دو مظنون را شناسایی کند. هر دو برادر دوقلو در ارتباط با این پرونده بازداشت شدند.

این پرونده از نخستین نمونه‌هایی بود که نشان داد تصاویر Google Street View، با وجود اینکه برای تحقیقات جنایی تهیه نشده‌اند، می‌توانند به‌طور اتفاقی لحظه‌ای مرتبط با یک جرم را ثبت کنند.

سارق کاروان هم در دوربین گوگل دیده شد

سه سال پیش از دستگیری گامینو، در بریتانیا نیز Google Street View به سرنخی غیرمنتظره در پرونده سرقت یک کاروان تبدیل شده بود.

در سال ۲۰۰۹، یک کاروان از مقابل خانه خانواده‌ای در منطقه لینتون در دربی‌شر به سرقت رفت. پرونده برای مدتی بدون نتیجه باقی ماند، تا اینکه یکی از اعضای خانواده هنگام مشاهده خانه‌شان در Google Street View متوجه تصویر مردی شد که همراه یک خودروی شاسی‌بلند در مقابل خانه ایستاده بود.

تصویر به زمانی مربوط می‌شد که کاروان هنوز در محل قرار داشت و احتمال داده شد فرد حاضر در تصویر با سرقت ارتباط داشته باشد.

پلیس برای دسترسی به اطلاعات بیشتر درباره تصویر با گوگل وارد مذاکره شد و در نهایت، در سال ۲۰۱۲، مردی ۴۹ ساله در ارتباط با پرونده بازداشت شد.

این پرونده یک نکته مهم دیگر را هم نشان داد: تصاویر عمومی Google Street View به‌طور معمول چهره افراد و پلاک خودروها را محو می‌کنند و دسترسی پلیس به اطلاعات اصلی می‌تواند به فرایندهای قانونی و درخواست رسمی از گوگل نیاز داشته باشد.

Google Street View و پیدا کردن کودک ربوده‌شده

کاربرد Google Street View در پرونده‌های جنایی فقط به شناسایی مجرمان محدود نمی‌شود.

در سال ۲۰۰۹، پلیس آمریکا برای پیدا کردن یک دختر ۹ ساله که به‌طور غیرقانونی از ماساچوست به ویرجینیا برده شده بود، از اطلاعات موقعیت تلفن همراه او استفاده کرد. مختصات به محدوده‌ای در نزدیکی یک بزرگراه در ویرجینیا می‌رسید، اما مأموران محل دقیق را نمی‌شناختند.

در این مرحله، پلیس با استفاده از Google Maps و Street View ساختمان‌های اطراف را بررسی کرد و ساختمانی را شناسایی کرد که به یک متل شباهت داشت. بررسی بیشتر نشان داد محل موردنظر همان Budget Inn در منطقه Natural Bridge است. پلیس ایالتی ویرجینیا به محل رفت و کودک را سالم پیدا کرد.

در این پرونده، Google Street View به‌صورت مستقیم تصویر مجرم را ثبت نکرده بود؛ بلکه به پلیس کمک کرد مختصات به‌دست‌آمده از تلفن همراه را به یک مکان واقعی و قابل‌شناسایی تبدیل کند.

تصویری از یک کیسه مشکوک در اسپانیا

یکی از جدیدترین نمونه‌های خبرساز نیز در سال ۲۰۲۴ در اسپانیا رخ داد. در جریان تحقیقات درباره ناپدیدشدن مردی در منطقه سوریا، تصویری که خودروی Google Maps در روستای تاجوئکو ثبت کرده بود، توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد.

در این تصویر، مردی کنار صندوق عقب یک خودروی قرمز دیده می‌شد که در حال جابه‌جایی یک کیسه بزرگ و سفید بود. تصاویر دیگری نیز فردی را در حال حمل بسته‌ای بزرگ با چرخ‌دستی نشان می‌دادند.

پلیس در جریان تحقیقات درباره ناپدیدشدن یک مرد کوبایی به این تصاویر دست پیدا کرد و در نهایت دو نفر در ارتباط با پرونده بازداشت شدند. بقایای انسانی نیز در یک قبر کم‌عمق در نزدیکی یک قبرستان پیدا شد.

بااین‌حال، برخلاف برخی روایت‌های رسانه‌ای، پلیس اسپانیا بعداً تأکید کرد که تصویر Google Street View به‌تنهایی نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقیقات نداشته و تنها یکی از اطلاعات موجود در پرونده بوده است. به گفته پلیس، تحقیقات بیش از یک سال قبل از انتشار این تصویر آغاز شده بود و مأموران از همان ابتدا تصویر را در اختیار داشتند، اما آن را مدرکی تعیین‌کننده نمی‌دانستند.

چرا تصاویر Google Street View می‌توانند برای تحقیقات جنایی مهم باشند؟

وجه مشترک این پرونده‌ها یک اتفاق ساده اما مهم است: دوربین‌های Street View معمولاً برای پیدا کردن مجرم یا ثبت جرم در خیابان حرکت نمی‌کنند. این دوربین‌ها برای تهیه تصاویر نقشه‌برداری از محیط شهری طراحی شده‌اند و ممکن است به‌طور اتفاقی صحنه‌ای را ثبت کنند که بعدها برای یک پرونده جنایی اهمیت پیدا کند.

در پرونده گامینو، تصویر به شناسایی محل زندگی فردی کمک کرد که سال‌ها هویت واقعی خود را پنهان کرده بود. در هلند، تصویر به شناسایی افرادی کمک کرد که قربانی آن‌ها را از قبل می‌شناخت. در بریتانیا، تصویر فردی را در نزدیکی محل سرقت نشان داد و در آمریکا نیز Street View به پلیس کمک کرد مختصات تلفن همراه یک کودک ربوده‌شده را به یک ساختمان واقعی ارتباط دهد.

این کاربردها نشان می‌دهند که داده‌های تصویری عمومی می‌توانند در کنار روش‌های سنتی تحقیق، اطلاعات ارزشمندی در اختیار پلیس قرار دهند؛ هرچند در هیچ‌یک از این موارد نمی‌توان Street View را به‌تنهایی جایگزین تحقیقات پلیسی و قضایی دانست.

روی دیگر ماجرا؛ تهدیدی برای حریم خصوصی؟

این قابلیت، یک پرسش مهم درباره حریم خصوصی ایجاد می‌کند. اگر دوربین یک شرکت خصوصی بتواند به‌طور تصادفی لحظه‌ای مرتبط با یک جرم را ثبت کند، این احتمال وجود دارد که تصاویر مشابهی از زندگی روزمره افراد نیز بدون اطلاع آن‌ها ثبت و در دسترس عموم قرار گرفته باشد.

Google برای کاهش این نگرانی، چهره افراد و پلاک خودروها را در تصاویر Street View به‌صورت خودکار محو می‌کند و کاربران نیز می‌توانند برای درخواست حذف یا محو بیشتر برخی تصاویر اقدام کنند. بااین‌حال، پرونده‌های جنایی نشان می‌دهند که حتی یک تصویر معمولی و به‌ظاهر بی‌اهمیت می‌تواند سال‌ها بعد به سرنخی در یک پرونده تبدیل شود.

از سوی دیگر، همین تصاویر می‌توانند برای مجرمان نیز کاربرد داشته باشند. Street View این امکان را فراهم می‌کند که فرد بدون حضور فیزیکی در یک محله، نمای خیابان‌ها، ورودی ساختمان‌ها و محیط اطراف را بررسی کند. به همین دلیل، بحث درباره Google Street View تنها به کاربرد آن در کشف جرم محدود نمی‌شود و موضوعاتی مانند حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و میزان دسترسی نهادهای قضایی به داده‌های تصویری را نیز دربرمی‌گیرد.